ویكیپێدیا كوردى - kurdish wikipedia

What Would Happen If Humans Disappeared?
‌به‌ڤیدیۆ...چی روو ده‌دات ئه‌گه‌ر مرۆڤ له‌سه‌ر زه‌وی نه‌مێنێت؟
وێستگه‌ نیوزـ

وا دابنێ كه‌س له‌سه‌ر ئه‌م زه‌وییه‌ نامێنێت، ده‌بێت ئه‌وكاته‌ چی روو بدات، وه‌ڵامه‌كه‌ به‌پێی ئه‌و گرته‌ ڤیدیۆییه‌ی كه‌ له‌ پێگه‌ی یوتیوب بڵاوكراوه‌ته‌وه‌، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ زه‌وی ئه‌وه‌نده‌ به‌رگه‌ی خۆرێكخستنه‌وه‌ ناگرێت، چونكه‌ رووداوی زۆر تۆقێنه‌ر روو ده‌ده‌ن.
به‌پێی گریمانه‌كانی ناو گرته‌ ڤیدیۆییه‌كه‌، داوی چه‌ند كاتژمێرێكی كه‌م، هه‌رچی رووناكی هه‌یه‌ له‌سه‌ر زه‌وی ده‌كوژێته‌وه‌، چونكه‌ وێستگه‌كانی كاره‌با له‌كار ده‌وه‌ستن، ئه‌وه‌ش به‌هۆی نه‌مانی سووته‌مه‌نی تیایاندا، ته‌پوتۆز ئه‌و له‌وحانه‌ داده‌پۆشن كه‌ به‌ تیشكی خۆر كاره‌با به‌رهه‌م ده‌هێنن، بۆیه‌ تاكه‌ سه‌رچاوه‌ بۆ كاره‌با، ئه‌و وێستگانه‌ ده‌بێت كه‌ به‌ ئاو كار ده‌كه‌ن.
دوای 10 رۆژ له‌ دیارنه‌مانی مرۆڤ له‌سه‌ر زه‌وی، هه‌رچی ئاژه‌ڵی ماڵی و كێڵگه‌كانه‌ مردار ده‌بنه‌وه‌، ئه‌مه‌ جگه‌له‌ مرداردبوونه‌وه‌ی ملیاره‌ها په‌له‌وه‌ری وه‌ك مریشك و ملیۆنه‌ها مانگا له‌ برسا، پاشان سه‌گه‌كان گروپی گه‌وره‌ دروست ده‌كه‌ن بۆ راوكردنی ئاژه‌ڵه‌كانی دیكه‌.
دوای مانگێكیش له‌ دیارنه‌مانی مرۆڤ له‌سه‌ر زه‌وی، كاره‌ساتی ئه‌تۆمی له‌سه‌رتاپای گۆی زه‌وی رووده‌دات، چونكه‌ ئاوی ساردكه‌ره‌وه‌ له‌ كوره‌ ئه‌تۆمییه‌كاندا ده‌بن به‌ هه‌ڵم و به‌وهۆیه‌شه‌وه‌ ته‌قینه‌وه‌ی ئه‌تۆمیی زه‌به‌لاحی ئه‌وتۆ رووده‌دات كه‌ هێزه‌كه‌ی له‌وه‌ی هیرۆشیما و چیرنۆبڵ زۆر به‌هێز تر ده‌بێت
و له‌ماوه‌ی هه‌زاران ساڵیشدا تاكه‌ رێبه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی پیشانی بدات مرۆڤ له‌سه‌ر زه‌وی ژیاوه‌ په‌یكه‌ره‌ به‌ردینه‌كانی وه‌ك شورای چینی مه‌زن یان چیای راشمور یان هه‌ره‌مه‌كانه‌.
دوای ساڵێك له‌ دیارنه‌مانی مرۆڤ، مانگه‌ ده‌ستكرده‌كانی ده‌وری گۆی زه‌وی له‌ خولگه‌كانی خۆیانه‌وه‌ به‌سه‌ر زه‌ویدا ده‌كه‌ونه‌ خواره‌وه‌، دوای 25 ساڵیش گژوگیا و رووه‌ك و سه‌وزایی، سێ له‌سه‌ر چواری شاره‌كانی جیهان داده‌پۆشێت و هه‌ندێك شاری وه‌ك دوبه‌ی و لاس فیگاسیش له‌ خۆڵدا دیارنامێنن، ئاستی بینین له‌ شاره‌كان باشتر ده‌بێت و هه‌وای ناوشاره‌كانیش پاكتر ده‌بنه‌وه‌.
هه‌ر به‌هۆی دیارنه‌مانی مرۆڤه‌وه‌ ژماره‌ی نه‌هه‌نگ زیاد ده‌كات و ئۆقیانووسه‌كان چه‌ند بواری تێدا بێت ئه‌وه‌نده‌ زۆر ده‌بن كه‌ چاوه‌ڕوان ناكرێت.
دوای 300 ساڵ هه‌رچی ته‌لار تاوه‌ر و بینا و باڵه‌خانه‌ و پردی له‌ ئاسن و كانزا دروستكراو هه‌ن به‌هۆی داخورانه‌وه‌ له‌به‌ریه‌ك هه‌ڵدوه‌شێن و داده‌ڕمێن.
دوای تێپه‌ڕبوونی 10 هه‌زار ساڵیش تاكه‌ به‌ڵگه‌ كه‌ پیشانی بدات رۆژێك له‌ رۆژان مرۆڤ له‌سه‌ر زه‌وی ژیاوه‌، ئه‌و شتانه‌ن كه‌ له‌به‌رد دروستكراون وه‌ك شورای چین و هه‌ره‌مه‌كان و شاخی راشمور.
پێشتر دوو پسپۆڕٍی زانستی فیزیای گه‌ردوونی له‌ زانكۆی كۆڵۆمبیا به‌ ناوه‌كانی مایكڵ هان و دانیاڵ وۆڵف روونیان كردبووه‌وه‌ چۆن ژیان به‌ره‌و دواوه‌ پاشه‌كشه‌ ده‌كات، به‌وته‌ی ئه‌وان ئه‌گه‌ر كاره‌ساتی ئه‌تۆمیی خۆكرد روو نه‌دات یان هه‌ساره‌یه‌كی دیكه‌ خۆی به‌ زه‌ویدا نه‌كێشێت، ئه‌وا تا 500 ملیۆن ساڵی دیكه‌ مرۆڤ له‌سه‌ر زه‌وی ده‌ژی.
زاناكان سه‌باره‌ت به‌ نه‌مان و له‌ناوچوونی گۆی زه‌وی ده‌ڵێن پێشبینی ده‌كرێت دوای شه‌ش ملیار ساڵی دیكه‌ ئه‌و كاره‌ رووبدات، ئه‌وه‌ش كاتێك كاتێك هه‌ساره‌ی خۆر له‌ قه‌باره‌ی ئێستای گه‌وره‌تر ده‌بێت و ده‌بێته‌ هه‌ساره‌یه‌كی سووری زه‌به‌لاح.

https://www.youtube.com/watch?v=WxGxYzLba_A

What Would Happen If Humans Disappeared? If we suddenly disappeared, what would happen to our planet? Facebook: https://www.facebook.com/National-Geographic-Documentary-1798433793718320/timeline Ple...

- چەند چركەیەك پێش ئەوەی جۆن كەنەدی سەرۆكی ئەمریكا لە 22ی تشرینی یەكەمی 1963دا لەلایەن لی ئۆسواڵدەوە بە چەكی قەناس بكوژرێت.

- دوا وێنەی ماهاتما گاندی پێش تیرۆركردنی.

- پۆڵ وۆكەری پاڵەوانی زنجیرە فیلمەكانی ‘Fast and Furious، چەند خولەكێك پێش ئەوەی لەو ئۆتۆمبێلەدا كە هاوڕێكەی لێیدەخوڕی تووشی ڕووداوی هاتوچۆ ببێت و گیان لەدەستبدات.

- دوا وێنەی ستیڤ جۆبزی دامەزرێنەری كۆمپانیای ئەپڵ پێش ئەوەی بە نەخۆشی شێرپەنجەی پەنكریاس بمرێت لە ساڵی 2011دا... تێبینی بكە چەند لاواز بووە!

- شازادە دایانا، لە وێنەكەدا بە ڕوونی ڕووخساری دەرنەكەوتووە لەبەرئەوەی تەماشای دواوەی كردووە، پاش ئەم وێنەیە لە ئۆتۆمبێلەكەیدا كە لە جۆری مارسیدس بوو تووشی ڕووداو هات و پێش گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانە گیانی لەدەستدا.
خةندان

- مارلین مۆنرۆ، تەنها یەك هەفتە پێش مردنی لە 5ی ئابی 1962.
خةندان

- دوا وێنە لەگەڵ بكوژەكەی خۆیدا... جۆن لینۆن، گۆرانیبێژی بەناوبانگی گرووپی "بیتڵز" ئیمزا بۆ یەكێك لە هەوادارانی خۆی دەكات بەناوی كارك دەیڤد چاپمان، لە هەمان ڕۆژدا هەر بەدەستی ئەو هەوادارە كوژرا! (1980).
خةندان

- دوا وێنەی كریس بێنوا لە 22ی تەمموزی 2007دا و هەمان ئەو ڕۆژەی كە خۆی تێدا كوشت، بێنوا پێش خۆكوشتنی، هەریەك لە نانسی هاوسەری و دانیاڵی كوڕیشی كوشت! پاش چەند ڕۆژێك لەو دوو تاوانەی، ئەم زۆرانبازە كۆتایی بە ژیانی خۆیشی هێنا. كاتێك ئەم وێنەیە گیراوە، كریس تاوانی كوشتنی هاوسەرەكەی ئەنجامداوە، بەڵام لەكاتی گرتنی ئەم وێنەیەدا هێشتا ئاشكرا نەبووە.

- ئادۆڵف هیتلەر تەنها دوو ڕۆژ بەرلەوەی خۆی بكوژێت، هیتلەر لەدەرەوەی بازگەیەكدا كە لەلایەن هێزەكانی هاوپەیمانانەوە خاپوركراوە لەگەڵ یەكێك لە گەورە ئەفسەرانی سوپاكەیدا قسە دەكات، 28ی نیسانی 1945.

- ئالبێرت ئەنیشتاینی زانای بەڕەچەڵەك ئەڵمانی، وێنەكە لە مارسی 1955دا گیراوە لە ویلایەتی نیوجێرسی ئەمریكا، تەنها مانگێك پێش مردنی ناوبراو.

خةندان

ڕەچەتەى ئیبن سینا بۆ نەهێشتنى تینوێتى مانگى رەمەزان
ئیبن سینا زانایەکى گەورەیە و لە چەند بوارێکدا و بە تایبەتى بوارى پزشکى و تەندروستى چەندین رێنمایی هەن کە زۆربەى زۆریان لە سەردەمى ئێستا بەهۆى پێشکەوتنى تەکنۆلۆژیاوە سەلمێنراون.

ئیبن باسی لە زۆر شت کردووە بۆ تینوویەتى شکاندن و تەنانەت ئەو خواردنانەشی دەستنیشان کردووە کە وا لە مرۆڤ دەکات کەمتر تینوو بێت یەکێک لەو رووەکانەى کە ئیبن سینا ئاماژەى پێداوە بریتیە لە پەڵپینە.


لە چارەسەرەکانیدا ئیبن سینا زۆرجار پێشنیارى بەکارهێنانى پەڵپینەى کردووە و لە بڕگەیەکیشدا کە بۆ چارەسەرى تینوێتى بووە لە مانگى رەمەزاندا، خواردنى پەڵپینەى بەگونجاو زانیووە بەتایبەتى خواردنى لەکاتى پارشێودا.

شایانى باسە پەڵپینە جگە لە تایبەتمنێتى تینوو شکاندن بۆ ڕاگرتنى پلەى گەمرى لەش بە هاوسەنگى بەسوودە و تا و پلەى بەرزى جەستەش چارەسەر دەکات.

ڕەچەتەى ئیبن سینا بۆ نەهێشتنى تینوێتى مانگى رەمەزان کلیپ - دراما - فیلم - بەرنامەی هەمەرەنگ