Itihaas Di Goonj

11. ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ?
A) 12
B) 15
C) 9
D) 5
✅ ਉੱਤਰ: B) 15

---

12. ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
A) ਸਤਿਨਾਮ
B) ਮੂਲ ਮੰਤਰ
C) ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ
D) ਇਕ ਓਅੰਕਾਰ
✅ ਉੱਤਰ: D) ਇਕ ਓਅੰਕਾਰ

---

13. ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਰਾਗਣੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਗਈ?
A) ਰਾਗ ਭੈਰਵੀ
B) ਰਾਗ ਬਸੰਤ
C) ਰਾਗ ਮਾਰੂ
D) ਰਾਗ ਆਸਾ
✅ ਉੱਤਰ: A) ਰਾਗ ਭੈਰਵੀ

---

14. ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ "ਸਲੋਕ ਮਹਿਲਾ 9" ਕਿਸ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ?
A) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ
B) ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ
C) ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ
D) ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ
✅ ਉੱਤਰ: B) ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ

---

15. "ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ" ਨੂੰ ਕਿਸ ਗੁਰੂ ਨੇ "ਸਰਬਲੋਹੀ ਗੁਰੂ" ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ?
A) ਗੁਰੂ ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਜੀ
B) ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ
C) ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ
D) ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ
✅ ਉੱਤਰ: C) ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ

---

16. ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ "ਸੋ ਦਰੁ" ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
A) ਜਪੁ ਆਦਿ ਸਚੁ
B) ਸੋ ਦਰੁ ਕੇਹਾ
C) ਸਲੋਕ ਮ:1
D) ਧੌਲੁ ਧਰਮੁ
✅ ਉੱਤਰ: B) ਸੋ ਦਰੁ ਕੇਹਾ

---

17. ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਲਿਪੀ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ?
A) 33
B) 35
C) 30
D) 26
✅ ਉੱਤਰ: B) 35 (ਪੈਂਤੀ ਅੱਖਰੀ)

---

18. ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ?
A) ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ
B) ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ
C) ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ
D) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ
✅ ਉੱਤਰ: A) ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ

---

19. ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਬਾਣੀ ਹੈ?
A) ਬਹੁਤ
B) ਕੁਝ ਪੰਕਤੀਆਂ
C) ਕੋਈ ਨਹੀਂ
D) ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ
✅ ਉੱਤਰ: C) ਕੋਈ ਨਹੀਂ (ਉਹ ਰਬਾਬੀ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ)

---

20. ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ "ਮੁੰਧਾਵਣੀ" ਕੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ?
A) ਅੰਤ ਦੀ ਬਾਣੀ
B) ਰਾਗ ਦਾ ਨਾਂ
C) ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ
D) ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ
✅ ਉੱਤਰ: A) ਅੰਤ ਦੀ ਬਾਣੀ

ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ — ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਬਾਰੇ:

1. ਸੰਪਾਦਨਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾ:

ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ (ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ) ਨੇ 1604 ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ) ਨੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਜੋੜ ਕੇ 1708 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੱਦੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ:

> "ਸਬ ਸਿਖਨ ਕੋ ਹੁਕਮ ਹੈ ਗੁਰੂ ਮਾਨਿਓ ਗ੍ਰੰਥ।"

2. ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਲਿਪੀ:

ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ, ਬ੍ਰਜ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ ਆਦਿ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।

3. ਲੇਖਕ:

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਤੱਕ ਛੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

15 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ:

ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ

ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ

ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਜੀ

ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਆਦਿ।

4. ਸੰਰਚਨਾ (Structure):

ਕੁੱਲ 1430 ਅੰਗ (ਪੰਨੇ) ਹਨ।

ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਰਾਗਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਰਚਿਤ ਹੈ — ਰਾਗ ਸ੍ਰੀ, ਰਾਗ ਆਸਾ, ਰਾਗ ਗੂਜਰੀ, ਆਦਿ।

ਹਰ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਭਗਤਾਂ, ਭੱਟਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਆਦਿ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਪੇਜ ਪੰਜਾਬੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਸੱਚੀ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਰਕ ਕਹਾਣੀ।