29/09/2025
ကုမ္ပဏီဥက္ကဋ္ဌ၏ အနိုင်ကျင့်မှု (ပါဝါဟရာ) ကြောင့် မိမိကိုယ်ကိုသတ်သေမှုအတွက် ကုမ္ပဏီက လျော်ကြေး ယန်း သန်း ၁၅၀ ပေးရန် တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်
သတင်းအကျဉ်းချုပ်
အလှကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခုတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သော အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦး မိမိကိုယ်ကို သတ်သေဆုံးပါးခဲ့ခြင်းသည် ဥက္ကဋ္ဌ၏ ပါဝါဟရာ (အနိုင်ကျင့်မှု) ကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု တိုကျိုခရိုင်တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး၊ ကုမ္ပဏီဘက်မှ လျော်ကြေးငွေ ယန်း ၁၅၀,၀၀၀,၀၀၀ (တစ်ရာ့ငါးဆယ်သန်း) ပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။
၁။ သေဆုံးသူနှင့် ဖြစ်ရပ်အကျဉ်း
သေဆုံးသူ: မစ္စ ဆာတိုမိ (里実) (အသက် ၂၅ နှစ်တွင် ဆုံးပါး)
ဖြစ်ရပ်: ဆာတိုမိသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အလှကုန်ကုမ္ပဏီ "D-UP" သို့ ဘွဲ့ရပြီးချင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ပါဝါဟရာ အကြောင်းအရာ: ဥက္ကဋ္ဌထံမှ "မင်း လူကြီးတွေကို အထင်မသေးနဲ့"၊ "မင်းက လောကမှာရှိတဲ့ ခွေးလေခွေးလွင့် (野良犬) လို့ ခေါ်တာပဲ" စသည့် လူတစ်ဦးချင်း၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေသော စကားလုံးများကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောဆိုခံခဲ့ရသည်။
ရလဒ်: ထိုစကားများကြောင့် နောက်တစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် စိတ်ကျရောဂါ (Depression) ခံစားရသည်ဟု စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အလုပ်မှ ခွင့်ယူရန် အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခံခဲ့ရသည်။
နောက်ဆုံးအခြေအနေ: အိမ်တွင် ဆေးကုသမှု ခံယူနေစဉ် ဆာတိုမိသည် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေခဲ့ပြီး သတိမေ့မြောနေရာမှ တစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် အသက် ၂၅ နှစ်ဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
၂။ တရားစီရင်ရေးနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်
အလုပ်သမားအာမခံ (労災) အတည်ပြုချက်: ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သမား စံချိန်စစ်ဆေးရေးရုံး (労働基準監督署) က ဥက္ကဋ္ဌ၏ ပါဝါဟရာနှင့် သေဆုံးမှုအကြား အကြောင်းနှင့်အကျိုး ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြု၍ ၎င်းကို လုပ်ငန်းခွင် ထိခိုက်မှု အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည်။
တရားစွဲဆိုမှု: ကျန်ရစ်သူမိသားစုက ကုမ္ပဏီနှင့် ဥက္ကဋ္ဌကို လျော်ကြေးပေးရန် တောင်းဆို၍ တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။
တရားရုံး ဆုံးဖြတ်ချက်: တရားစွဲဆိုမှုသည် တရားမမှု ညှိနှိုင်းမှု (民事調停 - Civil Mediation) သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီး တိုကျိုခရိုင်တရားရုံးက စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် "မိမိကိုယ်ကို သတ်သေခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ ဥက္ကဋ္ဌ၏ ပါဝါဟရာ ဖြစ်သည်" ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
ဆုံးဖြတ်ချက်ပါ အချက်များ:
ကုမ္ပဏီဘက်မှ တောင်းပန်ခြင်း။
ယန်း ၁၅၀,၀၀၀,၀၀၀ လျော်ကြေး ပေးဆောင်ခြင်း။
ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခြင်း။
နှစ်ဖက်စလုံးက ကန့်ကွက်မှုမရှိဘဲ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အတည်ဖြစ်ခဲ့သည်။
၃။ ကျန်ရစ်သူ မိသားစု၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ကုမ္ပဏီ၏ တောင်းပန်မှု
ဆာတိုမိ၏ အစ်မ သည် စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဝမ်းနည်းစွာဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့သည်-
"ဆာတိုမိ အသက်ရှင်နေတုန်းမှာ... တောင်းပန်ခဲ့မယ်ဆိုရင် သိပ်ကောင်းမှာပဲ..."
"ဆာတိုမိ မရှိတော့တဲ့ အခုအချိန်မှာ တောင်းပန်တာကို၊ ဒါဟာ ဥက္ကဋ္ဌဆီက စိတ်ရင်းမှန်နဲ့ တောင်းပန်တာလားဆိုတာကို ကျွန်မတို့ လက်ခံနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။"
ကုမ္ပဏီ "D-UP" ၏ တုံ့ပြန်မှု:
ကုမ္ပဏီက "ကွယ်လွန်သူ ဝန်ထမ်းဟောင်းနှင့် ကျန်ရစ်သူ မိသားစုအား စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် နက်နက်နဲနဲ တောင်းပန်ပါသည်" ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့မှစ၍ ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးမှ အနားယူပြီ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။
နောင်တွင် ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် အတွက် ကုမ္ပဏီ၏ အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံနှင့် လုပ်ငန်းခွင် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းများ လုပ်ဆောင်သွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
ပါဝါဟရာ (အနိုင်ကျင့်မှု)」 ကြောင့် သင်ကိုယ်တိုင် ဒုက္ခရောက်နေရသည်ဟု ခံစားရပါကမည်သို့ဆောင်ရွက်သင့်ပါသလဲ?
သင့်အနေဖြင့်ရန်အတွက် အောက်ပါအချက်များကို အဆင့်ဆင့် ဆောင်ရွက်သင့်ပါသည်။ သင့်ရဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် ဘေးကင်းရေးသည် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ကြောင်း ဦးစွာ မှတ်သားထားပါ။
၁။ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် အခြေအနေကို မှတ်တမ်းတင်ခြင်း
၁။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ကိုယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို ဦးစားပေးပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ခံယူပါ- စိတ်ဖိစီးမှုလွန်ကဲလာပြီး စိတ်ကျရောဂါ၊ အိပ်မပျော်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အခြားသော ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာများ ခံစားလာရပါက ဆရာဝန် သို့မဟုတ် စိတ်ရောဂါအထူးကု (Psychiatrist) နှင့် သွားရောက်ပြသပါ။ ဆရာဝန်၏ ရောဂါရှာဖွေမှု (Diagnosis) သည် နောက်ပိုင်းတွင် အလုပ်သမားအာမခံ (労災 - Rōsai) တောင်းခံခြင်း သို့မဟုတ် လျော်ကြေးတောင်းခံခြင်းအတွက် အရေးကြီးသော သက်သေခံအထောက်အထား ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။
အနားယူပါ- လိုအပ်ပါက ဆရာဝန်၏ ဆေးလက်မှတ်ဖြင့် အလုပ်မှ ခွင့်ယူခြင်း (休職 - Kyūshoku) သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီမှ ထွက်ခွာခြင်း (နုတ်ထွက်ခြင်း/အလုပ်ပြောင်းခြင်း) ကို အလေးထား စဉ်းစားပါ။
၂။ ခိုင်မာသော သက်သေအထောက်အထားများ စုဆောင်းပါ (အရေးကြီးဆုံးအဆင့်)
ပါဝါဟရာကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် သက်သေအထောက်အထား မရှိဘဲ စကားဖြင့် ပြောဆိုရုံဖြင့် မလုံလောက်ပါ။ တတ်နိုင်သမျှ များများ စုဆောင်းပါ။
မှတ်တမ်း (Memo) ရေးပါ- အနိုင်ကျင့်ခံရသည့် နေ့စွဲ၊ အချိန်၊ နေရာ၊ ဘာတွေပြောခဲ့/လုပ်ခဲ့သည်၊ မည်သူတွေ မြင်ခဲ့သည် စသည့် အချက်အလက်များကို အသေးစိတ် ရေးမှတ်ထားပါ။ (ဥပမာ- "ဇူလိုင်လ ၅ ရက်၊ ညနေ ၄ နာရီ၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ မန်နေဂျာ ဦး....က 'မင်းက ကုမ္ပဏီအတွက် ပိုက်ဆံဖြုန်းနေတာပဲ' ဟု အော်ငေါက်ခဲ့သည်" စသဖြင့်)
အသံဖမ်းပါ (Recording)- သင့်ဖုန်း၏ အသံဖမ်းစနစ်ကို အသုံးပြု၍ အစည်းအဝေးများ သို့မဟုတ် စကားပြောဆိုမှုများကို တိတ်တဆိတ် အသံဖမ်းယူပါ။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မိမိပါဝင်နေသော စကားပြောဆိုမှုကို ခွင့်ပြုချက်မယူဘဲ အသံဖမ်းယူခြင်းသည် ဥပဒေအရ အများအားဖြင့် ခွင့်ပြုထားပါသည်။
စာရွက်စာတမ်းများ- ရိုင်းစိုင်းသော အီးမေးလ်များ၊ စာတိုများ (Chat/LINE)၊ အလုပ်ချိန်ဇယားများ (နာရီပေါင်းများစွာ အလုပ်လုပ်ခဲ့ရကြောင်း ပြသသည့်) နှင့် ဆေးကုသမှု မှတ်တမ်း/ဆေးလက်မှတ်များ (Diagnosis) ကို သိမ်းဆည်းပါ။
သက်သေများ- ယုံကြည်ရသော လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များထံမှ သက်သေခံချက်များ ရယူရန် ကြိုးစားပါ။
၃။ ဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ခြင်း
သက်သေအထောက်အထား ခိုင်လုံစွာ စုဆောင်းပြီးပါက၊ သင်၏ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဥပဒေကြောင်းအရ အောက်ပါ နည်းလမ်းများကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။
(က) 労災認定 (Rōsai Nintei) - အလုပ်သမားအာမခံ တောင်းခံခြင်း
ပါဝါဟရာကြောင့် စိတ်ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မှု (ဥပမာ- စိတ်ကျရောဂါ၊ စိတ်ဖိစီးမှုရောဂါ) ဖြစ်ပွားပါက ၎င်းကို အလုပ်နှင့် ဆက်စပ်သော ထိခိုက်မှု အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး နိုင်ငံတော်၏ အလုပ်သမားအာမခံကို လျှောက်ထားနိုင်ပါသည်။
ရည်ရွယ်ချက်- ဆေးကုသစရိတ်၊ အလုပ်နားနေစဉ် လစာ (တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း) ရရှိရန်။
ဆောင်ရွက်ပုံ- သက်ဆိုင်ရာ 労働基準監督署 (Rōdō Kijun Kantokusho) တွင် လျှောက်ထားပါ။ ကုမ္ပဏီမှ ငြင်းဆန်ပါကပင် သင်ကိုယ်တိုင် လျှောက်ထားနိုင်ပါသည်။
(ခ) 損害賠償請求 (Songai Baishō Seikyū) - လျော်ကြေးတောင်းခံခြင်း
အနိုင်ကျင့်မှုကြောင့် သင့်အား ထိခိုက်နစ်နာမှုများ (စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နာကျင်မှု၊ ဆေးကုသစရိတ်၊ နောင်ရေးဝင်ငွေ ဆုံးရှုံးမှု စသည်) အတွက် ကုမ္ပဏီနှင့် အနိုင်ကျင့်သူအား တရားစွဲဆို၍ လျော်ကြေး တောင်းခံနိုင်ပါသည်။
ရည်ရွယ်ချက်- နစ်နာကြေး (慰謝料 - Isharyō) ရရှိရန်နှင့် ကုမ္ပဏီ၏ တာဝန်မဲ့မှုကို အသိအမှတ်ပြုစေရန်။
ဆောင်ရွက်ပုံ- ရှေ့နေ (弁護士 - Bengoshi) နှင့် တိုင်ပင်ပြီး တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခြင်း သို့မဟုတ် 調停 (Chōtei) (ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှု) စနစ်ဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်းကို ဆောင်ရွက်ပါ။ (ဤအဆင့်တွင် ပထမအပိုင်း၌ စုဆောင်းထားသော သက်သေများ အရေးပါဆုံးဖြစ်သည်။)
သတိပြုရန်:
ပါဝါဟရာကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် အလွန်ပင် စိတ်ဖိစီးမှု ဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် မည်သည့်အရာကိုမျှ တစ်ယောက်တည်း မဖြေရှင်းဘဲ ပညာရှင်များ (ဆရာဝန်၊ ရှေ့နေ၊ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်) ၏ အကူအညီကို အမြန်ဆုံး ရယူရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။