30/05/2026
Το Στρατηγείο στο Καλπάκι
Μετά την πτώση της Κορυτσάς (22 Νοε) και αφού η VIII Μεραρχία είχε αποκρούσει την ιταλική επίθεση, περνώντας στην αντεπίθεση και αποθώντας τους εισβολείς μέχρι τα σύνορα , προώθησε την έδρα του Στρατηγείου στο Καλπάκι.
«Ὅταν φτάσαμε ἡ γῆς ἦταν ἀκόμα σπαρμένη ἀπὸ τὰ συντρίμια τῶν ἰταλικῶν μηχανῶν, ἀπὸ πολεμοφόδια ποὺ μάζευαν οἱ δικοί μας, χωρίς ποτὲ νὰ τελειώνουν, ὅλα ἔδειχναν τὴν ἔνταση καὶ τὴν ἔκταση τῆς μάχης. Οἱ χῶροι δὲν ἐπέτρεπαν τὴν ἐγκατάσταση ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατηγείου σ' ἕνα μέρος, γι' αὐτὸ καὶ ἀποφασίστηκε ἡ διχοτόμησή τους. Ὁ στρατηγός μὲ τὸν ἐπιτελάρχη καὶ τοὺς διευθυντὲς τῶν γραφείων, ἐγκαταστάθηκαν στὸ καταφύγιο - ὀχυρό, στὸ δρόμο πρὸς τὰ Δολιανά, λίγο πιὸ πέρα ἀπὸ τὴ διασταύρωση τῆς Βελλᾶς, σώζεται ἀκόμα. Οἱ ἄλλες ὑπηρεσίες, ὅπως ἡ ἐπιμελητεία, οἱ γραφιάδες καὶ οἱ μηχανὲς θὰ ἔμεναν στὴ Βελλά. Πρώτη φορὰ ἀντίκρυζα τὸ κτίριο ποὺ εἶχε ὀργανώσει σὲ φυτώριο παιδείας ὁ δεσπότης τῶν Γιαννίνων, ὁ Σπυρίδων Βλάχος.»
ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ
ΜΝΗΜΕΣ ΤΟΥ ´40
10/05/2026
Μάνα είναι μόνο ΜΙΑ!
Χρόνια Πολλά σε όλες τις Μητέρες! #μητέρα #μανούλα #μαμά #γιορτήτηςμητέρας
27/04/2026
27 Απριλίου 1941...
ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΜΙΑΣ ΕΠΟΠΟΙΙΑΣ
«Εδώ ελεύθεραι ακόμη Αθήναι.
Έλληνες! Οι Γερμανοί εισβολείς ευρίσκονται εις τα πρόθυρα των Αθηνών.
Αδέλφια!
Κρατήστε καλά μέσα στην ψυχή σας το πνεύμα του μετώπου.
Εδώ Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών.
Ο εισβολεύς εισέρχεται με όλας τας προφυλάξεις εις την έρημον πόλιν με τα κατάκλειστα σπίτια.
Έλληνες ,ψηλά τις καρδιές!
Προσοχή !
Ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών ύστερα από λίγο ,δεν θα είναι Ελληνικός, θα είναι Γερμανικός και θα μεταδίδει ψέματα.
Έλληνες μην τον ακούτε!
Ο Πόλεμος μας συνεχίζεται και θα συνεχιστεί μέχρι της τελικής νίκης.
Ζήτω το Έθνος των Ελλήνων»
20/04/2026
🇬🇷 "Ο ΜΗΝΑΣ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ" 🇬🇷🪖 Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΙΣΤΙΜΠΕΗ💥 Βραδινή Αναπαράσταση 💥
🎖️ Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, είχαμε την τιμή να συμμετάσχουμε στη βραδινή αναπαράσταση της Μάχης του Ιστίμπεη, αποτίοντας φόρο τιμής στους ήρωες της 6ης Απριλίου 1941.
Ως Ομάδα Αναβίωσης ΕΣ 1940, δώσαμε τον καλύτερό μας εαυτό για να αποδώσουμε με σεβασμό και ιστορική ακρίβεια τις στιγμές της μάχης στο Οχυρό ΙΣΤΙΜΠΕΗ, υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Βασίλη Τσικάρα.
🔥 Η παρουσία του κόσμου ήταν συγκλονιστική, με περισσότερους από 1.000 επισκέπτες να μοιράζονται μαζί μας αυτή την εμπειρία μνήμης και συγκίνησης.
💥 Τα ηχητικά και φωτιστικά εφέ συνέβαλαν στη δημιουργία μιας ατμόσφαιρας που μας μετέφερε όλους πίσω στο 1941.
🙏 Ευχαριστούμε θερμά τον Δήμο Σιντικής και ιδιαίτερα τον Δήμαρχο κ. Γεώργιο Τάτσιο για την φιλοξενία, τον Σύνδεσμο Φίλων Οχυρού Ιστίμπεη για την άψογη διοργάνωση καθώς και όλες τις αναβιωτικές ομάδες:
- ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΥΖΩΝΩΝ ΠΡΟΕΔΡΙΚΗΣ ΦΡΟΥΡΑΣ
- PIONIER 39 (Πολωνία)
- JAGER PROJECT (Πολωνία)
- GRH GRENADIERE (Πολωνία), για την άψογη συνεργασία.
Δεν ξεχνάμε. Τιμούμε. Συνεχίζουμε.
16/04/2026
Σάββατο 18 Απριλίου στο Νέο Πετρίτσι και Κυριακή 19 Απριλίου στις 11:00 στα Άνω Πορόια για να τιμήσουμε τους ήρωες της Ομορφοπλαγιάς και τον Λοχία Δημήτριο Ίτσιο!
01/04/2026
Δεν είναι βαρύς, είναι ο αδελφός μου...
«Μας πήρε η νύχτα, σκοτάδι πίσσα, ο ένας κοντά στον άλλον να μην χαθούμε και να μείνει κανείς πίσω. Βαδίζαμε αργά, γιατί και τα δικά μας πόδια ήταν πρισμένα. Κατά τις δέκα το βράδυ φθάνουμε εξω απο το χωριό. Σε κάποια στιγμή ακούμε μια μισοσβησμένη φωνή θαρείς και έβγαινε απο τα έγκατα της γης: «Βρε παιδιά κανείς του Ενάτου Λόχου» , εμείς ολο και πλησιάζουμε, η φωνή με τα ίδια λόγια ακούγεται πιο καθαρά, όμως αυτή η φωνή ήταν σε μένα πολύ γνωστή. Προχωρώ προς τα κει και βλέπω έναν στρατιώτη....Θεέ μου, είπα μέσα μου, ο αδερφός μου! Αδερφέ μου πως έμεινες μόνος, που είναι οι συναδέλφοι σου; Ήταν πράγματι ο αδερφός μου ο Δημητρός που υπηρετούσε στον 9ο Λόχο. Κρυοπαγημένος και τραυματίας στην πλάτη απο θραύσμα όλμου. Δεν μπορούσε να ακολουθήσει το τμήμα του που πήγαινε πιο μπροστά απο μας. Ήταν καθισμένος κάτω και περίμενε τη μοίρα του. Φιληθήκαμε. Η συγκίνηση ήταν ανείπωτη. Τον σήκωσα και σιγά σιγά φτάσαμε στο Γκολέμι...»
Χρυσοστόμου Τραγόπουλου
ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ 1940-41 του 42 Ευζωνικού Συν/τος
24/03/2026
25η Μαρτίου 1941…
Ξύπνησα το πρωί μ’ ένα περίεργο συναίσθημα πως κάτι παράξενο με ξύπνησε. Κάτι ακουγόταν σαν όλο ν’ ανεβαίνει από κάτω, απ’ το βάθος της χαράδρας, κι όλο το δωμάτιο ήταν έρημο κι όπως-όπως τακτοποιημένο, το τζάκι ήταν σβυστό, κι ούτε κι αυτός ακόμη ο Νώντας ήταν εδώ. Τα σκούρα των παραθυριών ήτανε κλειστά, αλλά χάσκανε και κάποιο φως έμπαινε. Πέταξα τις κουβέρτες μου, φόρεσα γρήγορα τα παπούτσια μου και καθώς καθόμουν ακόμη έτσι μες στο έρημο σιωπηλό σπίτι, όλο προσπαθούσα να συνέλθω, να θυμηθώ και ν’ ακούσω καλύτερα. – Μα, ναι!
Ορισμένως ήταν τραγούδι από πολλές φωνές αυτό που ακουγόταν βαθιά κι όλο ανέβαινε. Μα βέβαια! Ο Εθνικός μας Ύμνος! – Άνοιξα γρήγορα το παράθυρο και κοίταξα κάτω.
Ήταν πολύ πρωί ακόμη και το τοπίο τ’ αντίκρυζα για πρώτη φορά. Κι εκεί στο βάθος της χαράδρας, κοντά σ’ ένα μακρόστενο σπίτι και σ’ ένα ίσιωμα που απλωνόταν μπροστά του, είδα, από ψηλά, παραταγμένους όλους τους στρατιώτες, έτσι, σαν ένα μεγάλο ευθύγραμμο Π, ακίνητους και σε προσοχή, να τραγουδάνε ακόμη μ’ όλη τη δύναμη του στήθους τους:
Απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά και σαν πρώτα αντρειωμένη χαίρε! ω! χαίρε! Ελευθεριά!
Δεν ξέρω γιατί ακούμπησα τους αγκώνες μου πάνω στο πρεβάζι του παραθυριού, έχωσα το κεφάλι μου μες στα δυο μου χέρια κι άρχισα να κλαίω σαν μικρό παιδί.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΕΡΑΤΗΣ
Το πλατύ ποτάμι
Φωτό: Akiss Paraskevopoulos
10/03/2026
9 Μαρτίου 1941…
«Απο της 13:00 ώρας πλέον των διακοσίων πυροβόλων και εκατόν σωλήνων όλμων έβαλλον κατά του Υψώματος 731 με επίκεντρον την κορυφήν του. Ευρισκόμεθα εντός ανθεκτικού σκεπάστρου απο το οποίον ο Ανθυπολοχαγός Ευριπίδης Χρυσάφης , χειριζόμενος το τηλέφωνο, προσεπάθει να επικοινωνήσει μετά του Διοικητού του Τάγματος, πλήν ανεπιτυχώς, διότι η τηλεφωνική γραμμή είχε καταστραφεί. Η έξοδος εκ του σκεπάστρου δεν επιχειρείτο , διότι εσήμαινε βέβαιον θάνατον. Ένα βλήμα πυροβολικού εξερράγη εις την είσοδον και τεμάχιον αυτού ενεσφηνώθη εις το χώμα, εν επαφή προς το σώμα μου. «Παρ´ ολίγο θα με σκότωνε», μου είπε ο Διοικητής του Λόχου. Εις την στέγην του σκεπάστρου εξερρυγνύοντο βλήματα. Η γη εσείετο, αλλά το στέγαστρο εκ κορμοξυλείας άντεξε. Παρήλθε μια ωρα και ο βομβαρδισμός συνεχίζετο. «Θα πεθάνουμε Ζήκο», μου είπε ο Ανθυπολοχαγός . «Έχει ο θεός», του απάντησα. Λίγες ελπίδες είχαμε να επιζήσουμε, αλλά επιθυμούσαμε να αποθάνωμε πολεμώντας το ιταλικό πεζικό για να πάρουμε εκδίκηση και οχι να ταφώμεν απο τα βλήματα του Πυροβολικού.
Προς στιγμήν η έντασις του πυρός εμειώθει και αι εκρήξεις μετετοπίζοντο . Υπήρχε ενα οπλοπολυβόλο Χότσκις στο σκέπαστρο . Το άδραξα και φώναξα: «Βγαίνω». Ευθύς ως εξήλθα ήκουσα φωνές Ιταλών . Φώναξα ΑΕΡΑΑΑ και συνεπλήρωσα «μαζί μου παιδιάααα», αδειάζοντας ταυτόχρονα τη δεσμίδα κατά των Ιταλών που διέκρινα μπροστά μου.
Ως σκίουροι εξήλθον απο τα σκέπαστρα οι επιζώντες. Μαζευτήκαμε δέκα επτά και επιπέσαμε ως λέοντες κατά των Ιταλών. Τα φυσίγγια εξηντλήθησαν αμέσως. Το ίδιο προφανώς είχε συμβεί και με τους περισσότερους Ιταλούς. Ο άνθρωπος θηρίον και η λόγχη εκυριάρχησαν εις το πεδίον της συμπλοκής.
Ενώ η πάλη συνεχίζετο , προσήλθε εφεδρικόν τμήμα με επι κεφαλής τον Διοικητή του Τάγματος, το οποίον επέπεσεν κατά των ανθισταμένων Ιταλών. Ταυτοχρόνως ενεφανίσθησαν φίλια αεροπλάνα , τα οποία ήρχισαν να πολυβολούν προς την κατεύθυνσιν των Ιταλών , απαγορεύοντα την ενίσχυσιν των επι του Υψώματος 731 μαχομένων. Η πλάστιγξ έγειρε τότε υπερ ημών. Οι Ιταλοί ήρχισαν υποχωρούντες ατάκτως. Νεα σώματα προσετίθεντο εις το κατάμεστον απο νεκρούς τοπίον».
Ζήκου Θεοδ. Ζ. Ανχου, «Η Τιτανομαχία του 731 Υψώματος» (Αθήναι 1973).