Ku Afryce

ją się bardziej pozytywne, poprawia się też twoje rozumienie i stosunek do samego siebie…"
Malcolm X

„Ku Afryce” to projekt artystyczno społeczny zmierzający do wydania książki Ku Afryce. Poznawać, działać, dzielić się, która jest efektem i zapisem dialogu między uczniami ze slumsu Mathare w Nairobi a ich rówieśnikami z Rabki-Zdroju, zorganizowanego przez Fundację RazemPamoja latem 2012 roku. Zasadniczą koncepcją tej publikacji ma być równorzędne potraktowanie głosu młodzieży i dwunastu ekspertów z uniwersytetów całej Europy, którzy swe teksty pisali inspirowani tą wymianą myśli między niewielkim miasteczkiem w polskich górach a jednym z największych slumsów w Afryce. Dystrybucja książki doprowadzić ma ostatecznie do ufundowania stypendiów naukowych dla licealistów w Kenii. Punktem wyjścia jest wymiana książek filozoficznych pochodzących z prywatnej kolekcji jednego z założycieli Fundacji RazemPamoja na środki, które umożliwią publikację książki Ku Afryce*. W kolejnym kroku książka ta wymieniona zostanie na szansę edukacyjną dla młodych ludzi ze slumsu Mathare w Kenii. Istotą projektu jest zatem w różnych sensach przemiana „starego” w „nowe”. Zakurzone, kolekcjonowane przez lata książki filozoficzne symbolizują całą europejską tradycję, która w oświeceniowym duchu zaowocować mają książką „młodą” i dającą szansę „młodej” Afryce. Zarazem w duchu krytycznym „stara” biblioteka jest również znakiem skostniałego świata europejskich instytucji, które swoimi deklaracjami, grantami i programami pomocowymi jedynie reprodukują globalne podziały, przemieniają stary kontynent w „twierdzę Europa”, a europejską kulturę w represyjną drugą naturę. Wymiana książek pochodzących z tej biblioteki doprowadzić ma więc nie tyle do zdobycia konkretnej kwoty pieniędzy, co do ukształtowania pewnej wspólnoty osób zainteresowanych problemami ujawnionymi przez książkę Ku Afryce. Podczas serii cyklicznych wydarzeń towarzyszących wymianie odwiedzający Naturalny Sklepik-Galerię Smaku na ulicy Krupniczej 8 w Krakowie będą mieli okazję zastanowić się wspólnie, jak wydać książkę Ku Afryce tak, aby zwiększyć ilość stypendiów edukacyjnych, które Fundacja RazemPamoja przekazuje dla młodych mieszkańców slumsu w Nairobi. Przez ponad miesiąc rozważane będą różne sposoby twórczych działań realizowanych wbrew ograniczeniom instytucjonalnym, politycznym, społecznym i kulturowym. Wyposażona w zdobytą w ten sposób wiedzę społeczność doprowadzi ostatecznie do takiego wydania książki Ku Afryce, które realnie wesprze ludzi mieszkających wiele kilometrów stąd. Wymiana książek i towarzyszący jej cykl spotkań zmierzających do wydania książki Ku Afryce traktować można jako swoistą kontynuację zainicjowanego przez Fundację RazemPamoja dialogu pomiędzy dziećmi z Rabki-Zdroju i ich rówieśnikami ze slumsu Mathare w Nairobi. Autorzy książki Ku Afryce piszą, że próba nawiązania takiego ponadkulturowego dialogu w szczególny sposób przyczynia się do zmiany myślenia o nas samych:

"Spotkanie z Afryką wywołuje w nas konsternację i są ku temu ważne powody. Wiemy, że nie powinniśmy jej interpretować w kategoriach samej tylko egzotyki, ale z drugiej strony, cóż pozostałoby z egzotyki bez tego kontynentu? Kusi nas obsadzenie Afryki w roli siedliska radykalnej inności, który to koncept nabrał ostatnio wymiaru etycznego, ale żadna etyka nie zastąpi rozumienia, którego Afryka wymaga i na które zasługuje. Mamy skłonność do pewnego poczucia winy wobec Afrykanów, i słusznie, „twierdza Europa” jest dziś bowiem synonimem bezdusznej brutalności w traktowaniu współczesnych nomadów szukających miejsca, gdzie mogliby osiąść. Litość jednak jest tania, a współczucie wymaga zrozumienia. Chętnie wyłączamy Afrykę z historii jako wyraz innego doświadczania czasu, odnoszącego się bezpośrednio do natury. Zarazem jednak zdajemy sobie w jakiś sposób sprawę z tego, że Afryka jest nowoczesna albo przynajmniej że jest produktem nowoczesności, który stawia pod znakiem zapytania samą normatywną zawartość przedsięwzięcia modernizacyjnego. […] Gdy dostrzegamy afrykańskie wojny i klęski głodu, to albo odwracamy czym prędzej wzrok ze zdumieniem i moralną wzgardą, albo szukamy wyjaśnienia w historycznych, ekonomicznych czy jakichkolwiek innych obiektywizacjach. A następnie wdajemy się w niekończące się dysputy nad tym, czy handlować, czy pomagać… Starając się zrozumieć Afrykę, ciągle popadamy w fałszywe alternatywy, które wiodą ku niekończącemu się mnożeniu dyskursów, narracji, argumentów i wrażliwości, ale zazwyczaj są to rozmowy z lustrem".
[Ze wstępu do książki Ku Afryce]

Nie będzie zatem przesadą stwierdzenie, że działania w Naturalnym Sklepiku doprowadzić mogą do przerwania prowadzonego w „twierdzy Europa” monologu na temat południowego kontynentu, który ma negatywny wpływ na obie strony potencjalnego spotkania. Podczas wydarzeń w oficynie na Krupniczej będziemy wspólnie otwierać się na alternatywne sposoby funkcjonowania w kulturze i przez to stwarzać narzędzia do wzajemnego porozumienia ponad podziałami. Kontaktując się ze sobą bezpośrednio, dyskutując, słuchając muzyki, uczestnicząc w performansach, wspólnie biesiadując, uświadomimy sobie, że można przełamać mechanizmy ograniczające funkcjonowanie i nawiązywanie pozytywnych relacji pomiędzy ludźmi. Nie jest to łatwe. Warto jednak podjąć tę próbę. Spotykając się przez ponad miesiąc w każdy czwartek postaramy się obejść stojące przed nami lustro uniemożliwiające kontakt z drugim człowiekiem. Nie będzie to jednak podróż w krainę snu. Wyobraźnia stanie się dla nas narzędziem poznania rzeczywistości, które przysłuży się także realnemu doświadczeniu tego, iż możliwe jest przeprowadzenie społecznej zmiany. Afryka, wokół której przez wieki narosło wiele mitów, nie jest dla nas jedynie pretekstem do spotkań. Nie jest też wyobrażeniem. Uczniowie ze slumsu w Mathare to konkretna grupa osób, która będzie odbiorcą pozytywnej energii wytworzonej w Krakowie podczas projektu zmierzającego „Ku Afryce”. Być może w przyszłości dojdzie także do bezpośredniego spotkania z nimi. Wydarzenia towarzyszące:

26.09 (czwartek)
godzina 19:00

Otwarcie Ku Afryce
Rozpoczęcie wymiany książek. Bartosz Przybył-Ołowski i Jan Sawiniewicz, założyciele Fundacji RazemPamoja opowiedzą o edukacji współpracy i filozofii wymiany.

03.10 (czwartek)
godzina 19:00

Jacka Kryszkowskiego rezygnacja z kultury
Rozmowa Dominika Kuryłka z Grzegorzem Zygierem, podczas której przybliżona zostanie specyfika ogólnopolskiego alternatywnego ruchu artystycznego działającego w latach 80. określanego mianem Kultura Zrzuty. Wspominać będziemy jego przedstawiciela, legendarnego Jacka Kryszkowskiego, który w 1986 roku zdecydował się zrezygnować z uczestnictwa w kulturze w ogóle. Podczas spotkania będziemy czytać fragmenty listów, w których przekazał on swoim znajomym tę radykalną decyzję. Spotkanie z ludźmi tworzącymi alternatywne miejsce przy ulicy Józefińskiej na krakowskim Podgórzu. Jest to przestrzeń sprzyjająca bezpośredniej rozmowie i nawiązywaniu relacji międzyludzkich. To miejsce wolne od barier finansowych, do którego dostęp może mieć każdy. Zainicjowana przez Michała Mioduszewskiego …Fińska stała się swoistą machiną do tworzenia otwartej wspólnoty twórczych jednostek.

10.10 (czwartek)
godzina 19:00

Performance mówiony
Spotkanie z Ewą Zarzycką, artystką performance, która podczas publicznych wystąpień opowiada o swoim zwyczajnym, codziennym życiu. Artystka zwraca uwagę na niejednoznaczność rzeczywistości podlegającej naszym subiektywnym interpretacjom. Wskazuje, że świat jest jedynie swego rodzaju wyobrażeniem. Natomiast sztuka jest zwyczajną czynnością, która umożliwia bezpieczne poruszanie się w nim.

17.10 (czwartek)
godzina 19:00

W poszukiwaniu Orang Pendek
Podczas spotkania Justyna Górowska i Adam Gruba opowiedzą o swojej ekspedycji w lasy deszczowe Sumatry, gdzie natrafili na ślady stworzenia, które - jak im się wydawało - nie istnieje w rzeczywistości. Tytułowy Orang Pendek jest unikatowym hominidem zamieszkującym dziewicze lasy. Ekspedycja zmierzała do zbadania naturalnego środowiska bytu, który nie koniecznie istnieje. Była to zarazem swoista podróż sentymentalna zmierzająca do poszukiwania źródeł ludzkiego gatunku oraz odpowiedzi na niebanalne pytania.

24.10 (czwartek)
godzina 19:00

LKK
Spotkanie z Magdaleną Lazar - autorką filmu pt.: Lkk. Jego bohaterem jest związany w młodości z ruchem hipisowskim Hermes. Obecnie mieszka on niczym pustelnik pod Krakowem wierząc w szczęśliwy regres. Hermes nie rezygnuje ze zdobyczy nowoczesności. Korzysta jednak z nich w sposób rozważny. Co jakiś czas odwiedza Kraków. Artystka towarzyszyła mu z kamerą podczas jednej z takich podróży. Pod osłoną nocy Hermes przyjechał na swoim koniu do Parku Jordana.

31.10 (czwartek)
godzina 19:00

Rozmowa o sztuce i życiu
Spotkanie z Leszkiem Golcem artystą, który twierdzi, że: „Nie ma podziału między tym, co jest życiem i tym, co jest sztuką. Nie trzeba się śpieszyć - i nie wolno gubić siebie. To znaczy, siebie wolno gubić, a nawet trzeba, ale nie w potocznym rozumieniu tego określenia. Spektakularne wybuchy jaźni, histeria prowadzą donikąd i lepiej od razu je porzucić. Na tę ścieżkę wchodzi się, by odzierać własne "ja" ze wszystkich warstw, ze wszystkich naleciałości, by wyzwolić się wreszcie ze , świata tępej materii, pstrej mieszaniny znikomych rozkoszy i nieuniknionych zmartwien”. Zagra zespół Ciocia Stefa

07.11 (czwartek)
godzina 19:00

Wydawnictwo Ku Afryce
Otwarta debata o klasycznych i nieklasycznych sposobach wydania książki Ku Afryce. Podczas spotkania zastanowimy się wspólnie, jak najkorzystniej wymienić książkę, aby jak najwięcej dostać w zamian. Będzie to rozmowa o inteligentnym zbalansowaniu. O tym, jak rozprowadzać książkę i sprawić aby przeczytało ją jak najwięcej osób. Zastanowimy się jak dzięki tej publikacji zasilić fundusz na lata i zwiększyć zakres i skuteczność pomocy Fundacji RazemPamoja.

14.11 (czwartek)
godzina 19:00

Piotr Marek - kształtowanie materii. Rozmowa o Piotrze Marku liderze zespołu „Düpą”, autorze słów:

Hej, rastafaraje klamia Rastafaraje mamia
Czarnego boga widzą na naszym niebie
Mamią cudzą wiarą
Okłamują nas i siebie samych
Hej, Hoża Moyra - rastafarajom wojna
Babilon nie spłonie - woda w ortalionie
[„Hoża Moyra”]

Podczas spotkania z bliskimi artysty będziemy wspominać tę charyzmatyczną postać, która inspirowała wielu swoją kreatywną postawą i niezależnością. Spotkanie poprowadzi Andrzej Robak. Co dalej z „Ku Afryce”
Podsumowanie działań wokół ksiązki „Ku Afryce”. Przedstawienie planów na przyszłość. Podczas spotkań odbywają się koncerty. Ujawniane są także działania studentów z Pracowni Sztuki Performance na Wydziale Intermediów krakowskiej ASP wynikające z refleksji nad projektem „Ku Afryce”. W każdy poniedziałek publikowany jest art.-zin „Surówka z książki” podsumowujący aktualne spotkania. Grupa sprawcza: Bartek Przybył-Ołowski ([email protected]), Dominik Kuryłek ([email protected]), Piotr Błachut ([email protected])
Aranżacja wnętrza: Agata Kus, Tomasz Prymon
Oprawa plastyczna: Grupa Banda (Marlena Biczak, Zofia Szczęsna, Paulina Lichwicka, Michał Sroka, Kamil Kuitkowski, Szymon Szelc, Maria Kozakiewicz, Trewor Philips, Weronika Trypa, Xawery Wolski i Dariusz Vasina)
Redakcja art-zina: Karolina Szymkiewicz
Tłumaczenie: Bartosz Sowiński
Współpraca: Fundacja RazemPamoja, Naturalny Sklepik – Galeria Smaku, Wydział Intermediów – Pracownia Sztuki Performance, ASP w Krakowie
Podziękowania: Marta Błachut, Paulina Ołowska, Marta Potaczek, Józef Karkula, Paweł Gacek, Julia Jankowska, Dave Kosacki

* Darowiznę wpłać na konto Fundacji RazemPamoja
ul. Grenadierów 40/29, 04-072 Warszawa
PL 86249000050000453093211848
Przelew z dopiskiem „darowizna na cele statutowe”

---------------------------------------------------------------------------------

KU AFRYCE [TOWARDS AFRICA]
library exchange encounter

Opening: 26th September, 7 pm. A book exchange from the philosophy collection: every day, between 9 am and 7 pm, from 26th September to 14th November. Accompanying events: every Thursday at 7 pm, from 26th September to 14th November. Venue: Naturalny Sklepik–Galeria Smaku, ul. Krupnicza 8, Kraków. "To the same degree that your understanding of and attitude towards Africa becomes more positive, your understanding of and attitude towards yourself will also become more positive…"
Malcolm X

Ku Afryce [Towards Africa] is an artistic and social project undertaken to publish the book Ku Afryce. Poznawać, działać, dzielić się [Towards Africa. Learn, Act, Share], which is a product and account of the dialogue between children from the slums of Mathare in Nairobi, Kenya, and their peers from Rabka–Zdrój, Poland, initiated by the RazemPamoja Foundation in the summer of 2012. The primary concept behind the book is to give an equal voice to both young people and twelve experts from European universities, whose papers were inspired by the exchange of ideas between a little town in the Polish mountains and one of the largest slums in Africa. The book's distribution will provide funding for the scholarships for secondary school students in Kenya. Our point of departure is to exchange philosophical books from the private collection of one the RazemPamoja Foundation's co-creators for the means necessary to publish the book Ku Afryce [Towards Africa]. The step that follows is to exchange the book for the educational opportunities for young people from the slums of Mathare in Nairobi, Kenya. Thus, the point of the project is, in every sense of the word, to transform the old into the new. Collected for years and covered in dust, philosophical books epitomise the entire European tradition, which, in the spirit of the Enlightenment, is to result in a book that is "young" and gives a chance to "young" Africa. At the same time, in the critical spirit, the "old" library also signifies a fossilised world of European institutions that merely reproduce global inequalities with their declarations, grants and aid programmes, and turn the old continent into a fortress of Europe and the European culture into a repressive second nature. Consequently, the aim of the exchange of the books from the library is not to collect a defined amount of money, but to create a community of people interested in the problems revealed by the book Ku Afryce [Towards Africa]. With a series of events to accompany the exchange, those who visit Naturalny Sklepik–Galeria Smaku at ul. Krupnicza 8 in Kraków will be given an opportunity to get together and think about how to publish the book Ku Afryce [Towards Africa] to increase the number of scholarships that the RazemPamoja Foundation is going to offer to young people from the slums of Nairobi. For over a moth, we will discuss a variety of ways to act creatively and go against the grain of all sorts of institutional, political, social and cultural constraints. With the knowledge gathered and exchanged during the meetings, our community will ultimately find the way to publish the book Ku Afryce [Towards Africa] to provide real aid to the people that live thousands of kilometres away from Poland. The book exchange and the series of accompanying events to publish the book Ku Afryce [Towards Africa] may be treated as a continuation of the dialogue between children from Rabka-Zdrój, Poland, and their peers from the slums of Mathare in Nairobi, Kenya, initiated by the RazemPamoja Foundation. The authors of the book argue that the attempt to establish such a transcultural dialogue, most of all, brings about a change in the way we think about ourselves. "The encounter of Africa perplexes us and for good reason. We know we should not exoticize Africa but then, what is left for us to exoticize if Africa is no longer exotic? We are tempted to turn Africa into a figure of radical otherness, a concept which has recently gained an ethical dimension, but no ethics will substitute the understanding which Africa both deserves and offers. We tend to feel guilty towards Africans and there are reasons to feel this way (fortress Europe is a synonym for heartless brutality in dealing with contemporary nomads seeking a safe settlement). But pity is cheap and compassion again requires understanding. We gladly place Africa outside of history, as a reminder of a different experience of time with its immediate rapport with nature. But we somehow know Africa is modern or at least a product of modernity, which puts in question the very normative content of the modern project. […] When we look at Africa’s wars and famines, we either turn away our gaze with stupefaction and moral contempt or tend to justify it by historical, economic or any other objectification. We endlessly debate whether to trade or aid… When trying to understand Africa we continuously fall into false alternatives which let us infinitely multiply discourses, narratives, arguments and sensibilities… but most often it is talking to the mirror". From the Introduction to Ku Afryce [Towards Africa]

Thus, there is no exaggeration in saying that the initiative undertaken at Naturalny Sklepik may challenge a monologue on the African continent that the fortress of Europe is indulging in and that has a negative effect on the both sides of the potential encounter. The events held on ul. Krupnicza in Kraków will help us work together and open our minds to the alternative ways of participating in culture, and thus create tools for a consensus that transcends all political, ethnic or class divisions. As a result of direct interaction, discussion, listening to music, taking part in performances and revelling together, we will realise that it is possible to challenge mechanisms that constrain the process of establishing and fostering positive relationships with other people. This is not easy. It is worth a try, though. As we are going to meet every Thursday for over a month, we will try to ignore a mirror that stands in front of us and precludes contact with the other. We are not going to travel to the land of dreams. We will use the imagination as a tool to reflect on reality and to actually experience the possibility of social change. Africa, around which a number of myths have grown over the centuries, does not serve as a mere excuse for spending time together. It is not a figment of our imagination, either. Schoolchildren from the slums of Mathare are a group of real people, and they will benefit from the positive energy created in Kraków in the course of the project that heads towards Africa. It is also possible that we will actually meet the children in the future. Accompanying events:

26th September (Thursday)
7 pm

Ku Afryce Opening
A launch of the book exchange. Bartosz Przybył-Ołowski and Jan Sawiniewicz, founders of the RazemPamoja Foundation, in discussion on collaborative education and the philosophy of exchange.

3rd October (Thursday)
7 pm

Jacek Kryszkowski's Resignation from Culture
Dominik Kuryłek and Grzegorz Zygier in discussion to present the nationwide alternative artistic movement that was active in the 1980s and is known as Kultura Zrzuty [Whip-round Culture]. We will reminisce about one of its representatives, the legendary Jacek Kryszkowski, who, in 1986, decided to completely resign from participating in culture. The meeting will serve as an opportunity to read excerpts from the letters in which the artist communicated his radical decision to his friends. Café Fińska
A meeting with the people that have created an alternative place on ul. Józefińska in the district of Podgórze in Kraków. The café serves a space for people to engage in direct interaction and connect to each other. It is a place free from financial barriers and, as such, open to everyone. Established by Michał Mioduszewski, Fińska has become a vehicle to create an open community of creative individuals.

10th October (Thursday)
7 pm

Spoken Performance
A meeting with the performance artist Ewa Zarzycka, who is going to talk about her ordinary and everyday life. The artist argues that reality is ambiguous and open to a myriad of our individual interpretations. She points out that the world is only a figment of your imagination, as it were. Art in turn is an ordinary activity that helps to find your way around it.

17th October (Thursday)
7 pm

In Search of the Orang Pendek
Justyna Górowska and Adam Gruba will meet to discuss their expedition to the rain forests of Sumatra, where they came across the tracks of a creature they thought never existed. The Orang Pendek is a unique hominid that inhabits primeval forests. The expedition set out to examine the natural habitat of an entity that might not necessarily exist at all. It also served as a sentimental journey, as it were, to discover the origin of mankind and find answers to some mind-boggling questions.

24th October (Thursday)
7 pm

LKK
A meeting with Magdalena Lazar, the author of the film LKK. Its main character Hermes belonged to the hippie movement as a young man. He now lives the life of a hermit in the vicinity of Kraków and believes in a happy regression. Hermes has not resigned from the benefits of modernity. However, he uses them in a sensible and careful way. He visits Kraków from time to time. On one of such visits, the artist followed him with her camera. Leaving under cover of night, he came on horseback to Park Jordana.

31st October (Thursday)
7 pm

A Discussion on Art and Life
A meeting with Leszek Golec, an artist who claims that: "There is no division between what you call life and art. You should take your time and never lose yourself. That is, you may lose yourself, you even should, but not in an ordinary sense of the word. The dazzling explosions of the self and hysteria will get you nowhere and you'll be better off without them. You enter this path to strip your self of all its layers and external influences to finally free yourself from the world of mundane matter and the motley mixture of negligible pleasures and inevitable worries". Concert by Ciocia STEFA.

7th November (Thursday)

3 pm

Book Depository
An art workshop with the Banda Group.

7 pm

How to Publish Ku Afryce [Towards Africa]
An open debate on classic and non-classic ways to publish the book Ku Afryce [Towards Africa]. The meeting will serve as an opportunity to get together and think about how to make the most of the book distribution and exchange. We would like to discuss how to be intelligent and sustainable. And how to distribute the book to reach as many people as possible. We will also think about how to use the book to make a lasting contribution to the fund and improve the scope and efficiency of the aid provided by the RazemPamoja Foundation.

14th November (Thursday)
7 pm

Piotr Marek's Shaping of Matter
A discussion about Piotr Marek, a band leader of Düpą and author of the lyrics. Hey, the Rastafaris lie, the Rastafaris tempt
They see a black god in our sky
They tempt with a foreign faith
They are deluding us and themselves
Here comes the Sturdy Fate, war on the Rastafaris
Babylon won’t burn, water in the raincoat
[Sturdy Fate]

We will meet the artist's relatives to reminisce about the charismatic figure that inspired many with his creative attitude and independence. The discussion will be led by Andrzej Robak. Ku Afryce [Towards Africa]: What's Next
A summary of the activities undertaken to publish the book Ku Afryce [Towards Africa] and a presentation of the plans for the future. The meetings will be accompanied by concerts. We will also present the activities of the students from the Performance Studio at the Faculty of Intermedia, Academy of Fine Arts in Kraków, that reflect on the project Ku Afryce [Towards Africa]. Each Monday, we publish our art-zine Surówka z książki [Book Salad] to present the latest news on the current events. Prime movers and initiators: Bartek Przybył-Ołowski ([email protected]), Dominik Kuryłek ([email protected]), Piotr Błachut ([email protected])
Interior design: Agata Kus, Tomasz Prymon
Graphic design: Marlena Biczak
Visual setting: Banda Group (Marlena Biczak, Zofia Szczęsna, Paulina Lichwicka, Michał Sroka, Kamil Kuitkowski, Szymon Szelc, Maria Kozakiewicz, Trewor Philips, Weronika Trypa, Xawery Wolski i Dariusz Vasina)
Art zine editor: Karolina Szymkiewicz
Translated by: Bartosz Sowiński. Cooperation: RazemPamoja Foundation; Naturalny Sklepik–Galeria Smaku; Performance Studio at the Faculty of Intermedia, Academy of Fine Arts in Kraków
Acknowledgements: Marta Błachut, Paulina Ołowska, Marta Potaczek, Józef Karkula, Paweł Gacek, Julia Jankowska, Dave Kosacki

* Make a donation to the RazemPamoja Foundation now! Address: ul. Grenadierów 40/29, 04-072 Warszawa
Account No.: PL 86249000050000453093211848
Title/reference: donation for statutory purposes.