04/06/2026
ముల్లును ముల్లుతోనే అన్నట్లు
దోమను దోమతోనే గెలిచిన గూగుల్ వొల్బాకియా వ్యూహం
*చిన్నారుల కోసం కథ: “దోమయ్యలకు టీకా వేసిన శాస్త్రవేత్తలు”*
అనగనగా ఒక ఊరు. ఆ ఊరి పక్కన పెద్ద చెరువు ఉండేది. ఆ చెరువు దగ్గర దోమలు బోలెడు ఉండేవి.
ఆ దోమల్లో కొన్ని “ఈడిస్ దోమమ్మలు”. అవి చూడటానికి చిన్నగా, కాళ్లకు తెల్లని చారలు పెట్టుకుని ముద్దుగా ఉంటాయి. కానీ వాటి కాటుకు డెంగ్యూ, జికా అనే జ్వరాలు వచ్చేవి. పిల్లలు బడికి వెళ్లలేక, అమ్మానాన్నలు పనికి వెళ్లలేక చాలా బాధపడేవారు.
ఊరి పెద్దాయనకు ఒక ఆలోచన వచ్చింది. “ఈ దోమమ్మలను చంపకుండానే, వాటి కాటులోని విషాన్ని తీసేయగలమా?” అని.
అదే సమయంలో *గూగుల్ కంపెనీ* వాళ్లకు కూడా ఇదే ఆలోచన వచ్చింది. “టెక్నాలజీతో దోమలను మంచిగా మార్చేద్దాం” అని వాళ్లు Verily అనే తమ సైన్స్ టీమ్‌తో కలిసి పని మొదలుపెట్టారు.
వాళ్లు శాస్త్రవేత్తలను పిలిచారు. శాస్త్రవేత్తలు నవ్వుతూ చెప్పారు, “మా దగ్గర ఒక మంచి బ్యాక్టీరియా ఉంది. దాని పేరు *వోల్‌బాకియా*. ఇది చాలా కీటకాలలో సహజంగానే ఉంటుంది. మనకు, చెట్లకు, పక్షులకు ఏ హానీ చేయదు.”
“మరి దాన్ని దోమలకు ఎలా ఇస్తారు?” అని పిల్లలు అడిగారు.
శాస్త్రవేత్తలు ఒక చిన్న ప్రయోగశాలలో కొన్ని ఈడిస్ దోమమ్మలకు ఆ వోల్‌బాకియా బ్యాక్టీరియాను ఎక్కించారు. అది దోమ కడుపులో చేరి హాయిగా కాపురం పెట్టింది.
ఇప్పుడు అద్భుతం జరిగింది. ఆ దోమమ్మ ఎవరినైనా కుడితే, డెంగ్యూ వైరస్ దాని శరీరంలో పెరగలేకపోయింది. వైరస్ దోమ లోపలే ఆగిపోయింది. అంటే దోమ కుట్టినా మనకు జ్వరం రాదు!
శాస్త్రవేత్తలు ఆ “మంచి దోమలను” ఊరిలో వదిలిపెట్టారు
1. *దోమయ్యలు*: వోల్‌బాకియా ఉన్న దోమయ్య, సాధారణ దోమమ్మతో కలిస్తే గుడ్లు పొదగవు. దోమలు తగ్గిపోతాయి.
2. *దోమమ్మలు*: వోల్‌బాకియా ఉన్న దోమమ్మ గుడ్లు పెడితే, పిల్ల దోమలన్నీ వోల్‌బాకియాతోనే పుడతాయి. అవి కూడా “వైరస్ మోయలేని దోమలు” అవుతాయి.
కొన్ని నెలలకు ఊరిలో చాలా దోమలకు వోల్‌బాకియా వచ్చేసింది. అవి ఇంకా ఎగురుతూనే ఉన్నాయి, పాటలు పాడుతూనే ఉన్నాయి, కానీ వాటి కాటులో విషం లేదు.
*ఇది నిజంగానే జరిగింది సుమా!*
*ఇండోనేషియా*లో చేసిన పరీక్షల్లో డెంగ్యూ కేసులు 77% తగ్గాయి. *బ్రెజిల్, ఆస్ట్రేలియా, వియత్నాం, కొలంబియా* లాంటి దేశాల్లో కూడా ఈ “టీకా దోమల” వల్ల జ్వరాలు బాగా తగ్గిపోయాయి. గూగుల్ కంపెనీ Verily టీమ్ కూడా అమెరికాలో లక్షల కొద్దీ దోమయ్యలను వదిలి పరీక్షలు చేసింది.
ఆ ఏడాది మన కథలోని ఊరిలో డెంగ్యూ జ్వరం 10 మందికి వస్తే, మరుసటి ఏడాది ఒక్కరికి కూడా రాలేదు. పిల్లలంతా హాయిగా బడికి వెళ్లారు. అమ్మలు నవ్వుతూ పనికి వెళ్లారు.
ఊరి పిల్లలు ఆ దోమలకు ఒక పేరు పెట్టారు – *“టీకా దోమమ్మలు, టీకా దోమయ్యలు”*.
*ఇంతకీ కథలో నీతి ఏమిటంటే *: చంపడం కన్నా, చెడును మంచిగా మార్చడం గొప్పది. గూగుల్ లాంటి పెద్ద కంపెనీలు, శాస్త్రవేత్తలు కలిసి వోల్‌బాకియా అనే మంచి బ్యాక్టీరియాతో దోమలకు టీకా వేసి, ప్రపంచంలోని ఎన్నో దేశాలను కాపాడుతున్నారు.
మరి మన దేశంలో కూడా ఈ పద్ధతితో దోమల్ని ఇలాంటి పద్ధతులతో కుక్కలు కోతులు ఎలుకలు లాంటి వాటిని క్రమంలో ఉంచే పద్ధతికి కొత్త దారులు తెరుచుకుంటాయి అనే ఆశ కలుగుతోంది అతి దగ్గరలో
Katta Srinivasa Rao SA English
