მეოცე საუკუნე

‼️ საქართველოში, ბევრს, წარმატებული სპორტსმენი თავისთავად ჰგონია კარგი და კეთილი ადამიანი. არადა ეს ორი, ხშირად, საერთოდაც არ არის ურთიერთკავშირში.

‼️ თამაზ ნამგალაური, ცნობილი ქართველი ძიუდოისტი და ოთხგზის ევროპის ჩემპიონი იყო - ნამდვილი ვარსკვლავი. სამწუხაროდ, ის რამდენადაც წარმატებული იყო სპორტში, იმდენადვე ესაჭიროებოდა ფსიქიკური დახმარება. ალკოჰოლის მიღების შემდეგ, მისი ქცევა სრულად უკონტროლო ხდებოდა და დაუოკებელი ლტოლვა ჰქონდა სექსუალური კავშირისადმი.

‼️ ის თითქმის 8 წლის განმავლობაში დაუსჯელად დადიოდა - მასზე დადასტურდა ქალის გაუპატიურების მინიმუმ ერთი შემთხვევა, ისევე როგორც პედოფილიისა და გარყვნილი ქმედებებში შემდგარი და შეუმდგარი ფაქტები. მაგრამ წლების განმავლობაში, ამაზე ყველა თვალს ხუჭავდა - ის ხომ წარმატებული სპორტსმენი იყო, რომელმაც საქართველო ასახელა.

‼️ 1988 წლის 12 ივნისს, საქართველო გაუგონარმა დანაშაულმა შეძრა. 12 წლის გოგონა, საკუთარმა ბიძამ გააუპატიურა, ცემაში მოკლა, წელში გადატეხა, პარკში მოათავსა და გოგონას სახლის ეზოში ჩუმად ორმოში დამარხა.

‼️ ამონარიდი ჩვენებიდან: "1988 წლის 12 ივნისს ოჯახთან ერთად დუშეთში უნდა წავსულიყავი. სახლიდან გამოვედი, რამდენიმე კათხა ლუდი დავლიე, მერე ტაქსი დავიქირავე და მარტო წავედი დუშეთში, არ ვიცი, რატომ. ეზოში რომ ჩავედი, ჩემი ბიძაშვილი დათო დავინახე, დავუძახე, ბოსტნის გაწმენდაში დამეხმარე მეთქი, ისიც გადმოვიდა და დამეხმარა. არაყი დავლიეთ, მერე ვუთხარი, წადი შენი და გადმოიყვანე-თქო, ახლა ჩემები ამოვლენ და ბავშვები ერთად ითამაშებენ-მეთქი, დათო წავიდა და თავისი პატარა დაც მოიყვანა. მერე ავტობუსების გაჩერებაზე გავგზავნე ჩემების შესახვედრად... დათო რომ წავიდა, გოგონა ოთახში შევიყვანე, კარი ჩავკეტე, ხელში ავიყვანე და ლოგინზე დავაწვინე, რომ არ ეყვირა ყელში, ხელი წავუჭირე, მეორე ხელი პირზე დავაფარე და გავგუდე, მერე გავხადე და გავაუპატიურე, ამასობაში დათოც დაბრუნდა, დას ეძებდა, გოგონა საწოლებს შორის დავმალე, დათო ოთახში შემოვახედე და ვუთხარი, აქ არ არის - მეთქი, დათოც წავიდა. მეგონა, გოგონა მკვდარი არ იყო და ყელში თოკი წავუჭირე, მერე ჩანთა გადმოვიტანე, გოგონა შიგ ჩავდე, იქვე ჩავყარე გოგონას ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, ზეწარი, ბალიშის პირი, ჩანთა ბოსტანში გადავიტანე და იქ დავმარხე. მიწას რომ ვაყრიდი დედამისმა დამიძახა, გოგონა ხომ არ დაგინახავს-თქო, მე ვუთხარი, იქეთ გარბოდა-მეთქი. მერე თბილისში დავბრუნდი, უკვე საღამო იყო, ვიბანავე, ვისადილე, ტელევიზორს ვუყურე და დავიძინე. მეორე დღეს დამაპატიმრეს."

‼️ საზოგადოებაში, ნამგალაურის დამცველებიც გამოჩნდნენ - თურმე, ნამგალაურს, მტრები ჰყოლია და ეს შეუთითხნიათ და რომ ნამგალაური სრულად უდანაშაულო იყო: წარმატებული ძიუდოისტი არ შეიძლება იყოს პედოფილი! - სისულელე, ნამგალაურმა დაკავებისასვე აღიარა დანაშაული, ისევე როგორც არ უარუყვია სასამართლო სხდომებზე. თუ გადმოცემებს დავუჯერებთ, ის თავად ითხოვდა დახვრეტას და ამბობდა რომ ის საზოგადოებისთვის სახიფათო იყო.

‼️ სასამართლო განაჩენი აღსრულდა 1991 წლის 25 ოქტომერს. თამაზ ნამგალაურის სახელი და გვარი ამოიშალა ქართული სპორტის მეხსიერებიდან.

☢️ 1986 წლის 28 აპრილს, საბჭოთა კავშირმა, შვედეთის მიერ წარმოდგენილი უტყუარი მტკიცებულებების ფონზე, საბოლოოდ აღიარა ჩერნობილის ატომურ ელექტროსადგურზე მომხდარი ავარია. მიუხედავად ამისა, მოსკოვი, საზოგადოებას არწმუებდა რომ სიტუაცია კონტროლქვეშ იყო და რომ საშიში არაფერი ხდებოდა.

☢️ მიუხედავად იმისა, რომ საქმე გვქონდა, უდიდესი საფრთხის მატარებელ, უდიდეს ტექნოლოგიურ კატასტროფასთან - 1986 წლის 1 მაისს, შრომისდღისადმი მიძღვნილი დემონსტრაცია ხელისუფლებამ მაინც ჩაატარა: კიევის ცენტრში, რადიაციული ღრუბლის ქვეშ, ათიათასობით ადამიანი, მათ შორის ბავშვები, გაიყვანეს და საპირველმაისო ზეიმი მოაწყვეს.

ხელისუფლების დანაშაული იქით იყოს. მეორე მხრივ, საბჭოთა მოქალაქეებმა არნახული გმირობის მაგალითები გვიჩვენეს. მათ წარმატებით დაასრულეს სალიკვიდაციო სამუშაოები და ისტორიაში ჯერ არ ნახულ ექსტრემალურ პირობებში მოაწყვეს უზარმაზარი კონტრუქცია სარკოფაგი, რომელმაც სრულად დაფარა აფეთქებული რეაქტორი. ამ და სხვა ტიპის სალიკვიდაციო სამუშაოებში, ახალგაზრდები, ძალით ნუ ნებით, საქართველოდანაც გაიწვიეს.

☢️ ”ჩვენ გვითხრეს, რომ ზონასთან ახლოს არ უნდა ვყოფილიყავით, თუმცა შიგნით შეგვიყვანეს და ექვსი თვე ვიყავით ცხრა კილომეტრით დაშორებული იმ მეოთხე ბლოკიდან, სადაც აფეთქება მოხდა. მეოთხე ბლოკს ფილტრები ჰქონდა და როდესაც მისი გამოცვლის დრო მოდიოდა, რაც კი ფრინველი იყო გარშემო, ყველა მიფრინავდა, ისინიც კი ერიდებოდნენ რადიაციას. სხივური დაზიანებები გვაქვს ყველას მიღებული და ორი მესამედი ”ჩერნობილელებისა” აღარ არის ცოცხალი”, - ამბობს ვაჟა ჩადუნელი." [წყარო:რადიო თავისუფლება]

გაზეთი კომუნისტი, 1987 წელს მკითხველს სიხარულით აცნობს, რომ "თბილისის რკინიგზის ვაგზლიდან სმოლენსკისოლქში გაემგზავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსტიტეტის სტუდენტური რაზმი "საქართველო-87". ქართველი სტუდენტები ატომური ელექტროსადგურის დამკვრელ მშენებლობაზე იმუშავებენ. გაერთიანებულ რაზმის 200 სტუდენტი, მათგან ბევრი ორგზის და სამგზის ყამირელია. ისინი 850 ათასი მანეთი სამუშაოებს შეასრულებენ". [წიგნი: შრომის ისტორია საქართველოში]

☢️ 850 - მანეთის სამუშაოს კი შეასრულებდნენ, მაგრამ მათი შრომის ანაზღაურება მიზერული იყო. მითუმეტეს იმ ჯანმრთელობის რისკებთან რომელსაც "საქმე" შეიცავდა.

☢️ სალიკვიდაციო სამუშაოების მიღმა, ქართველები აშენებდნენ ქალაქსაც: "1987 წელს კიევის ოლქში, მდინარე დნეპრიდან 10 კილომეტრში, ახალი ქალაქის, სლავუტიჩის, მშენებლობა
დაიწყო. ის განკუთვნილი იყო ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის თანამშრომლებისა და თავად ევაკუირებული ქალაქის მოსახლეობისთვის. განსხვავებით სხვა, ტიპური საბჭოთა ქალაქებისგან, სლავუტიჩი დაჩქარებული წესით, რვა რესპუბლიკის (რუსეთი, ლიტვა, ლატვია, ესტონეთი, აზერბაიჯანი, საქართველო, სომხეთი, უკრაინა) საერთო ძალისხმევით აშენდა. ამ რესპუბლიკებმა არა მხოლოდ ადგილზე მიავლინეს საკუთარი მუშათა ჯგუფები, არამედ ააშენეს ნაციონალური რაიონები, რომლებშიც გამოხატული იყო თითოეულისთვის დამახასიათებელი ნიშნები. სამუშაოებს ადგილზე ეწეოდა „თბილისქალაქმშენის ნ5“ სახლთსაშენებელი კომბინატი, რომელმაც დროის უმოკლეს ვადაში შეასრულა 704 ათასი მანეთის
სამშენებლო სამონტაჟო სამუშაოები" [წიგნი: შრომის ისტორია საქართველოში].

☢️ ჩერნობილელებს, სურდათ თუ არა, მოუწიათ საკუთარი ჯანმრთელობისა და ხშირად სიცოცხლის გაწირვაც მსოფლიოსთვის. დღეს, ქართველ ჩერნობილელთა უმეტესობა გარდაცვლილია, ხოლო ვინც დარჩა ჯანმრთელობის მძიმე პრობლემებს უჩივის. ქართულმა სახელმწიფომ მათი გაწეული შრომა სულ რაღაც თვეში 40 ლარად შეაფასა; კიდევ უფასო საზოგადოებრივი ტრასპორტითა და მცირე ჯანდაცვის პაკეტით.

☢️ ჩერნობილის კატასტროფის პირველ დღეებში, საქართველოში დაირხა ხმა, რომ რადიაციული ღრუბელი შავი ზღვით შემოვიდა ჩვენს ტერიტორიაზე. ხელისუფლება ამ ფაქტს უარყოფდა ან ტრადიციულად მალავდა. თქვენ როგორ გახსოვთ, რას საუბრობდნენ იმ დროს ქალაქში მომხდარ კატასტროფაზე?

🥸 ალბათ ახალგაზრდებს არც კი სმენიათ, რომ საბჭოთა კავშირში, მიუხედავად მისი ეკონომიკური "უცნაურობებისა", მაინც არსებობდა რეკლამა სხვადასხვა სამომხმარებლო პროდუქტის გაყიდვების წასახალისებლად.
🤭 ერთ-ერთი ასეთი რეკლამა, რომელიც კონდიციონერების შეძენისკენ მოგვიწოდებდა, თბილისის აღმასკომის გაზეთ "თბილისში" 1976 წლის ივლისში დაიბეჭდა.
☀️ "როცა გარეთ პაპანაქება სიცხეა" - ოთახში საამო სიგრილეს უზრუნველყოფს ჰაერის კონდიციონერი "ბკ-1500". იგი სტაციონარული დანადგარია რომელიც თქვენის სურვილისამებრ დაბლა დასწევს ტემპერატურას, მის გარდა, ეს კონდიციონერი ანიევებს და ასუფთავებს ჰაერს, აშრობს ოთახში ნესტს.
"ბკ-1500" მექანიზმი აწყობილია იაპონური დეტალებისგან. კონდიციონერის დასაყენებლად შეგიძლიათ ტექნიკოსის გამოძახება, საგარანტიო-ტექნიკური ატელიედან. ატელიეს მისამართია კანდელაკის 17, ტელ: 37-59-39
30-ე მაღაზიაში (მელიქიშვილის 8 ) საგანგებო დარბაზში გამოფენილია და მუშაობს კონდიციონერი "ბკ-1500". მომხმარებელს შეუძლია თვითონ ნახოს და დარწმუნდეს მის ავკარგიანობაში. კონდიციონერი - "ბკ-1500" 430 მანეთი ღირს. იყიდება თბილისის სამეურნვაჭრობის მაღაზიებში, ცენტრალურ უნივერმაღში, უნივერმაღ "თბილისში", კალინინის რაიონვერმაღში.
🇦🇿 რა შეიძლება ითქვას რეკლამის მიღმა? ალბათ ის, რომ რომ საბჭოთა კონდიციონერების პირველი და უკანასკნელი სერია (ბკ-1500, 2000, 2500) აზერბაიჯანში, ქალაქ ბაქოში იწარმოებოდა. როგორც ამბობენ, ლეონიდ ბრეჟნევი პირადად აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის პირველმა მდივანმა, ჰეიდარ ალიევმა დაარწმუნა, რომ ქარხანა მის რესპუბლიკაში აშენებულიყო და არა სხვაგან.
🤖 კონდიციონერი იაპონური "Toshiba"-ს ლიცენზირებული ასლი იყო, მორგებული და გაუმჯობესებული ადგილობრივი თავისებურებების გათვალისწინებით.
👀 ბაქოური კონდიციონერები საკმაოდ ძვირი ღირდა, თან დიდ დეფიციტშიც იყო. ამიტომაც ის ძირითადად მდიდარი საბჭოთა მოქალაქეებისთვის იყო ხელმისაწვდომი. დღევანდელი გადმოსახედიდან, კონდინციონერებს ნაკლებად ეთქმით ენერგოეფექტურები, რომ აღარაფერი ითქვას იმ ხმაურზე, რომელსაც ის მუშაობისას გამოსცემს. მიუხედავად ამისა, "ბკ" ძალიან გაძლე აღმოჩნდა და დღემდე, თუნდაც საქართველოში, წარმატებულად აგრილებს მრავალი ადამიანის ბინას.

‼️ საბჭოთა კავშირში, აღდგომის დღესასწაულს, კინოთეატრებში ამერიკული ფილმები გადიოდა. ვინ იცის, რამდენჯერ უჩვენებიათ თუნდაც ლეგენდარული ვესტერნი "შესანიშნავი შვიდეული" აღდგომის ღამეს. მსგავსი პოლიტიკის მიზანი, მარტივი იყო - ხელისუფლება ცდილობდა, ახალგაზრდები ძლიერ მოწყურებულ ამერიკული ფილმებით გაერთო, რათა ეკლესიაში არ წასულიყვნენ.

‼️ ზოგადად, ადრეულ საბჭოთა პერიოდში, რელიგიური დღესასწაულები აკრძალული იყო, ხოლო სასულიერო პირები იდევნებოდნენ. 1970-იან წლებში, რელიგიისადმი რეპრესიული პოლიტიკა შერბილდა - ყოველ შემთხვევაში იმასთან შედარებით რაც იყო.

‼️ აღდგომის ღამეს ზოგიერთ ეკლესიაში ღვთისმსახურება ტარდებოდა. მილიცია ზოგჯერ აკონტროლებდა ეკლესიების მიდამოებს, მათ შორის იწერდნენ იმას თუ ვინ მიდიოდა წირვაზე. ხელისუფლებამ კი დაუშვა ღვთისმსახურება, მაგრამ ასევე გააძლიერა კონტრპროპაგანდაც, მათ შორის ერთ-ერთი გზა იყო რელიგიური დღესასწაულების პარალელურად, სახალხო ზეიმების დაწესებაც. ხოლო რიგი ზეიმებისთვის რელიგიური ფუნდამენტის გამოცლა - მაგალითად, ალავერდობა წირვის გარეშე.

‼️ და აი ასე აღინიშნებოდა საბჭოთა კავშირში აღდგომა. ისე, ხომ ვერ გაიხსენებდით კიდევ რა ხერხებით ცდილობდნენ კომუნისტები რელიგიური დღესასწაულებთან დაპირისპირებას?

‼️ 1989 წლის 8 აპრილს, ქართველების დასაშინებლად, რუსებმა რუსთაველის გამზირზე და ტელევიზიასთან, დემონსტრაციულად ჯავშანტექნიკა ჩაატარა.

😁 როდის იყო, საქართველოში, ხალხს ძალის დემონსტრირების ეშინოდეს. რუსთაველზე რუსების "პარპაშის" შემდეგ, აქციაზე ხალხის რაოდენობა გაორმაგდა.

‼️ მოცემულ ფოტოებზე ასახულია რუსული კოლონის გადაადგილების შედეგი, როცა მათ განგებ გადაუარეს გზაზე მყოფ გაჩერებულ ავტომობილებს.

🤝 ფოტოებისთვის მადლობას ვუხდით Ucha Shonia - ს, რომელმაც წინა პოსტზე, კომენტარების სექციაში, არ დაიზარა, მოძებნა და დადო ეს სურათები.

‼️ ვინ დაგვხოცა 1989 წლის 9 აპრილს? მარსიანელებმა თუ რუსებმა - ამაზე მეცნიერებას ჯერ პასუხი არ აქვთ. სამაგიეროდ, ნაწილობრივ ვიცით თუ რით გაგვგუდეს 9 აპრილის დილას.

‼️ 1989 წლიდან 35 წლის შემდეგაც, დღემდე უცნობია სრული ნუსხა იმისა, თუ რა ტიპის მომწამლავი გაზი გამოიყენა საბჭოთა ჯარმა 9 აპრილის ღამეს. არადა, მოსახლეობა მასობრივად იქნა მოწამლული, ნაწილი პარალიზირდა და დაიღუპა კიდეც. იმ დროინდელი საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრო ყველა გზით ცდილობდა მიეღო ინფორმაცია გამოყენებული ნივთიერებების შესახებ, რათა მკურნალობა სწორი მიმართულებით წაეყვანათ. მიუხედავად ამისა, ყველა სახელმწიფო ინსტიტუტმა, მათ შორის ცენტრალურმა უარი განაცხადა.

‼️ 1989 წლის 13 აპრილის „ახალგაზრდა კომუნისტში ექიმი ვახტანგ ფიფია ამბობს: „დაზარალებულების გადმოცემით, ორგვარი მომწამვლელი გაზი გამოუყენებიათ 9 აპრილს უბედურების ჩამდენთ: ერთი, რომელსაც დეზოდორანტის მაგვარი ბალონებით ასხურებდნენ და მეორე, რომლებსაც შორ მანძილზე ისროდნენ, რის შედეგადაც გაზის კაფსულები ფეთქდებოდნენ. ამ გაზით მოწამლულ ავადმყოფებს ცრემლის დენისა და პირღებინების შემდეგ, გასაგებად რომ ვთქვათ, ეწყებოდათ გამოლენჩება, მოძრაობა შეუძლებელია, წნევა - მაღალი“.
‼️ სხვადასხვა გამოძიებებისა და არსებული ინფორმაციების შეჯერების შედეგად დადგინდა, მინიმუმ ორი მომწამლავი გაზის გამოყენების ფაქტი: რუსთაველის გამზირზე უკიდურესად ტოქსიკური და სახიფათო "Черемуха" - მოქმედების ბუნებით, როგორც ამას კლინიკა გვიჩვენებს, ნეიროპარალიტიკური. იგი ძირითადად მოქმედებს ნერვული სისტემის რეცეპტორებზე და იწვევს უფრო ღრმა და ხანგრძლივ ცვლილებებს ორგანიზმში.

‼️ რესპუბლიკის მოედანზე "K-51" (CS) - ქლორაცეტოფენონი მისი დაბალი დოზები გამოიყენება, როგორც ცრემლსადენი საშუალება. ამ მიზნით ქლორაცეტოფენონის გამოყენების დროს ჩვეულებრივ ისე გაიფრქვევა ჰაერში, რომ მისი კონცენტრაცია დავიდეს 0,0003 მილიგრამამდე ლიტრში. აღნიშნული წესი უხეშად იყო დარღვეული და ამ ნივთიერების კონცენტრაცია რამდენიმე რიგით აღემატებოდა მიღებულ ნორმებს. ეს მომწამვლელი გაზი მაღალი სიმკვრივით ხასიათდება. ამიტომაც ის ძირითადად გროვდება დაბალ სართულებზე, სარდაფებში, სათავსოებში.

‼️ საგამოძიებო დასკვნაში ვკითხულობ: გენერალმა ი. ტ. ეფიმოვმა უგულებელყო არსებული კანონები და გასცა „ჩერიომუხას” საცხოვრებელ რაიონში გამოყენების ბრძანება. იგივე ხდებოდა შემდგომ მიჯნებზეც. არის ცნობები, რომ სამხედრო მოსამსახურეები შეიჭრნენ საცხოვრებელ კვარტლებში და გამოიყენეს სპეცსაშუალება „ჩერიომუხა”. კომისია განსაკუთრებული განგაშით აღნიშნავს მომწამვლელი ნივთიერების გამოყენების ფაქტის დამალვის მცდელობებს შინაგანი ჯარის ხელმძღვანელობის მიერ. სპეცსაშუალება „ჩერიომუხას” გამოყენება მათ ოფიციალურად აღიარეს ა.წ. 13 აპრილს, ისიც უცილობელი სამხილების ზეწოლის ქვეშ. შემდგომ ეტაპობრივად მოხდა „ჩერიომუხას” სხვადასხვა მოდიფიკაციისა და სი-ეს გაზის (ნაკეთობა К-51) გამოყენების აღიარება.

‼️ დასკვნა ასე გრძელდება: "ე.წ. „პოლიციური მომწამვლელი ნივთიერებების” გამოყენების გამოცდილება, როგორც ჩვენს ქვეყანაში, ისე საზღვარგარეთ, ცხადყოფს, რომ ამ ნივთიერებათა გამოყენება დადგენილი წესების ფარგლებში არ იწვევს მძიმე შედეგებს. მძიმე მოწამვლის შემთხვევები ძალზე იშვიათია, ხოლო სასიკვდილო შედეგი – უნიკალური.
ქ. თბილისში მიტინგის მონაწილეთა ინტოქსიკაციის სურათი კი შესამჩნევად განსხვავდება ჩვეულებრივისგან, ამ სახის მომწამვლელ ნივთიერებათა გამოყენებისას. იგი ხასიათდება მასობრიობით, საშუალო და მძიმე მოწამვლის მნიშვნელოვანი რიცხვით, კლინიკური გამოვლენის გარკვეული თავისებურებით „ნეიროტროპული” მოქმედების ნიშნების სახით."

‼️ 9 აპრილის ღამის შემდეგ სამედიცინო დაწესებულებებს 4000-ზე მეტმა დაზარალებულმა მიმართა. ჰოსპიტალიზებული იყო დაახლოებით 500 და ამჟამად დისპანსერულ აღრიცხვაზეა და მკურნალობს დაახლოებით 1000 ადამიანი.

‼️ირაკლი მენაღარიშვილის თქმით, სულ მცირე 200 შემთხვევაში დადასტურდა კლინიკური სურათი ქიმიური საშუალებით მოწამვლისა. რაც შეეხება 21 დაღუპულს, ირაკლი მენაღარიშვილი ამბობს:
„რეალურად, დაღუპულთა საერთო რიცხვში, თუკი მხედველობაში არ მივიღებთ ორ შემთხვევას, როდესაც ერთი ახალგაზრდა თავში მიყენებული დარტყმის შედეგად დაიღუპა იმ ღამეს და მეორე კომენდანტის საათის დროს მოკლეს, ყველა დანარჩენ შემთხვევაში ქიმიური აგენტის დამაზიანებელი ფაქტორი უეჭველად იყო სახეზე“. [წყარო: რადიო თავისუფლება]

‼️ ქიმიურ იარაღთა სია, უდიდესი ალბათობით, არასრულია. მრავალი ფაქტი მიანიშნებს, რომ ადგილზე სხვა გაზებიც იყო გამოყენებული. საინტერესოა, მაგრამ ჩვენთვის ცნობილი ორივე ეს გაზი, აქამდის გამოიყენებოდა ავღანეთის ომში.

‼️ 1989 წლის 8 აპრილს, თბილისში თავდაცვის საბჭოს სხდომა გაიმართა, რომელზეც რუსთაველის გამზირზე, მიტინგის დაშლის შესახებ გადაწყვეტილება იქნა მიღებული.

‼️ სხდომაზე გადაწყდა, რომ მომიტინგეების დაშლისა და მათგან მოედნის გათავისუფლების ოპერაციას ამიერკავკასიის ჯარების სარდალი, გენერალი როდიონოვი უხელმძღვანელებდა, ხოლო მის მოადგილედ საქართველოს რესპუბლიკის მხრიდან დაინიშნა შს მინისტრი შოთა გორგოძე.

‼️ სხდომაზე ჯუმბერ პატიაშვილი ამბობს: "— რესპუბლიკაში შექნილი მდგომარეობა დაახასიათა, როგორც უაღრესად გამწვავებული, რომელიც კატასტროფულის მიჯნაზეა.
არაფორმალური ორგანიზაციებისა და ჯგუფების ლიდერები აზრის პლურალიზმიდან მოქმედებაზე გადავიდნენ. მათ მოხერხეს, თავიანთი მიზნებისათვის გამოეყენებინათ აფხაზეთის წერილი ქვეყნის ხელმძღვანელობისადმი, არასანქცირებულ მიტინგებსა და დემონსტრაციებში ჩაეთრიათ მოსახლეობის მნიშვნელოვანი რაოდენობა, განსაკუთრებით, მოსწავლე ახალგაზრდობა, სტუდენტობა. ხანგრძლივი დროის განმავლობაშიარ ტარდება მეცადინეობები სკოლებში, უმაღლეს სასწავლებლებში, ქ. თბილისშ პარალიზებულია სახელმწიფო ხელისუფლებისა და მართვის ორგანოების მუშაობა, ალყაშია მოქცეული მთავრობის სახლი, გამოდიან მთავრობის ფიზიკურად მოსპობის მუქარით, რადგან იგი არაკანონიერად და თვითმარქვიათ მიაჩნიათ. ჩვენი მცდელობა არაფორმალების ლიდერებთან დიალოგის დაწყების შესახებ წარმატებით ვერ დაგვირგვინდა. გამოცხადდა, რომ შემნილია რესპუბლიკის მართვის დროებითი კომიტეტი, რომელმაც უარი თქვა საქ სსრ. არსებულ ხელმძღვანელობასთან კონტაქტის დამყარებაზე.
14 აპრილი მათ გამოაცხადეს კომუნისტებთან ანგარიშსწორების დღედ. დღევანდელმა პარტაქტივმა დაგვანახა, რომ კომუნისტების დიდი უმრავლესობა აუცილებლად მიიჩნევს გადამწყვეტი ღონისძიებების განხორციელებას რესპუბლიკაში წესრიგის დასამყარებლად. თუმცა არიან ისეთებიც, ვინც მხარს უჭერს არაფორმალებს და დაინტერესებულია რესპუბლიკაში მდგომარეობის გამწვავებით. წესრიგის დასამყარებელი ღონისძიებების განხორციელებისას მხედველობაში უნდა ვიქონიოთ, რომ არც ერთ ადამიანს არ მივაყენოთ ფიზიკური ტკივილი.

‼️ ნ. ა. კოჩეტოვი — მდგომარეობის შეფასებას დაეთანხმა.
განაცხადა, რომ, როგორც გამოცდილება გვიჩენებს, ექსტრემისტული ელემენტებისა და თავაშვებული პიროვნებების მიერ პროვოცირებული ამგვარი არეულობების აღკვეთა ყოველთვის ვერ ხერხდება რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ძალებით, რადგან რესპუბლიკის მილიციას ეშინია და ყოველთვის არ სურს, გაბედულად იმოქმედოს წესრიგის დასამყარებლად. იგი დაარწმუნეს, განაცხადა მან, რომ სსრკ შს სამინისტროს სპეცძალები, რომლებიც უკვე იმყოფებიან თბილისში, კარგად არიან მომზადებული და შესძლებენ წესრიგის დამყარებას მოქალაქეთა დალურჯების გარეშე. დაადასტურა, რომ ღამით მთავრობის სახლის წინ ცოტა დემონსტრანტი რჩება და სწორედ ღამით შეიძლება მთავრობის სახლისა და ტელე-რადიოს დებლოკირება.

‼️ ი. ნ. როდიონოვი — განაცხადა, რომ მას, როგორც ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდალს, დაევალა წესრიგის აღდგენა და დაცვა რესპუბლიკაში, მათ შორის, ქ. თბილისში. ამასთან დაკავშირებით, მის განკარგულებაში გადადის საქართველოს შს სამინისტროსა და ქვეყნის სხვა რეგიონებიდან ჩამოსული ძალები და საშუალებანი, რომლებიც ვალდებული არიან, შეასრულონ სარდლის გადაწყვეტილებანი.
დაეთანხმა, რომ ობიექტები, რომლებიც დაბლოკილი აქვთ დემონსტრანტებს, დებლოკირებული იყვეს ღამის საათებში. ამისთვის ყველაზე უფრო მიზანშეწონილად მიიჩნევს 3-დან 4 საათამდე პერიოდს, როცა დემონსტრანტები მცირე რაოდენობით არიან. დაჰპირდა, რომ მთავრობის სახლის წინ მოედნის გაწმენდისა და ტელე-რადიოს დებლოკირების დაწყების ზუსტ დროს დამატებით აცნობებს. სინანული გამოთქვა, რომ უარი თქვეს კომენდანტის საათის დღესვე გამოცხადებაზე. განაცხადა, რომ არმიის ძალები წესრიგის დასაცავად აქციის განხორციელებისათვის მომზადებული არ არიან, მაგრამ იმედი აქვს სსრკ და საქ. სამინისტროების შსს ძალებისა, რომლებიც მის განკარგულებაშია გადასული.

‼️ თავის მხრივ, მოცემულ სხდომაზე, მონაწილეობა მიიღეს და აქციის დაშლას ერთხმად დაუჭირეს მხარი: ჯ. ი. პატიაშვილი — საქ. კპ ცკ პირველი მდივანი. ბ. ვ. ნიკოლსკი — საქართველოს კპ ცკ მეორე მდივანი.
ო. ე. ჩერქეზია — საქ. სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე.
ზ. ა. ჩხეიძე — საქ. სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე. გ. გ. გუმბარიძე — საქართველოს უშიშროების სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე.
ლ. ლ. შარაშენიძე —საქ. სსრ სამხედრო კომისარი. კ. ა. კოჩეტოვი — არმიის გენერალი, თავდაცვის მინისტრის მოადგილე. ი. ნ. როდიონოვი — გენერალ-პოლკოვნიკი, ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სარდალი. ა. ნ. ნოვიკოვი — გენერალ ლეიტენანტი, ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო საბჭოს წევრი. შ. ვ. გორგოძე — საქ. სსრ შინაგან საქმეთა მინისტრი. ა. გ. კარანაძე — საქ. სსრ უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე. ვ. ა. შარაშენიძე — საქ. სსრ იუსტიციის მინისტრი.
ნ. ხ. შოშიაშვილი — სა. სსრ პროკურორის პირველი მოადგილე.

‼️ 3:30 საათისთვის ოპერაციის ხელმძღვანელის გენერალ- პოლკოვნიკ ი. როდიონოვის მიერ დამტკიცებული გადაწყვეტილების თანახმად, ლენინის მოედანზე განლაგდა ჯარი, რომელსაც დაევალა მთავრობის სახლის წინ მოედანსა და რუსთაველის პროსპექტიდან რესპუბლიკის მოედნამდე მომიტინგეთა გაძევება. მის შემადგენლობაში იყო:
განსაკუთრებული დანიშნულების ცალკეული მოტომსროლელი დივიზიის მე-4 მოტომსროლელი პოლკი (გდცმდ-ის მე-4 მმპ), ქ. მოსკოვი — 650 ადამიანი; განსაკუთრებული დანიშნულების მილიციის რაზმი (გდმრ), ქ. პერმი — 120 ადამიანი; გდმრ, ქ. ვორონეჟი — 40 ადამიანი;
მილიციის უმაღლესი სკოლა (მუს), ქ. გორკი — 450 ადამიანი;
მე-8 მოტომსროლელი პოლკი (მე-8 მმპ), ქ. თბილისი — 650 ადამიანი, საქართველოს სსრ შსს — 250 ადამიანი;
საჰაერო- სადესანტო პოლკი (სსპ) — 440 ადამიანი.

‼️ დაკისრებული ამოცანების შესასრულებლად შინაგანი ჯარი ეკიპირებული და შეიარაღებული იყო: ჩაჩქანით, ჯავშანჟილეტით, რეზინის ხელკეტით, პირადი შემადგენლობის 50%-ს ჰქონდა ფარი, ოფიცრებს – პირადი იარაღი (პისტოლეტი „ПМ”) ორი გამზადებული მჭიდით. მე-4 მოტომსროლელი პოლკის შემადგენლობაში მოძრაობდა დაჯგუფება სპეცსაშუალებით „ჩერიომუხა”, რომელიც უშუალოდ ამ პოლკის მეთაურის მოვალეობის დროებით შემსრულებელს, პოდპოლკოვნიკ ა. მ. ბაკლანოვს ექვემდებარებოდა.

‼️ 1989 წლის, 9 აპრილს დილის 4 საათზე დაიწყო აქციის დარბევა.

‼️ 1989 წლის 18 მარტს, “აიდგილარას” ორგანიზებით, დაბა ლიხნში სახალხო კრება გაიმართა და მოსკოვში გაიგზავნა წერილი, რომელშიც სხვადასხვა ისტორიულ ბრალდებას აყენებდნენ საქართველოს წინააღმდეგ და ამავდროულად ითხოვნდნენ აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის პოლიტიკური სტატუსის ამაღლებას.

‼️ წერილს ქართული საზოგადოების მხრიდან დიდი გამოხმაურება მოჰყვა. სახალხო მღელვარებისდა მიუხედავად, საბჭოთა ქართული პრესა სრულად დუმდა ამ საკითხზე. გამონაკლისი მხოლოდ მწერალთა კავშირის, ოფიციალური ბეჭდური ორგანო, გაზეთი „ლიტერატურული საქართველო“ იყო.

‼️ ამასობაში, 28 მარტს, გაგრაში, ადგილობრივმა ქართველებმა საპროტესტო აქცია გამართეს, მაგრამ ამაზეც თბილისურ პრესაში არაფერი დაწერილა. პირველ აპრილს “წმინდა ილია მართლის საზოგადოებამ” ლესელიძეში საპროტესტო აქცია გამართა, რომლის დროსაც აფხაზები თავს დაესხნენ დემონსტრანტებს.

‼️ 1989 წლის, მარტსა და აპრილში, აფხაზეთში მიმდინარე მოვლენები, საბჭოთა ცენტრალურ პრესაში თითქმის არ შუქდება. სიტუაცია კი კრიტიკულად მძიმეა – ერთის მხრივ, აფხაზეთში იმართება აქციები, რომელიც დაპირისპირებებით სრულდება, ხოლო მეორეს მხრივ სულ, მალე, საპროტესტო მუხტი იზრდება თბილისშიც.

‼️ უფრო ვრცლად, იმის შესახებ, თუ როგორ დაიწყო 1989 წლის აპრილის აქციები, ეწვიეთ ბმულს: https://civil.ge/ka/archives/590020

👀 თუ ტროლ-ბოტები და საზოგადოებრივი აზრის მანიპულაცია ახალი ამბავი გგონიათ ძალიან ცდებით! ჩვენ გაზეთ "კომუნისტიდან" ამოვიღეთ "საზოგადოების ხმა", რომელიც ვითომდაც უპირისპირდებოდა საპროტესტო აქციებს. სხვათაშორის, მათი ნაწილი რაღაცას მოგაგონებთ კიდეც...

🕺 "თბილისის მაუდ-კამვოლის კომბინატის მშრომელები: [...] ჩვენ გვჭირდება სიმშვიდე და დემოკრატია და არა არეულობა და შფოთი. ყველა სასიკეთო მოძრაობა რაც ხალხისათვის მისაღები და სასარგებლოა, ჩვენც მხარს ვუჭერთ, ოღონდ ქუჩაში დგომით, ვფიქრობთ, საწადელს ვერ მივაღწევთ."

😄 "ნელი ობოლაძე, #31 პოლიკლინიკის. ექიმი: ჩვენი შვილები ჯერ პატარები არიან მე-3 და მე-5 კლასებში როცა გაიზრდებიან, ჩვენ თვითონ ვუბიძგებთ საქართველოსთვის სასარგებლო, სასახელო საქმეებისკენ. ახლა კი ამ კლასების მოსწავლეებს მიტინგებზე რა უნდათ?"

😁 "გულნარა ჩხიკვაძე დირექტორის მოადგილე სასწავლო აღმზრდელობითს დარგში: ჩვენი მოსწავლეები მთავრობის სახლთან მივიდნენ, მაგრამ იქაური მდგომარეობა რომ დაინახეს, უმრავლესობა შინ წავიდა."

⚰️ "მამია ჯორბენაძე პარტიული კომიტეტის მდივანი: დღეს დაახლოებით 400 ადამიანი არ მუშაობს, ჩვეულებრივად, ჩვენს უზარმაზარ საწარმოში უამრავი ადამიანი ხდება ავად, ან ოჯახური პირობების გამო უწევს სამსახურის გაცდენა და ჩვენი ვარაუდით, დაახლოებით 100 ადამიანი უსანქციო მიტინგში მონაწილეობს. ისიც უნდა ვთქათ, რომ მათი უმრავლესობა ის კატეგორიაა, დიდი პროფესიონალიზმით რომ არ ბრწყინავს... "

🤘 "ანდრო ტაბატაძე მექანიკური საამქროს ზეინკალი: გუშინ სამუშაო საათების შემდეგ, მეც ვიყავი ამ მიტინგზე. უბრალოდ მაინტერესებდა რა ხდებოდა. მართალი გითხრათ, გაოცებული დავრჩი იმ ზოგიერთი ლოზუნგით, რომელიც იქ ვიხილე და უკან წამოვედი."

👀 აბა, როგორ მოგწონთ, 1989 წლის, ტროლების მიერ დასმული აქცენტები?

‼️ 2012 წლის 8 აგვისტოს, აგვისტოს ომის მორიგ წლისთავზე, ვლადიმერ პუტინმა აღიარა, რომ რუსეთმა ჯერ კიდევ 2006 წელს დაიწყო საქართველოს ოკუპაციის გეგმის შემუშავება.

‼️ აი რა თქვა მან: "ეს არ არის საიდუმლო, გეგმა იყო და მის მიხედვით ვმოქმედებდით. [...] ის, ჩემთან შეთანხმებით შეიმუშავა გენშტაბმა 2006 წლის მიწურულსა და 2007 წლის დასაწყისში. ამავე გეგმით, ვამზადებდით სამხრეთ ოსეთელ მოხალისეებსაც."

‼️ მისი სიტყვა, რუსულად ასე ჟღერს: "Это не секрет, план был, и в рамках его мы действовали, - заявил Путин. - Он разработан был Генштабом в конце 2006 - начале 2007 года, и согласован со мной. В рамках плана мы готовили югоосетинских ополченцев".

‼️ პუტინის სიტყვებს ეთანხმება მთელი მსოფლიოც, მათ შორის სტრასბურგის სასამართლოც, რომელშიც საქართველომ დაამტკიცა საკუთარი სიმართლე, რომ ომი დაიწყო რუსეთმა!

☢️ 2025 წელს, მთელს მსოფლიოს არ ეთანხმება მხოლოდ საქართველოს ხელისუფლება.