Trifa Jalal Salih

لە پێناو بەهێزکردنی پێگەی ژنان لە کایەی سیاسیدا، بەشداربووین لە گفتوگۆیەکی کراوەی
"ئەکادیمیای ژنان بۆ سەرکردایەتی لە عێراق".
بە بەشداری ژنانی پارتە سیاسیەکان ،لەم دیدارە ئەکادیمی و سیاسییەدا، تیشکمان خستە سەر ڕۆڵ و ئاستی بەشداریی ژنان لە کایەی سیاسیدا، هاوکات گرنگترین ئاستەنگەکان و ڕێگاچارە گونجاوەکانمان بۆ هێنانەدی پێگەیەکی شایستەتر بۆ ژنان لە ناوەندەکانی بڕیاردا خستەڕوو.

ڕۆژانێک دەست پێدەکەن کە لە مەزنترین ڕۆژەکانی ساڵن...
لە ژمارەدا چەند ڕۆژێکی کەمن… بەڵام لە کاریگەریدا زۆر مەزنن،

دە ڕۆژی یەکەمی ذی الحجة، ئەو ڕۆژانەی کە خودای گەورە فەزڵێکی مەزنی پێ بەخشیوون، و کردەوەی چاکی تێدا خۆشەویستتر کردووە لای خۆی لە هەر کاتێکی تر.
پێغەمبەری خودا ﷺ دەفەرموێت:
«هیچ ڕۆژێک نییە کە کردەوەی چاک تێیدا خۆشەویستتر بێت لای خودا لەم ڕۆژانە – مەبەستی دە ڕۆژەکەیە –
لەم ڕۆژانەدا دەرگاکانی نزیکبوونەوە لە خودا فراوان دەبن:
ڕۆژووگرتن، زیکرکردن، خێر و سەدەقە، تەکبیردان، و تەواوی کردەوە چاکەکانی تر.
یەکێک لە مەزنترین ئەو شتانەی کە لەم کاتانەدا بقۆزرێتەوە، ڕۆژووگرتنی ئەم ڕۆژانەیە؛ بەهۆی ئەوەی تێکۆشانی تێدایە لەگەڵ نەفسدا، و دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی ڕۆح و تەرخانبوونی کات بۆ زیکر و عیبادەت، لە وەرزێکدا کە بەهاکان تێیدا چەند بەرامبەر دەبن و دڵەکان تێیدا باڵا دەکەن.
ئەمانە لە ژمارەدا چەند ڕۆژێکی کەمن… بەڵام لە کاریگەریدا زۆر مەزنن،
مرۆڤی سەرکەوتووش ئەو کەسەیە کە بە دڵێکی ئامادە و کردەوەیەکی چاکی بێگەردەوە پێشوازییان لێ بکات.

خوای گەورە لە سورەتی (الکهف)دا دەفەرموێت:
﴿وَدَخَلَ جَنَّتَهُ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ ۖ قَالَ مَا أَظُنُّ أَن تَبِيدَ هَٰذِهِ أَبَدًا ۝ وَمَا أَظُنُّ السَّاعَةَ قَائِمَةً﴾
واتە: «وچووە ناو باخەکەیەوە لە کاتێکدا کە ستەمکار بوو لە خۆی (بەهۆی بێباوەڕییەکەیەوە)، وتی: بڕوا ناکەم ئەم (باخ و موڵکە) هەرگیز لەناو بچێت و فەوت بێت. هەروەها بڕواش ناکەم ڕۆژی قیامت بەرپا بێت.»
یەکێک لە مەترسیدارترین ئەو شتانەی تووشی مرۆڤ دەبێت، ئەوەیە کە ڕاهاتن لەسەر نیعمەتەکان بگۆڕێت بۆ هەستێکی شاراوە بە نەمری و ئاسایشی ڕەها.
کات دەڕوات، بارودۆخ جێگیر دەبێت، خێزان گەورە دەبێت، و مرۆڤ لەسەر سەرکەوتن ڕادێت... لێرەوە ئەقڵ دەست دەکات بە ناردنی نامەی فریودەرانە:
• ئەم واقیعە جێگیرە و ناگۆڕێت...
• ئەم پێگە و مەقامە هەرگیز لەدەست ناچێت...
• ئەم هێزە بەردەوام دەبێت...
• و ئەم تەلار و بینایە مەحاڵە بڕوخێت.
لێرەوە کێشەکە دەست پێدەکات.
قورئان تەنها باسی پیاوێک ناکات کە خاوەنی باخێک بێت لە دارخورما و ترێ، بەڵکو باسی بارودۆخێکی دەروونی دەکات کە لە هەموو سەردەمێکدا دووبارە دەبێتەوە:
کاتێک مرۆڤ لاوازی و ناسکیی خۆی لەبیردەکات، و زیاد لە پێویست متمانە بەو شتانە دەکات کە هەیەتی، و وا دەزانێت ئەو هۆکارانەی لەبەردەستیدان بەسن بۆ پاراستنی لە هەوراز و نشێوەکانی ژیان.
﴿مَا أَظُنُّ أَن تَبِيدَ هَٰذِهِ أَبَدًا﴾
ئەمە تەنها ڕستەیەک نییە کە پیاوێکی لوتبەرز وتبێتی... بەڵکو هەستێکە جاروبار بەبێ ئەوەی هەستی پێبکەین دەدزێتە ناو دڵەکانمانەوە لەبەرامبەر هەموو شتێکدا، تەنانەت لەبەرامبەر گەنجێتی و تەمەنیشدا.
پاشان ئەم لادانە دەچێتە قۆناغێکی مەترسیدارترەوە:
﴿وَمَا أَظُنُّ السَّاعَةَ قَائِمَةً﴾
لەبەر ئەمەشە، بڕواداری ڕاستەقینە لە کاتی هەبوونی نیعمەتدا لە هەموو کەس زیاتر سوپاسگوزارە، و لە هەموو کەسیش زیاتر لە غەفڵەت و بێئاگایی دەترسێت، چونکە دەزانێت هەموو شتێکی ئەم دنیا کاتییە، و ڕزگاربوونیش لەوەدا نییە کە چەندمان هەیە... بەڵکو لەوەدایە کە دنیا لە ناخمانەوە زاڵ نەبێت بەسەرماندا و نەمانکاتە کۆیلەی خۆی.

هەینیتان پیرۆز
د. عەبدولکەریم بەکار
وێنەکەش عەبابەیلێ

چاوەکانی (فەزیلە محەمەد)؛ چیرۆکی نەتەوەیەک لە نێوان خەم و ئومێدا

- هەندێکجار لەناو قووڵایی ئازار و ڕێک لەو ساتەی لەسەر گۆڕی ئازیزانت وەستاویت، چەخماخەیەک لە ئومێد دەدرێت کە هەموو تاریکییەکانی ڕابردوو دەبڕێت.
- دیمەنی ئەم خانمە تەنها گوزارشت لە خەمێکی شەخسی ناکات، بەڵکو دەرسێکە لە خۆڕاگری نەتەوەیەک کە ساڵانێکە لە نێوان "مان" و "نەمان"دا چاوەڕوانە.
- ژیان لێرەوە جارێکی تر دەست پێ دەکاتەوە، لەو شوێنەی کە کەس چاوەڕوانی نەبوو.

سێ دەرد و "عەللەیەکی کوشندە" لە جیهانی سۆشیاڵ میدیادا!
کاتێک سەیری کۆمێنت و نووسینەکانی ناو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەکەین، هەست بە بوونی سێ کێشەی قووڵ دەکەین کە کۆمەڵگەکەمانیان بەرەو هەڵدێر بردووە:
1️⃣ ئارەزووی نووسین بەبێ زانین: زۆر کەس تەنها دەیانەوێت بنووسن و قسە لەسەر هەموو بابەتێک بکەن، بێ ئەوەی کەمترین شارەزاییان هەبێت. ئەمە لە کاتێکدایە کە "وشە" بەرپرسیارێتییەکی گەورەی ئەخلاقی و شارستانییە.
بڵاوکردنەوەی هەواڵ بەبێ دڵنیابوونەوە: پەلەکردن لە کۆمێنت نووسین و بڵاوکردنەوەی هەواڵی ناڕاست، دەبێتە هۆی دروستبوونی فەوزا و قووڵکردنەوەی تۆمەتی باڵتە بۆ سەر کەسایەتییەکان.
2️⃣ کەمیی هۆشیاری بەرامبەر سوپا ئەلیکترۆنییەکان: زۆرێک لە بەکارهێنەران درک بەوە ناکەن کە گرووپی ڕێکخراو هەن ئیشیان تەنها "تزویر و فریودانە" و دەیانەوێت سپی بکەنە ڕەش و ڕەش بکەنە سپی.
3️⃣ زمانی زبر و جنێودان: ئەمە یەکێکە لە ناشرینترین دیاردەکان؛ گۆڕینی سۆشیاڵ میدیا بۆ گۆڕەپانی جنێودان و سووکایەتی بە یەکتر، نیشانەی شکستی ئەخلاقی و نەمانی توانای دیالۆگی شارستانییە. جنێو تەنها ڕادەربڕین نییە، بەڵکو تێکدانی شیرازەی خێزانی و بێڕێزیکردنە بەو ژینگەیەی نەوەی نوێی تێدا گەورە دەبێت.

بیرمان نەچێت:
وشەکانی ئێمە ئاوێنەی ناوەوەمانن. هەر وشەیەک کە دەینووسیت یان ئاوەدانکەرەوەیە یان وێرانکەر. بەرپرسیارێتیی شەرعی و ئەخلاقیی هەموومانە کە ڕێگری لەم فەوزایە بگرین.
پرسیار بۆ ئێوە:
بۆچی جنێودان لەناو سۆشیاڵ میدیای ئێمەدا ئەوەندە ئاسان بووە؟ چۆن دەتوانین گەنجەکانمان فێری زمانی ڕێز و ڕەخنەی بنیاتنەر بکەین؟


#پەروەردە #هۆشیاری #بەرپرسیارێتی #ئەخلاق

"لێرە نان لەگەڵ میهرەبانی تێکەڵ دەکرێت،”
هەندێک دیمەن هەن پێویستیان بە هیچ دەق و وسفێک نییە، خۆیان بە دەنگی بەرز باس لە میهرەبانی دەکەن.
جوانی ئەم وێنەیە لەوەدایە کە "خۆشەویستی" تەنها وشە نییە، بەڵکو ماندووبوون و دەست و پەنجەی دایک و باوکێکە کە بەو هەموو دڵسۆزییەوە خەریکی ئامادەکردنی خوانێکن بۆمان.
ئەمڕۆ لە میوانداری هاوڕێیەکم لە هەڵەبجە، چاومان بە گەورەترین وانەی خۆشەویستی و دڵسۆزی کەوت؛ دایک و باوکێکی میهرەبان کە بەو پەڕی ماندووبوون و خۆشەویستییەوە، دەست و پەنجە ڕەنگینەکانیان تەرخان کردبوو بۆ ئامادەکردنی خوانێک بۆ ئێمە.
لەم وێنەیەدا، تەنها (یاپراخ) ئامادە ناکرێت، بەڵکو لێرەدا نان لەگەڵ میهرەبانی تێکەڵ دەکرێت و ماندووبوونی باوک و سۆزی دایک دەبێتە بەرەکەت بۆ سەر سفرەکە.
ئەمە ئەو سادەیی و شکۆیە یە کە تامی ژیانمان بۆ خۆش دەکات.
هەندێک خوان هەن تەنها بۆ تێرکردنی جەستە نین، بەڵکو بۆ ئارامکردنەوەی ڕۆحن.
ئەم دیمەنە، فێرمان دەکات کە میوانداری نەک تەنها دابینکردنی خواردن، بەڵکو پێشکەشکردنی بەشێکە لە "دڵ".

سوپاس بۆ ئەو هاوڕێیەی کە نەک تەنها دەعوەتی کردین، بەڵکو ئەم دیمەنە پڕ لە جوانی و شکۆیەی پێ نیشان داین. تەمەنی دایک و باوکت درێژ بێت هاوڕێ گیان. 🤲

#هەڵەبجە

هەر کارێک خزمەت بە “دواڕۆژ” نەکات ، وەبەرهێنانێکی دۆڕاوە، هەرچەندە بریقە و ڕەنگی لە “ئێستا”دا زۆریش بێت .