29/06/2026
Èske w te konnen poukisa Legliz selebre Sen Pyè ak Sen Pòl ansanm, alòske yo pa t frè ni yo pa t fanmi?
Sa se yon kestyon ki ouvri pòt sou listwa Legliz la ak sou fason tradisyon yo devlope.
Nan tradisyon katolik la, Saint Peter ak Saint Paul pa t frè, ni yo pa t soti nan menm fanmi. Men, Legliz la te konsidere yo kòm de gwo poto fondasyon Krisyanis la. Se poutèt sa yo deside selebre yo ansanm chak 29 jen, pa paske yo te fèt menm jou oswa yo te fanmi, men paske misyon yo te makonnen.
Daprè tradisyon ansyen kretyen an, toude te mouri kòm mati nan Rome pandan pèsekisyon anperè Nero, anviwon ane 64–67 aprè Jezikri. Menmsi yo pa t mouri menm jou a, depi premye syèk yo, kretyen lavil Wòm te deja konn onore memwa yo ansanm. Yon ansyen kalandriye litijik women, Depositio Martyrum (354 aprè Jezikri), deja mansyone 29 jen kòm jou fèt yo. Sa montre tradisyon sa a te byen tabli depi byen bonè.
Legliz la wè Sen Pyè kòm senbòl inite ak otorite Legliz la, tandiske Sen Pòl reprezante misyon ak pwoklamasyon Levanjil la bay tout pèp. De chemen diferan, men yon sèl objektif. Se poutèt sa yo vin tounen yon sèl gwo fèt nan kalandriye katolik la.
Anplis 29 jen, chak ladan yo gen lòt dat espesyal:
* 22 fevriye: Chèz Sen Pyè, pou onore misyon Sen Pyè kòm premye chèf apot yo.
* 25 janvye: Konvèsyon Sen Pòl, pou sonje konvèsyon Sen Pòl sou wout Damascus.
* 29 jen: Fèt Sen Pyè ak Sen Pòl, gwo fèt kote yo selebre yo ansanm.
Ann Ayiti, se sitou 29 jen ki pi popilè. Anpil legliz ki pote non Sen Pyè oswa Sen Pòl fè lamès,neven , pwosesyon ak fèt patwonal. Nan anpil tradisyon Vodou tou, dat sa a pran yon enpòtans espesyal, men sa pa vle di tout lakou suiv menm pratik la.
Se la nou rive nan yon lòt pwen enpòtan. Vodou pa gen yon sèl kalandriye inivèsèl. Kontrèman ak Legliz Katolik ki gen yon kalandriye litijik ofisyèl, chak lakou, chak sosyete oswa chak fanmi sèvis ka suiv pwòp eritaj li, pwòp règ li ak pwòp dat li resevwa nan transmisyon zansèt yo. Se poutèt sa menm lwa a ka resevwa sèvis nan dat diferan selon tradisyon chak lakou.
Lè anpil moun remake kèk sèvis Vodou fèt menm jou ak kèk fèt katolik, sa gen rasin li nan senkretis ki te devlope pandan epòk kolonyal la. Nan epòk sa a, anpil pratikan Vodou te sèvi ak fèt sen katolik yo kòm moman piblik pou kontinye pratike tradisyon yo. Avèk tan, kèk dat tankou 29 jen vin pran plas nan anpil sosyete, pandan lòt yo kontinye suiv dat pa zansèt yo oswa lòt referans espirityèl.
Kidonk, lè ou wè plizyè lakou selebre menm dat la, sa pa vle di tout Vodou gen menm règ oswa menm kalandriye. Se rezilta yon melanj ant eritaj chak lakou ak enfliyans listwa. Menm jan Legliz la te chwazi mete Sen Pyè ak Sen Pòl ansanm poutèt misyon yo, se konsa tou anpil tradisyon devlope dapre pwòp istwa ak eritaj yo.
Konnen listwa pa oblije chanje kwayans ou; li ede w konprann poukisa tradisyon yo vin tounen sa yo ye jodi a.