Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής & Τεχνολογίας

14/07/2024

Η Πρώτη Πανευρωπαϊκή Ερευνητική Αποστολή για την μελέτη της ανθρώπινης επίδρασης στις θάλασσες και τις παράκτιες περιοχές έρχεται στη Θράκη (22/7 - 1/8).
Δεκαοκτώ μήνες μετά την έναρξη της δειγματοληψίας κατά μήκος των ακτών του Ατλαντικού, της Βαλτικής, της Βόρειας Θάλασσας και της Μεσογείου, η ερευνητική αποστολή TREC (Traversing European Coastlines), φτάνει στο τελευταίο σταθμό της, την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Το TREC είναι η πρώτη πανευρωπαϊκής κλίμακας έρευνα που μελετά τα παράκτια οικοσυστήματα και την απόκρισή τους στις ανθρώπινες πιέσεις. Με την συστηματική δειγματοληψία κατά μήκος των ακτών όλης της Ευρωπαϊκής ηπείρου, η αποστολή TREC θα προσφέρει στη βαθύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα οικοσυστήματα ανταποκρίνονται στις φυσικές και ανθρωπογενείς προκλήσεις.

Η αποστολή TREC συντονίζεται από το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (EMBL), σε συνεργασία με το Tara Ocean Foundation, την ομάδα Tara OceanS και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Θαλάσσιας Βιολογίας (EMBRC). Στο έργο συμμετέχουν και συμβάλλουν περισσότερες από 150 ερευνητικές ομάδες 70 ερευνητικών κέντρων και Πανεπιστημίων, από 21 Ευρωπαϊκές χώρες.

Στην Περιφέρεια ΑΜΘ οι δράσεις της αποστολής TREC υποστηρίζονται από το Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης. Η αποστολή συνδυάζει ερευνητικές δράσεις στην ξηρά και στη θάλασσα με ένταση και κλίμακα που δεν έχει μελετηθεί ως σήμερα. Στην ΠΑΜΘ, η αποστολή του TREC θα χρησιμοποιήσει κινητά εργαστήρια για να συλλέξει δείγματα νερού, εδάφους, ιζήματος και αέρα στις ακτές Ιμέρου, Βιστωνίδας, Μοναστηρακίου και Ν. Καρβάλης. Η ερευνητική ομάδα θα φιλοξενηθεί στις εγκαταστάσεις του ΔΠΘ, στην Πανεπιστημιούπολη Κιμμερίων Ξάνθης (κτήρια Μηχανικών Περιβάλλοντος, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής & Τεχνολογίας). Στη δράση TREC-Thrace θα συμμετάσχουν και θα στηρίξουν εθελοντικά 20 προπτυχιακοί φοιτητές του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος.

18/04/2024

Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, Διεθνές Συνέδριο Ωκεανών – Our Ocean. Παρουσίαση του Ψηφιακού Διδύμου Θρακικού Πελάγους για τον εντοπισμό, πρόβλεψη και αντιμετώπιση πετρελαιοκηλίδων (Digital Twin of Thracian Sea for Oil Spill Incidents) στην κοινή συνεδρία ΕΜΠ-ΔΠΘ. Το Ψηφιακό Δίδυμο είναι ένα αυτοματοποιημένο σύστημα το οποίο α) λαμβάνει δορυφορικές εικόνες και τις εξετάζει για την ανίχνευση πετρελαιοκηλίδων, β) διερευνά τις αναρτήσεις χρηστών στο Twitter για αναφορές πετρελαιοκηλίδων, γ) εκτελεί μαθηματικά μοντέλα πρόγνωσης ανέμου, κυμάτων και ρευμάτων στο Θρακικό Πέλαγος, δ) προβλέπει την κίνηση της πετρελαιοκηλίδας, τις περιοχές που θα πληγούν και παράγει δείκτες επικινδυνότητας ανάλογα με την οικολογική αξία κάθε περιοχής και τις ποσότητες πετρελαίου που θα δεχθεί.

02/04/2024

Υποχώρησε η Αφρικανική σκόνη και έπεσαν απότομα οι συγκεντρώσεις ατμοσφαιρικών αιωρημάτων με διάμετρο μικρότερη των 10 μm (PM10) που κατέγραψε ο σταθμός του συστήματος OceanCast του Δήμου Καβάλας/ΔΠΘ στην χερσόνησο της Παναγίας. Το νέφος σκόνης έφτασε πάνω από την πόλη της Καβάλας στις 20:00 της 1/4/2024 και αποχώρησε στις 8:00 της 2/4/2024. Στο διάστημα αυτών των 12 ωρών η μέση συγκέντρωση του νέφους ήταν 344 μg/m3, με μέγιστη τιμή τα 955 μg/m3 στις 05:00 της 2/4.

Η δεύτερη εικόνα καταγράφηκε χθες 1/4 από τον Ευρωπαϊκό δορυφόρο Sentinel 5P και τον αισθητήρα TROPOMI και δείχνει την κατανομή του δείκτη αερολυμάτων (Aerosol Index), έναν ποιοτικό δείκτη που υποδεικνύει την αυξημένη παρουσία αερολυμάτων όπως η Αφρικανική σκόνη, η καύση βιομάζας και η ηφαιστειακή τέφρα.

Η μεταφορά σύννεφων σκόνης από την έρημο Σαχάρα γίνεται ολοένα και πιο συχνή και πιο εκτεταμένη, με την μεταφορά αιωρούμενων μεσόκοκκων (PM10) και λεπτόκοκκων (PM2.5) σωματιδίων, τα οποία καλύπτουν συχνά την Βαλκανική, την Ιταλική και την Ιβηρική χερσόνησο, και όχι μόνο. Σύννεφα Αφρικανικής σκόνης, προερχόμενα κυρίως από την δυτική Σαχάρα, διασχίζουν πλέον τακτικά τον Ατλαντικό Ωκεανό και μεταφέρονται σε περιοχές της Καραϊβικής, την Λατινικής Αμερικής και των νοτίων πολιτειών των ΗΠΑ.

Το χειμώνα και την άνοιξη, η σκόνη της Βόρειας Αφρικής τείνει να μεταφερθεί προς το Ηνωμένο Βασίλειο και τη δυτική Ευρώπη, σε σχετικά χαμηλά υψόμετρα. Αντίθετα, από τα τέλη της άνοιξης έως τις αρχές του φθινοπώρου, οι άνεμοι της Σαχάρας μεταφέρουν τη σκόνη ψηλότερα στην ατμόσφαιρα και προς τα δυτικά, κατά μήκος του Ατλαντικού Ωκεανού. Γενικά, παρατηρήθηκε μια απότομη αύξηση στη συχνότητα και την ένταση των εισβολών σκόνης από τη Σαχάρα τον χειμώνα στην Ευρώπη κατά την περίοδο 2020-2022, σε σύγκριση με την περίοδο 2003-2019.

Ενώ ο χειμώνας του 2023 ήταν συγκριτικά ήρεμος όσον αφορά τη σκόνη, τα ακραία φαινόμενα επιστρέφουν το 2024. Εκτός από την εισβολή Μαρτίου, ισχυροί άνεμοι έστειλαν σκόνη της ερήμου πάνω από τα Κανάρια Νησιά και βόρεια προς το Ηνωμένο Βασίλειο τον Ιανουάριο του 2024.

Η Ελλάδα δέχεται Αφρικανική σκόνη η οποία συνήθως προέρχεται από το Λιβυκό τμήμα της ερήμου Σαχάρα, όταν επικρατούν νότιοι άνεμοι με ταχύτητα που υπερβαίνει τα 15 m/sec. Το νέφος διασχίζει τον Κόλπο της Σύρτης και το Λιβυκό Πέλαγος και φτάνει στην Κρήτη σε εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις. Ένα τυπικό γεγονός μεταφοράς Αφρικανικής σκόνης στην Ελλάδα διαρκεί συνήθως 2-3 ημέρες, συνήθως την άνοιξη και το καλοκαίρι. Τα επεισόδια μεταφοράς αθροιστικά μπορεί να φτάσουν σε διάρκεια και το 10% του έτους, γεγονός που δείχνει την σημαντική επίδρασή τους στην ποιότητα της ατμόσφαιρας μίας περιοχής που βρίσκεται στην ζώνη επίδρασης της Αφρικανικής σκόνης. Μέχρι σήμερα δεν παρατηρήθηκαν επεισόδια μεταφοράς άμμου από την Σαχάρα τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο.

Το επόμενο πρόβλημα που συνδέεται με την μεταφορά της Αφρικανικής σκόνης, δεν είναι η παρουσία και η συγκέντρωσή της, αλλά η χημική της σύσταση. Πλήθος μελετών δείχνουν ότι η Αφρικανική σκόνη είναι εμπλουτισμένη σε φώσφορο και βαρέα μέταλλα. Μέταλλα όπως το αλουμίνιο, το πυρίτιο, ο σίδηρος και το τιτάνιο παρουσιάζουν υψηλές συγκεντρώσεις στην σκόνη. Ειδικό ενδιαφέρον έχει η παρουσία φωσφόρου στην σκόνη, καθώς η μεταφορά της εμπλουτίζει το έδαφος και τα επιφανειακά νερά της θάλασσας στο στοιχείο αυτό.

14/12/2023

Τα τελευταία χρόνια δουλεύουμε στο Θρακικό με ένα υποβρύχιο αυτοκινούμενο ρομποτικό όχημα σε σχήμα τορπίλης (glider, SEA EXPLORER της ALSEAMAR), το οποίο προγραμματίζουμε για την πορεία που θέλουμε να ακολουθήσει στην θάλασσα και αυτό κινείται πάνω σε αυτή την πορεία για περίπου ένα μήνα, όσο δηλ. διαρκεί η μπαταρία του. Κατά την κίνησή της, η ρομποτική αυτή τορπίλη εκτελεί συνεχείς βουτιές κινούμενη από την επιφάνεια της θάλασσας έως τον πυθμένα και φτάνει μέχρι τα 1000 μ. βάθος. Η μύτη της ρομποτικής τορπίλης είναι εφοδιασμένη με αισθητήρες καταγραφής των συνθηκών της θάλασσας, όπως η θερμοκρασία νερού, αγωγιμότητα, αλατότητα, pH, διαλυμένο οξυγόνο, χλωροφύλλη, CDOM. Φέτος προστέθηκαν δύο ακόμη αισθητήρες: ένας ηχοβολιστικός καταγραφέας ρευμάτων (ADCP) και μία υποβρύχια κάμερα (UPV6) για την φωτογράφηση φυτοπλαγκτού και ζωοπλαγκτού. Η κάμερα αυτή που κατασκευάστηκε από το Laboratoire d’Océanographie de Villefranche (LOV) δοκιμάζεται για πρώτη φορά σε τέτοιες αποστολές. Στο πίσω τμήμα της τορπίλης υπάρχει μια κεραία μέσω της οποίας το όχημα επικοινωνεί μέσω δορυφόρου με τον σταθμό βάσης, κάθε φορά που αυτό έρχεται στην επιφάνεια. Η επικοινωνία γίνεται για να στείλει τις συντεταγμένες της θέσης του, να πάρει εντολές διόρθωσης της πορείας του και να στείλει τα συνοπτικά δεδομένα που έχει καταγράψει. Η χειμερινή δειγματοληψία ολοκληρώθηκε την περασμένη Κυριακή με την ανάσυρση της τορπίλης και την ανάκτηση των δεδομένων. Το Glider κινήθηκε στα βαθύτερα σημεία της Τάφρου Βορείου Αιγαίου, από τον Άθω ως την Σαμοθράκη και την Νότια Θάσο. Η έρευνα γίνεται στα πλαίσια του ερευνητικού προγράμματος ILIAD (Horizon Green Deal).

25/09/2019

Διημερίδα Υποψηφίων Διδακτόρων
Η έρευνα στο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος παρουσιάζεται μέσα από την Διημερίδα Υποψηφίων Διδακτόρων του Τμήματος η οποία θα γίνει στο Κεντρικό Αμφιθέατρο της Πολυτεχνικής στα ΠΡΟΚΑΤ στις 26 και 27/9 από τις 10:00-13:00.

24/07/2019

Κατανόηση των μηχανισμών που ελέγχουν την κατανομή των φυκών στην Μεσόγειο με την χρήση της Μηχανικής Εκμάθησης (Machine Learning).

The dataset includes 1,771 locations of major seagrass families (Cymodoceaceae, Zosteraceae, Posidoniaceae, Hydrocharitaceae, Ruppiaceae), which are f…

29/05/2019

2nd ODYSSEA Summer School

The Department of Environmental Engineering of Democritus University of Thrace (Professor Georgios Sylaios) and the School of Biology of Aristotle University of Thessaloniki (Associate Professor Athanassios Tsikliras) are co-organizing a summer school entitled “Oceanography and Fisheries in the Mediterranean” within the framework of ODYSSEA, an H2020 European Project.

The summer school will be held in the Island of Alonissos in the northern Aegean Sea (2-6 September 2019) and is open to undergraduate, postgraduate and PhD students as well as to early career scientists who are interested in operational oceanography, sampling and surveying at sea, marine mammals, fisheries and ecosystem modelling.
There is no registration fee as the organization of the summer school is kindly supported by Thalassa Foundation; the participants are, however, required to cover their travel, accommodation and daily costs.

For more details please contact the organizers (Georgios Sylaios, [email protected], Athanassios Tsikliras, [email protected]).

10/04/2019

Συνεχίζεται η επιτυχημένη συνεργασία ΔΠΘ και PIONEER.

Η Pioneer Hi-Bred Hellas AE συνεχίζει την συνεργασία της με το Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας του τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του ΔΠΘ. Στόχος του νέου ερευνητικού έργου που η εταιρεία ανέθεσε στο Εργαστήριο είναι η συστηματική παρακολούθηση πιλοτικών καλλιεργήσιμων εκτάσεων καλαμποκιού, βαμβακιού και πατάτας στην ευρύτερη περιοχή της Ξάνθης και η παροχή εξειδικευμένων συμβουλών άρδευσης ακριβείας επιδιώκοντας την βελτίωση της παραγωγής και την μείωση της κατανάλωσης νερού. Συγκεκριμένα το Εργαστήριο θα παρακολουθεί τις εδαφολογικές, μετεωρολογικές συνθήκες και την φυτική ανάπτυξη των καλλιεργειών με αισθητήρες, drone, δορυφόρους και μαθηματικά ομοιώματα και θα προτείνεται η βέλτιστη ημέρα και ποσότητα ποτίσματος.

Ειδικότερα, για την καλλιέργεια του καλαμποκιού από τις 27/3 έως τις 9/4 στην περιοχή έχουν ήδη συμπληρωθεί 20 θερμο-ημέρες. Επιπλέον από τις 7 έως 9/4 έπεσαν στην περιοχή περίπου 26 mm νερό. Για καλαμπόκια που σπάρθηκαν στις 26/3 και με βάση την πρόβλεψη του καιρού έως και τις 16/4, εκτιμάται ότι το φύτρωμα των καλαμποκιών θα πραγματοποιηθεί μεταξύ 20-25 Απριλίου.