13/11/2023
Multiple Intelligence-Θεωρεία Πολλαπλής Νοημοσύνης
«Μη ρωτάς πόσο έξυπνο είναι ένα παιδί, αλλά με ποιο τρόπο είναι έξυπνο». H. Gardner
Ο Gardner, καθηγητής Ψυχολογίας της Μάθησης στο Χάρβαρντ, καθηγητής Ιατρικής και Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης, συγγραφέας 18 βιβλίων που έχουν μεταφραστεί σε 21 γλώσσες, εκατοντάδων άρθρων σχετικών με θέματα ψυχολογίας και τιμημένος με περισσότερα από 20 διεθνή βραβεία, ήταν ο άνθρωπος που εξέφρασε το 1983 για πρώτη φορά τη θεωρία ότι η νοημοσύνη μας είναι πολύ περισσότερο από αυτό που ορίζει η «στείρα» μέτρηση του δείκτη νοημοσύνης μας. Διατύπωσε τη θεωρία της «πολλαπλής νοημοσύνης» δημιουργώντας νέες προϋποθέσεις για την κατανόηση της ανθρώπινης ευφυΐας. Ο διαπρεπής καθηγητής του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ ισχυρίζεται ότι ο άνθρωπος κατέχει περίπου εννέα διακεκριμένες δεξιότητες/ικανότητες, τις οποίες ονομάζει «πολλαπλές νοημοσύνες». Η ύπαρξη αυτών των ειδών νοημοσύνης χαρακτηρίζει το ανθρώπινο είδος και ο συνδυασμός τους σε κάθε άνθρωπο είναι μοναδικός. Ούτε καν οι δίδυμοι ή οι πανομοιότυποι γενετικά κλώνοι δεν έχουν το ίδιο είδος νοημοσύνης, εφόσον η νοημοσύνη δεν καθορίζεται μόνο από τη βιολογική μας υπόσταση, αλλά και από τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος και από τον τρόπο που ο καθένας από εμάς τα προσλαμβάνει. Σύμφωνα με τη θεωρία του Gardner ο άνθρωπος διαθέτει τις εξής νοημοσύνες:
1. γλωσσική νοημοσύνη
2. λογικοµαθηµατική νοημοσύνη
3. σωµατική/κιναισθητική νοημοσύνη
4. μουσική νοημοσύνη
5. χωροταξική νοημοσύνη
6. διαπροσωπική νοημοσύνη
7. ενδοπροσωπική νοημοσύνη
8. φυσιογνωστική νοημοσύνη
9. υπαρξιακή νοημοσύνη.
1. Γλωσσική νοημοσύνη: Είναι σχετική με τις λέξεις, τη γλώσσα και το πώς συνδυάζονται οι προτάσεις μεταξύ τους ,για να εκφράσουν ιδέες. Όσοι έχουν ανεπτυγμένη γλωσσική νοημοσύνη είναι ευαίσθητοι στη σημασία των λέξεων, αλλά και στο πώς αυτές ακούγονται.
2. Λογικομαθηματική νοημοσύνη: Αφορά τις σχέσεις αιτιών και αποτελεσμάτων και τις λύσεις προβλημάτων. Όσοι έχουν ανεπτυγμένη λογικομαθηματική νοημοσύνη, λειτουργούν με δεδομένα ,με πρακτικό, αλλά και δημιουργικό τρόπο.
3. Σωματική-κιναισθητική νοημοσύνη: Όσοι έχουν ανεπτυγμένη κιναισθητική νοημοσύνη, σκέφτονται μέσω της κίνησης και χρησιμοποιούν το σώμα τους με επιδέξιο και εκφραστικό τρόπο. Είναι η νοημοσύνη που διαθέτουν οι χορευτές και οι αθλητές.
4. Μουσική νοημοσύνη: Είναι σχετική με ήχους, ρυθμούς και μελωδίες. Η σκέψη περνά μέσα από το φίλτρο της μουσικότητας, γι' αυτό και υπάρχει στενή σχέση μεταξύ της μουσικής, των συναισθημάτων και της αντίληψης του κόσμου.
5. Χωροταξική νοημοσύνη:Υπάρχει η τάση να σκεφτόμαστε με εικόνες και να μπορούμε να σχηματίσουμε νοητικά μοντέλα του κόσμου στο μυαλό μας. Τα άτομα με ανεπτυγμένη χωροταξική νοημοσύνη προσανατολίζονται καλά στο χώρο . 6. Διαπροσωπική νοημοσύνη Είναι απαραίτητη στην αλληλεπίδραση με άλλα άτομα, στο να καταλάβουμε τις διαθέσεις και τα κίνητρά τους, στην κατανόηση κοινωνικών καταστάσεων και στην πρόβλεψη κοινωνικών συνεπειών.
7. Ενδοπροσωπική νοημοσύνη: Αναφέρεται στην κατανόηση και τη γνώση του εαυτού μας. Τα άτομα με ανεπτυγμένη ενδοπροσωπική νοημοσύνη δουλεύουν πολύ στη βελτίωση της συμπεριφοράς τους κι ενδιαφέρονται στο πώς αυτή επιδρά στην ψυχολογία των γύρω τους. 8.Φυσιογνωστική νοημοσύνη: Συνδέεται με την ικανότητα αναγνώρισης των φυσικών μορφών και την τάση επικοινωνίας με τη φύση και τα ζώα. Τα άτομα με ανεπτυγμένη φυσιογνωστική νοημοσύνη κατανοούν τα μοτίβα της ζωής και τις φυσικές δυνάμεις.
9. Υπαρξιακή νοημοσύνη: Είναι αυτή που διαθέτουν όσοι μπορούν να θέτουν βασικά ερωτήματα που σχετίζονται με την ανθρώπινη ύπαρξη και να στοχάζονται γύρω από αυτά.
Αν και η θεωρία της «πολλαπλής νοημοσύνης» δεν απευθυνόταν σε εκπαιδευτικούς, αλλά σε ψυχολόγους, η εκπαιδευτική κοινότητα αγκάλιασε τη θεωρία του Gardner. Η κλασμάτωση της ευφυΐας είχε παιδαγωγικο-μεθοδολογική σημασία για τη βελτίωση κάποιων ικανοτήτων κι αυτή η εξέλιξη κίνησε το ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών με άμεσο αντίκτυπο το συμφέρον των μαθητών τους.
΄Οπως εξηγεί ο ίδιος: «Σε γενικό πλαίσιο οι ευφυΐες καλλιεργούνται ευκολότερα όταν το άτομο είναι σε μικρή ηλικία, γεγονός που σημαίνει ότι είναι ενεργητικότερο, με αυξημένη περιέργεια, ένα σφουγγάρι που "ρουφά" τις γνώσεις. Ωστόσο με την κατάλληλη προσέγγιση όλα τα άτομα μπορούν να αναπτύξουν τομείς που είχαν ξεχασμένους και οι οποίοι είναι πιθανό να τους χαρίσουν την ολοκλήρωση που τους έλειπε».
