Dr. SHWAN ADAM AIVAS

15/08/2026

:
«ئەوەی هیچ نازانێت؛ گومان لە هیچیش ناکات.»

09/08/2026

لە گفتوگۆی ئەکادیمییەوە بۆ کاریگەریی نەخشەڕێی کرداریی لەسەر زەمینەی واقیع

درووست سیویەک ڕۆژ لەمەوپێش؛ کاتێک لە زانکۆی نێوداری سۆواس لە لەندەن لەگەڵ هاوتا بیانییەکانماندا بۆ سێهەمین کۆڕبەندی نیشتمانیی چمک بۆ ڕیفۆرمی میدیایی کۆبووینەوە؛ ئامانجمان ڕوون و دەستنیشانکراو بوو، چوونکە دەمانەویست بە کردەیی قۆناغی «بژی و بڕوخێ» تێپەڕێنین و لە قاوغی «قسەی نێو کتێب» لەسەر گیروگرفتەکانی میدیا دەربچین و چارەسەری بەرچاو و پشتبەستوو بە توێژینەوەی زانستیی بخەینەڕوو.

ئەمڕۆ (٠٩ی ئابی ٢٠٢٦) سەرباری هەموو ئاستەنگ و ڕێگرییە جۆراوجۆرەکان؛ بە پەرۆشییەوە ڕایدەگەیەنم کە بەڵگەنامەی فەرمیی کۆڕبەند، پەڕتووکی توێژینەوەکان و نەخشەڕێگەی ستراتیجیمان بە شێوەیەکی فەرمیی بڵاوکرایەوە و خستومانەتە بەردەست هەمووان تا هەمووان ببنە خاوەنی و پێکەوە «بەردێک بخەینەسەر بەرد»، چوونکە بڕوای تەواوم بە کاری پێکەوەیی هەیە کە ڕاستکردنەوە و ڕێکخستنەوەی میدیای ئەمڕۆ ئەرکێکی هاوبەشی دامەزراوەییە کە پێویستی بە گیانێکی نیشتمانیی دوورمەوداتر هەیە. گیانێک؛ بەدوور لە هەر جۆرە هەستیارییەک، هەوڵ و هەنگاوەکانمان یەکبخات و گەشبینانە کار لەسەر دۆزینەوەی خاڵە هاوبەشەکان نێوانمان بکات. جا بە پێچەوانەی نەریتی باوی نووسەران؛ «مافی ئەم بەرهەمە پارێزراو نییە و ئازا ئەو کەسەیە چاپ و پەخش و بڵاوی دەکاتەوە و بەدوور لە شێواندن و درووشمبازیی کار لەسەر سەرپێخستن و کاراکردنی ڕاسپاردەکانی نەخشەڕێگەی ڕیفۆرمی میدیایی دەکات». تۆیش؛ ئەگەر توێژەرێکی ئەکادیمیی بیت یان ڕۆژنامەوانێکی مەیدانیی یاخوود سەرکردەیەکی دامەزراوەیی و بڕیاربەدەستێک، ئەم نەخشەڕێگەیە ڕێڕەوێکی ڕوون و ڕاشکاو دەخاتەڕوو بەرەو بنیاتنانی کەرت و کایەی پیشەسازی میدیایی بڕواپێکراوتر، پیشەییتر و ڕوونتر. هەربۆیە لەم سەکۆیەوە؛ داواتان لێدەکەم تەماشای ئەم بڵاوکراوەیە بکەن و بیر لەوە بکەنەوە چۆن دەتوانین بە هەماهەنگیی و هاوکاریی نێوانمان، ئەم ڕاسپاردانە لە چوارچێوەی بواری کار و کاریگەریی خۆتاندا بپەڕێنینەوە بۆ باری جێبەجێکردن. بۆ دەستگەیشتن بە تەواوی وردەکارییەکانی کۆڕبەندەکە، کتێبی توێژینەوەکان و ڕاسپاردەکانی سێهەمین کۆڕبەندی چمک لەم بەستەرەی خوارەوە دابگرە و بە وردیی بیخوێنەوە:

https://chmk.org/ku/booklet-and-procedings-the-3rd-chmk-national-forum-for-media-reform-marks-a-global-milestone/

06/08/2026

:
forum.chmk.org

https://youtu.be/1GpvVrdNaa4?si=cHu_7VxllpFDrrMC

05/08/2026

ئێوارەی ڕۆژی چوارشەممە (05ی ئابی 2026)؛ وەک ڕێکخەری گشتیی کۆڕبەندەکە و سەرۆکی ڕێکخراوی چاودێریی میدیای کوردیی لەلایەن ئاسمانیی Gali Kurdistan میواندارییکراین و لەگەڵ ڕۆژنامەوان هێشوو عەبدولکەریم-دا؛ تاووتوێی وردەکاریی ڕاسپاردەکانی سێهەمین کۆڕبەندی نیشتیمانیی چمک بۆ ڕیفۆرمی میدیایی-مان کرد کە لە ڕۆژانی ٨-٩ی تەممووزی 2026 لە SOAS University of London ڕێکخرا.

https://www.facebook.com/share/14h3PNowe6y/?mibextid=wwXIfr

31/07/2026

نەخشەڕێی ستراتیژیی سێهەمین کۆڕبەندی نیشتمانیی چمک بۆ ڕیفۆرمی میدیایی (٢٠٢٦–٢٠٣٦) بڵاودەکرێتەوە

ڕێکخراوی چاودێریی میدیای کوردی (چمک) بە فەرمیی بەڵگەنامەی ڕاسپاردەکانی سێهەمین کۆڕبەندی نیشتمانیی چمک بۆ ڕیفۆرمی میدیایی بڵاوکردەوە کە نەخشەڕێگەیەکی ستراتیژیی ١٠ ساڵەیە (٢٠٢٦–٢٠٣٦) و ئامانج لێی دەستنیشانکردنی کۆسپەکانی بەردەم کاری ڕۆژنامەگەریی و دانانی چوارچێوەیەکی گشتگیرە بۆ حوکمڕانیی دیموکراتی، سەروەریی کولتووریی و چاکسازیی پێکهاتەیی لە ڕاگەیاندنی هەرێمی کوردستانی عێراق-دا.

ئەو بەڵگەنامە ستراتیژییە دەرئەنجامی ڕاستەوخۆ و بەرئەنجامی توێژینەوە مەیدانیی و کۆنفرانسە زانستییە نێودەوڵەتییەکەی لەندەن-ە کە لە رۆژانی (٨ و ٩ی تەممووزی ٢٠٢٦) لە زانکۆی سۆواس بە ئامادەبوونی شارەزایانی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی، ئەکادیمیای بەریتانیی و نوێنەرانی دیپلۆماسیی و حکوومیی بەڕێوەچوو. نەخشەڕێگەکە بە وردیی تیشک دەخاتە سەر شەش کۆڵەکەی سەرەکی بۆ چاکسازیی، لەوانە:
١. دەستەبەرکردنی سەربەخۆیی یاسایی و درووستکردنی تۆماری ناوەندیی خاوەندارێتیی ڕاستەقینەی میدیاکان (UBO).
٢. بەدەستهێنانی مافە بنەڕەتییەکانی ڕۆژنامەوانان بەبێ مۆڵەتی حکوومیی و پۆلێنکردنی بڕوانامەبەندیی ئارەزوومەندانە.
٣. پاراستنی ئازادیی ڕۆژنامەوانان، قەدەغەکردنی سیخوڕی دیجیتاڵیی و سەپاندنی ڕێکارەکانی Anti-SLAPP.
٤. ڕووبەڕووبوونەوەی چەواشەکاری دیجیتاڵیی و خستنەئەستۆی بەرپرسیارییەتی یاسایی بۆ تۆڕە بازرگانیی و حزبییەکان.
٥. داڕشتنی ڕێنمایی تەکنیکی ژیریی دەستکرد (AI) بەپێی پێوەرە جیهانییەکانی ڕەسەنایەتیی ناوەڕۆک (C2PA).
٦. داڕشتنی ژێرخانی تەکنەلۆژیای گشتی، پاراستنی ئاسایشی سیبەری میدیا سەربەخۆکان و جێگیرکردنی پەروەردەی میدیایی بەردەوام لە قوتابخانەکاندا (K-12).

لەو بارەیەوە، پ.ی.د. شوان ئادەم ئەیڤەس، ڕێکخەری گشتیی کۆڕبەندی نیشتمانیی چمک و سەرۆکی ڕێکخراوەکە ئاماژەی بەوەدا کە ئەم نەخشەڕێگەیە نەخشەی ڕاستەقینەی گۆڕانکارییە لەرێگەی زانیاریی و داتای زانستییەوە کە تێیدا پێشنیازی دەرکردنی "یاسای گشتگیری ڕاگەیاندن" لەرێگەی پەرلەمانەوە کراوە بۆ ئەوەی بە یەکجاریی کۆتایی بە پەرتەوازەیی یاسایی و بڕیارە ئیدارییە دژبەیەکەکان بهێنرێت.

خوێنەران، توێژەران و نێوەندەکانی بڕیار دەتوانن لە ڕێگەی بەستەرەکانی خوارەوە بە هەردوو زمانی کوردیی و ئینگلیزیی دەقی تەواوی نەخشەڕێگا ستراتیژییەکە (٢٠٢٦–٢٠٣٦) دابگرن و ڕێگەچارەکان ببینن:

دەقی ڕاسپاردەکان و نەخشەڕێگەکە بە زمانی کوردی
https://chmk.org/ku/the-3rd-chmk-media-reform-forum-recommendations-2026-2036-a-10-year-strategic-policy-roadmap-for-democratic-governance-cultural-sovereignty-and-structural-reform-in-iraqi-kurdistan/

دەقی ڕاسپاردەکان و نەخشەڕێگەکە بە زمانی ئینگلیزی (English Version)
https://forum.chmk.org/chmk-media-reform-forum-recommendations-2026-2036/

بەشی ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکانی
ڕێکخراوی چاودێری ڕاگەیاندنی کوردی (چمک)

31/07/2026

لە نێو ژووری هەواڵ-ەوە: ڕێسا پیشەییەکانی ڕاگەیاندن لە کۆمەڵگە ڕاگواستراوەکان_دا

خۆشحاڵم بە بڵاوبوونەوەی نوێترین توێژینەوەی زانستیم لە 31ی تەممووزی 2026دا، ژێر ناونیشانی؛ ئایدۆلۆژیا ئیتیکییەکان و کولتوورە پیشەیییەکان لە کۆمەڵگە ڕاگواستراوەکان-دا: تێڕوانینێک بۆ پڕاکتیکی ڕاگەیاندن لە ناو ڕۆژنامەگوری کوردیی عێراق_دا (Ethical Ideologies and Professional Cultures in Transitional Societies: An Examination of Media Practices within Iraqi Kurdish Journalism (لاپەڕە ٥٩٠–٦٠٦). ئەم توێژینەوەیە لە نوێترین ژمارەی گۆڤاری زانستە کۆمەڵایەتیی و مرۆڤایەتییەکان (e-ISSN: 3078-8404) بڵاوکراوەتەوە، کە گۆڤارێکی نێودەوڵەتیی وەرزیی دادوەریکراوە و لەلایەن زانکۆی کابول-ەوە بۆ گەشەپێدانی زانستە کۆمەڵایەتیی و مرۆڤایەتییەکان دەردەچێت.

لە پەراوێزی ئەو توێژینەوەیەدا؛ بە وردیی ئاماژەم بەوە داوە کە چۆن ئایدۆلۆژیا ئیتیکییەکان، گوشارە سیاسییەکان و کولتووری پیشەیی کاردەکەنە سەر پڕاکتیکی ڕۆژانەی کاری ڕۆژنامەگەریی لە هەرێمی کوردستانی عێڕاق-دا؛ ئەمەیش تێگەیشتنێکی نوێ سەبارەت بە ڕۆڵ و ئەرکی ڕاگەیاندن لە کۆمەڵگە ڕاگواستراوەکاندا دەخاتە روو. تێگەیشتن لەم دیینامیکە ناوخۆییانە، بڕبڕەی پشتی درووستکردنی چوارچێوەیەکی پیشەگەرانە و واقیعییە بۆ ڕیفۆرمی میدیایی، سەربەخۆیی میتۆدیی و پاراستنی سەنگ و بەهای ڕۆژنامەگەری. گرنگیی ئەم توێژینەوەیە لەوەدایە کە ڕاستەوخۆ بەستراوەتەوە بە توێژینەوە سەرەتایی و بەرفراوانەکانی بەندە لە چوارچێوەی مۆدێلی نێودەوڵەتیی بۆ کولتوورەکانی ڕۆژنامەگەریی لە جیهان (Worlds of Journalism Study)دا. وێڕای سووپاس و پێزانینی بێپایانم بۆ دەستەی نووسەران، هەڵسەنگێنەرانی زانستیی و تەواوی ئەو هاوکارە ئەکادیمیانەی پاڵپشتی ئەم بەرهەمە زانستییەیان کرد؛ دەتوانن لە ڕێگەی ئەم بەستەرەی خوارەوە بە تەواوی و بەخۆڕایی بڕواننە توێژینەوەکە:

https://jssh.edu.af/jssh/article/view/155

29/07/2026

officially publishes the Media Reform (2026–2036)

Following high-level deliberations hosted at SOAS University of London on 8-9 July 2026, the Kurdish Media Watchdog Organization (CHMK) has released a comprehensive 10-year policy roadmap for democratic media reform in the Kurdistan Region of Iraq.

Associate Professor Dr. SHWAN ADAM AIVAS, General Coordinator of the CHMK National Forum stated that this strategic policy roadmap serves as a fundamental cornerstone to redefine media roles and responsibilities in the region. It charts a clear path toward a new era of media reform, one grounded strictly in empirical field research, practical data, and international standards.

This stratigic roadmap reviewed by an international assembly of leading media scholars. This policy paper also provides legislative, executive, and judicial authorities with an actionable masterplan across six core pillars:

1. Omnibus Media Law to unify legacy press statutes under a civil framework
2. Centralized UBO Registry to ensure full media ownership transparency
3. Anti-SLAPP Protections and anti-surveillance safeguards for journalists
4. AI Content Provenance Standards aligned with global C2PA frameworks
5. K-12 Media Literacy embedded directly into national school curricula
6. Public Tech Infrastructure and cybersecurity for independent media

🔗 Explore the full 10-year roadmap and policy recommendations:
🌐 forum.chmk.org | www.chmk.org

https://forum.chmk.org/chmk-media-reform-forum-recommendations-2026-2036/

25/07/2026

لە سێهەمین کۆڕبەندی نیشتیمانیی چمک بۆ ڕیفۆرمی میدیایی لە زانکۆی سۆواس لە لەندەن لە ڕۆژی 08ی تەممووزی 2026دا

| Welcome Address & Strategic Policy Blueprint...

16/07/2026

for those who have interested in researching Media Reform in postconflict societies

This Special Issue is directly linked with the academic proceedings and roundtable deliberations of the 3rd CHMK National Forum for Media Reform (https://ow.ly/bcwT50ZarPb), hosted at SOAS, University of London, on 8–9 July 2026.

While selected presenters and panelists from the London forum are highly encouraged to expand their presentations into full peer-reviewed manuscripts, this Call for Papers is equally open to global scholars, policymakers and practitioners working within the broader scope of transitional media policy.

Deadline: 11 September 2026

Find out more 👉https://ow.ly/erZV50ZarP9

16/07/2026