მეტი განათლება ბავშვებს

გაინტერესებს როგორ დაეხმარო შენს შვილს ნაყოფიერად განტვირთვაში?
დასვენების / განტვირთვის საუკეთესო საშუალებაა ქალაქგარეთ ბუნებაში გასვლა. თუმცა, ადამიანების უმრავლესობას ამის საშუალება ხშირად არ გვაქვს, ასეთ შემთხვევაში განტვირთვის საუკეთესო საშუალება არის - შემოქმედებითი განტვირთვა.

შემოქმედებითი განტვირთვისთვის აუცილებელი არ არის ბავშვი მღეროდეს, ხატავდეს, ქსოვდეს, ძერწავდეს ან წერდეს... ნებისმიერი შემოქმედებითი აქტივობა, რომელიც მასში აღვიძებს ცნობისმოყვარეობას და ანიჭებს სიამოვნებას, საკმარისია უარყოფითი განცდებისგან გასათავისუფლებლად.
კრეატიული და შემოქმედებითი განტვირთვისთვის კარგია საყვარელი მუსიკის მოსმენა, ფილმის ნახვა, ახალი კერძის მომზადება, დაგემოვნება და სხვა.

მნიშვნელოვანია იმის ცოდნა, რომ დასვენება არ არის:
👉წელიწადში ერთხელ ქალაქგარეთ ან ქვეყნის საზღვრებს მიღმა წასვლა.
👉განტვირთვა აუცილებელია მოზარდის შინაგანი სიმშვიდისა და კეთილდღეობისთვის.

თუ არ იცი როგორ დაეხმარო თქვენს შვილს ნაყოფიერ და სრულყოფილ დასენებაში, მომწერე პირადში.. ერთად შევარჩიოთ განტვირთვის საუკეთესო გზა მისთვის და დავეხმაროთ ზოგად კეთილდღეობაში.

ძალიან საინტერესო და დამაფიქრებელი ვიდეოა.
ყოჩაღ ამ გოგონას და მის მშობლებს 👏

https://www.facebook.com/reel/2469922033213728/?mibextid=ngobeXctTp5pD3Zm

“სულ დაღუპა ეს თაობა ამ ტელეფონებმაა”🥰

შემოქმედებითი თამაშების დადებითი გავლენა ბავშვის ჯანსაღ ფსიქიკურ განვითარებაზე

შემოქმედებითი თამაშები ხელს უწყობს ბავშვის წარმოსახვის უნარისა და ცნობისმოყვარეობის განვითარებას, ასწავლის მას ხელით მუშაობას და ძალიან სახალისო და საინტერესიცაა.

შემოქმედებითი თამაშებია:

🎨 ხატვა,
🥞 ცხობა,
🧩 ასაწყობი კუბიკებით თამაში და სხვა.


თანამედრივე ბავშვები შემოქმედებითი თამაშების ნაცვლად კომპიუტერით ან ტელევიზორით ერთობიან, რასაც სავალალო შედეგამდე მიჰყავს ზოგიერთი მათგანი.

მშობლები აუცილებლად უნდა დაინტერესდეთ ამ საკითხით... უნდა იცოდეთ, რომ შემოქმედებითი თამაშები დიდ როლს ასრულებს ბავშვის განვითარებაში. ასეთი თამაშები დადებითად მოქმედებს ბავშვის ფიზიკურ და გონებრივ განვითარებაზე, ხელს უწყობს შემოქმედებითი და სხვებთან ურთიერთობის უნარ-ჩვევების განვითარებას.
შემოქმედებითი თამაშები აგრეთვე ეხმარება ბავშვებს მოთმინების გამომუშავებაში, გადაწყვეტილების მიღების უნარის განვითარებაში, ემოციების გაკონტროლებაში და გუნდური თამაშის დროს სხვებთან შეწყობაში.

ელექტრონული მოწყობილობების ინტენსიურად გამოყენებას კი ზიანი მოაქვს. ელექტრონული მოწყობილობების ხშირი გამოყენება იწვევს დამოკიდებულებას, ჭარბწონიანობას და აგრესიული ხასიათის ჩამოყალიბებას ბავშვებში.

მშობლების ვალია შევუქმნათ შვილებს შესაძლებლობები შემოქმედებითი თამაშებისთვის. მივცეთ შვილებს შესაძლებლობა, დაკავდნენ ისეთი თამაშებით, რომლებიც მათი წარმოსახვის უნარის განვითარებას შეუწყობს ხელს.

რომელი შემოქმედებითი თამაშით არიან დაკავებული თქვენი შვილები?

შფოთვის და დეპრესიის დამარცხებაში მნიშვნელოვანი როლი აკისრია ხელსაქმეს.

ამ პოსტში საუბარია ხელსაქმის ძალიან საინტერესო სახეობაზე:
- ქსოვა.

ნევროლოგიაში ქსოვა ტვინის იოგადაა მიჩნეული.
მედიტაციისას და ქსოვისას დროსაც ტვინში ერთნაირი ზონები აქტიურდებიან. მედიტაციის პოზიტიური ზეგავლენა ჯანმრთელობასა და გონებრივ შესაძლებლობებზე კი მრავალჯერაა დადასტურებული.

ადამიანები, რომლებიც კვირაში 3-ჯერ ან უფრო მეტჯერ ქსოვენ, მნიშვნელოვნად უმცირდებათ შფოთვა და გაღიზიანება.

გარდა ამისა, ქსოვას სხვა სასარგებლო თვისებებიც აქვს:

1.უმჯობესდება ფსიქიკური მდგომარეობა. ფსიქოლოგიური პრობლემების გადაწყვეტა უფრო ნაკლებ სულიერ რესურსს წაგართმევთ.

2.ყურადღება და კონცენტრაციის უნარი თქვენი თანამგზავრები გახდებიან.

3.წვრილი მოტორიკის განვითარება საშუალებას გაძლევთ უფრო რთულ საყოფაცხოვრებო საქმეს გაუმკლავდეთ, რომელსაც ადრე თავს ვერ ართმევდით.

4. განგივითარდებათ შემოქმედებითი უნარები.

5.თვითშეფასება ახალ საფეხურს მიაღწევს-კარგად შესრულებული საქმის გამო სიამაყის გრძნობა თქვენს მნიშვნელობას გაგრძნობინებთ.

6.უბრალო გზა მოთმინების და ნებისყოფის გამომუშავებისთვის-ქსოვაა. წონასწორობას ვერაფერი ვეღარ დაგაკარგვინებთ.

7.გაუმჯობესდება მეხსიერება, ტვინი უფრო სწრაფად დაიწყებს მუშაობას.

დეპრესია და შფოთვა ქსოვის დახმარებით შეგიძლიათ დაამარცხოთ.ბევრი სპეციალისტი ასევე მიიჩნევს, რომ ქსოვა ქალებს სიბერეში ნათელი გონების შენარჩუნებაში ეხმარება და სიცოცხლესაც ახანგრძლივებს.

ფსიქო-სოციალური პრობლემების პრევენციის ერთ-ერთი მთავარ საშუალებად ხელსაქმე მოიაზრება. ხელსაქმე დადებითად აისახება მოზარდის ფსიქო-სოციალურ განვითარებაზე. განსაკუთრებით შემდეგი გარემოებების გამო:
#ხელსაქმე თვითგამოხატვის საშუალებაა:
ადამიანი მხოლოდ მაშინ ახერხებს სრულყოფილად ცხოვრებას, როდესაც თავის ემოციებს გამოხატავს. გამოხატვის ერთ-ერთი საუკეთესო საშუალება კი სწორედ ხელსაქმეა.
#ხელსაქმე თერაპიაა:
ექიმები და ფსიქლოგოები ადასტურებენ, რომ ხელსაქმე დადებითად მოქმედებებს ადამიანის ფსიქიკასა და ჯანმრთელობაზე. იგი გონებას - განტვირთვაში, ნერვებს - დამშვიდებაში, სხეულს კი მოდუნებასა და დასვენებაში ეხმარება.
#ხელსაქმე უფრო კრეატიულს გაგხდით:
ხელსაქმე პირდაპირ უკავშირდება შემოქმდებითობას. რაც უფრო მეტი სახეობის ხელსაქმეს ეუფლებით, ფანტაზია ვითარდება და ორიგინალური იდეები ჩნდება.
#ხელსაქმე ნერვულ სისტემას აწესრიგებს:
ხელსაქმე განსაკუთრებით დიდი სარგებლის მომტანია მათთვის, ვისაც მუდმივად უწევს სტრესთან გამკლავება და დამშვიდება უჭირს. ცნობილია, რომ ხელისგულებზე უამრავი რეცეპტორი მდებარეობს. ამიტომ ხელსაქმე, თუნდაც, ქსოვის პროცესი, მათ სტიმულირებას უწყობს ხელს. ტვინს დადებითი სიგნალი მიეწოდება და გონება მშვიდდება.
#ხელსაქმე უფრო თავდაჯერებულს გაგხდით:
თავდაჯერებულობა საქმის წარმატებით შესრულებისთვის გადამწყვეტ როლს ასრულებს. ნებისმიერი რამ, რასაც ჩვენი ხელით ვქმნით, მნიშვნელოვანად მოქმედებს თავდაჯერებულობასა და დადებით განწყობაზე. ამიტომ, ფსიქოლოგები გვირჩევენ, არასოდეს დავუშალოთ ბავშვებს თავისი ხელნაკეთი ნივთების კედელზე დაკიდება. მის მიერ შექმნილი ნივთის ყურება ბავშვს უფრო თავდაჯებულს გახდის.
#ხელსაქმე დროის გაყვანის უსაფრთხო საშუალებაა
"ტექნოლოგიების საუკუნეში" ისეთი უწყინარი გართობა, როგორიც ხელსაქმეა, ნამდვილად საუკეთესო არჩევანია, თუკი დროის გაყვანა გსურთ. ხელსაქმის დროს გონება მსუბუქად არის დატვირთული, რაც განტვირთვის საშუალებას იძლევა.
რაც მთავარია ხელსაქმის სწავლა ყველას შეუძლია:
ხელსაქმის უამრავი სახეობა არსებობს და ყველა მათგანი საკმაოდ მარტივი შესასწავლია, მთავარია, საჭირო ნივთები გქონდეთ: თექა, მუყაო, საქსოვი მასალები და ა.შ.

გაგვიზიარეთ, არიან თუ არა თქვენი შვილები ხელსაქმით დაინტერესებულნი?

ეგვიპტე

მოზარდთა დეპრესიის პრევენცია

დეპრესია ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული დაავადებაა მოზარდებში, რომელიც თანაბრად არის მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში გავრცელებული. ბავშვებსა და მოზარდებში დეპრესიას აქვს მკვეთრად უარყოფითი ტენდენციები, რომელიც ასოცირდება ისეთ უარყოფით შედეგებთან, როგორიც არის ნარკოტიკული ნივთიერებების გამოყენება, აკადემიური პრობლემები, სიგარეტის მოწევა, სექსუალური ქცევის ცვლილებას, ფიზიკური ჯანმრთელობის პრობლემებთან, დაქვეითებულ სოციალური ურთიერთობები და თვითმკვლელობის ჩადენის მომატებული რისკები. (Birmaher, 1996). სხვადასხვა მკვლევარის მიერ განხორციელებული კვლევები ცხადყოფენ, რომ არსებითი მნიშვნელობა აქვს დეპრესიის პრევენციას მოზარდებში, რომელიც ამცირებს ან სრულად გამორიცხავს იმ უარყოფით შედეგებს, რომელიც ბავშვებში და მოზარდებში დეპრესიულ პერიოდში ყალიბდება. პრევენცია მოითხოვს პარადიგმის გადატანას დაავადების ტრადიციული მოდელებიდან, რომლის დროსაც სიმპტომებს მკურნალობენ გამოჩენისთანავე. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ პროაქტიულ აქცენტს ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე და დამცავი ფაქტორების მაქსიმალურად გაზრდაა, რაც ამცირებს ფსიქიკური დაავადებების რისკის ფაქტორებს. ახალგაზრდების დეპრესიის მტკიცებულებებზე დაფუძნებული მკურნალობა, როგორიცაა კოგნიტურ-ქცევითი თერაპია და ინტერპერსონალური მიდგომები, დაკავშირებულია სარგებელთან, რომელიც ზოგისთვის დროთა განმავლობაში გრძელდება. (Clarke, 2001). თუმცა, დეპრესიული ახალგაზრდების უმეტესობა არ იღებს მკურნალობას დეპრესიის სიმპტომების ან აშლილობის გამო. (Kessler, R, 1994) მკვლევარებმა, რომლებმაც შეისწავლეს პრევენციული ჩარევის გავლენა დეპრესიაზე ახალგაზრდებში, ძირითადად მათი პრევენციის სტრატეგიები შეაფასეს კოგნიტურ-ქცევითი და ინტერპერსონალური მიდგომებით. (Gillham, 2000).
პრევენციის
უნივერსალური პრევენციის პროგრამები. პრევენცია ტრადიციულად იყოფა სამ ტიპად: პირველადი, მეორადი და მესამეული პრევენცია. პრევენციასა და მკურნალობას შორის გაურკვეველი დაყოფის გამო, ეს კლასიფიკაციები განიხილებოდა როგორც პრობლემური და შეიცვალა ახალი კლასიფიკაციის სისტემით, რომელიც განასხვავებს პრევენციის, მკურნალობისა და შემანარჩუნებელ ინტერვენციებს. (Munoz, 1996). ტერმინი, პრევენციული ჩარევა, აღწერს ყველა ჩარევას, რომელიც ხდება ფსიქოლოგიური აშლილობის პირველი სიმპტომების გამოვლენამდე. სამკურნალო ჩარევა არის ინტერვენცია, რომელიც იწყება აქტიური ფსიქოლოგიური აშლილობის დროს და შემანარჩუნებელი ინტერვენციები მოიცავს შემდგომ მოვლისა და რეციდივის პრევენციის პროგრამებს. პრევენციის პროგრამამ შეიძლება დადებითად იმოქმედოს რისკის ქვეშ მყოფი მოზარდების სოციალურ გარემოზე. ერთ ერთი მიზანშეწონილი სკოლაზე დაფუძნებული პრევენციული პროგრამა, რომელიც ადრეული ასაკიდანვე იღებს სასურველ შედეგებს.
დეპრესიის პრევენციის ყოვლისმომცველი მიდგომა მოიცავს როგორც სპეციფიკური, ასევე არასპეციფიკური რისკის ფაქტორების გადაწყვეტას. არასპეციფიკური რისკის ფაქტორები ასოცირდება რიგი დარღვევების გაზრდის რისკთან, მათ შორის დეპრესიასთან. არასპეციფიკური რისკის ფაქტორები, რომლებიც დადასტურებულია ახალგაზრდების დეპრესიის გაზრდის მიზნით, მოიცავს სიღარიბეს, ძალადობის ზემოქმედებას, სოციალურ იზოლაციას, ბავშვთა არასათანადო მოპყრობას და ოჯახის დაშლას (National Research Council, 2009). ფაქტობრივად, სიღარიბის ტვირთის შემცირებამ, ძალადობის ზემოქმედებამ, ბავშვთა არასათანადო მოპყრობამ და ოჯახის არასტაბილურობის სხვა ფორმებმა შეიძლება მნიშვნელოვანი როლი შეასრულოს ახალგაზრდებში დეპრესიული აშლილობის შემცირებაში. ახალგაზრდების დეპრესიის დამცავი ფაქტორები მოიცავს დამხმარე მოზარდების არსებობას, ძლიერ ოჯახურ ურთიერთობებს, ასევე თანატოლებთან ურთიერთობას და ისეთი უნარ ჩვევების განვითარებას, რომლებიც ხელს უწყობს ემოციების რეგულირებას. ზოგიერთი ინტერვენციის პროგრამა უკეთესად მუშაობს ახალგაზრდებზე, განსაკუთრებით მაღალი რისკის ქვეშ მყოფ პირებთან, რომლებსაც უნვითარდებათ დეპრესიული ფონი. ახალგაზრდების დეპრესიის პრევენციის პროგრამები უნდა მოიცავდეს ძალისხმევას ოჯახური გარემოს გასაუმჯობესებლად. მშობლის ფსიქოპათოლოგია დაკავშირებულია მშობლების ან/და ოჯახურ გარემოში ზოგად დისფუნქციასთან, რის გამოც რისკის ქვეშ მყოფი ახალგაზრდების გარემოს შეცვლამ შეიძლება შეამციროს დეპრესიის რისკი. არასპეციფიკური რისკის ფაქტორების გათვალისწინებით, საჭიროა სიღარიბის, ძალადობის ზემოქმედების, ბავშვთა სექსუალური ძალადობისადმი ყურადღება. მნიშვნელოვნად შემცირდება ავადმყოფობის ტვირთი ბავშვთა და მოზარდთა სირთულეების ფართო სპექტრისთვის, დეპრესიის ჩათვლით, იმ შემთხვევაში თუ უფრო სრულად შეფასდება არასპეციფიკური რისკ ფაქტორები. დეპრესიის პათოფიზიოლოგიის ძირითადმა კვლევებმა შეიძლება ერთ დღეს გამოიწვიოს დეპრესიის საიმედო ბიომარკერები, რაც ხელს შეუწყობს დეპრესიის მაღალი რისკის მქონე პირების იდენტიფიცირებას. (Insel & Scolnick, 2006). მოზარდებში ფსიქო-სოციალური პრობლემების ერთ-ერთი მთავარი გამომწვევ ფაქტორად, როგორც უკვე აღვნიშნეთ მოზარდებში არსებული დეპრესია წარმოადგენს, რომლის დაძლევის მრავალი სტრატეგია და მეთოდი არსებობს, რაც იძლევა პრობლემის დაძლევის საშუალებას მოზარდობის ასაკში.

ფსიქო-სოციალური პრობლემების პრევენცია მოზარდებში

ფსიქო-სოციალური პრობლემების პრევენციის მნიშვნელოვან და ამოსავალ წერტილს კარგი აღზრდა წარმოადგენს, რომელიც არსებითად იცავს მოზარდებს პრობლემებისგან გარდამავალ ასაკში. ფსიქოსოციალური პრობლემები, როგორიცაა ქცევითი, ემოციური და საგანმანათლებლო პრობლემები, ძალზე გავრცელებულია ბავშვებში და მოზარდებში, რაც შეიძლება სერიოზულ პრობლემას ქმნიდეს ყოველდღიური ცხოვრების რიტმში.
ჩატარებული კვლევები ცხადყოფენ, რომ ბავშვების სტიმულირებისა და სწორი აღზრდა ამცირებს ანტისოციალურ ქცევას, დანაშაულის ჩადენას და ემოციური და ქცევითი დარღვევებს მოზარდობაში. (Walker & Chang, 2006). აღზრდა მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ბავშვების ემოციონალური ქცევითი განვითარების პროცესში. კარგი აღზრდა ეხმარება მოზარდებს მოერგონ ცვლილებებსა და ცხოვრებისეულ გამოწვევებს. ანტისოციალური ქცევის მქონე ბავშებში ავადობის რისკი მნიშვნელოვნად იზრდება მოზარდობის პერიოდში. ასეთი მოზარდები შეურაცხყოფენ ყველას და ყველაფერს, რაც საბოლოოდ იწვევს მათ ფსიქოლოგიურ პრობლემებს. (Patterson, 1982). აღზრდის პროგრამების უმეტესობა ტარდება კვლევით ცენტრებში, მოტივირებული პერსონალით და მშობლების ჯგუფებით, რომლებმაც ნებაყოფლობით მიიღეს მონაწილეობა. სხვადასხვა კვლევით დადგინდა, რომ მშობელთა აქტიური მონაწილეობა სხვადასხვა აქტივობებში მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს მოზარდთა ფსიქო-სოციალური პრობლემების წარმოქმნას. ამ მხრივ მკვლევარებმა ყურადღბა გაამახვილეს ბავშვებისთვის მოსმენის უნარის განვითარებაზე, სადაც აღმზრდელ პედაგოგთან ერთად მნიშვნელოვანი როლი მშობელზე მოდის. (Scott, Spender, Doolan, & Jacobs, 2021). ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ერთ-ერთ ინოვაციურ მეთოდად, მიჩნეულია ბავშვთა თვითკონტროლის განვითარების გამომუშავების სწავლება კარგი ქცევის წახალისების და დისციპლინის მეთოდების გამოყენებით. ბავშვთა ფსიქიატრების მსოფლიო მასშტაბის გამო, კლინიკური რეაქციების უმეტესობა რეაქტიულია, ვიდრე პროაქტიული და პროფილაქტიკური. ეფექტური აღზრდა ძლიერი დამცავი ფაქტორია, რამაც შეიძლება შეამსუბუქოს სოციალურ პრობლემები, მშობლების განათლების დაბალი დონე, შობადობის დაბალი დონე და სხვა გარემოსდაცვითი რისკ ფაქტორები. უნდა აღინიშნოს, რომ უმეტეს პრობლემებს აქვთ საერთო რისკფაქტორები. სამი ყველაზე მნიშვნელოვანი რისკფაქტორია:
 სტრესი;
 სიღარიბე;
 ოჯახური კონფლიქტი.
კვლევამ აჩვენა, რომ ახალგაზრდების განვითარების ყველა ფაზაში - ჩასახვიდან მოზარდობის ასაკში - არსებობს ჩარევები, რომლებსაც შეუძლიათ ხელი შეუშალონ მოზარდთა პრობლემების განვითარებას. მშობელთა ეფექტური პროგრამები არსებობს მშობლებისთვის, ყველა ასაკის ბავშვებში. გარდა ამისა, როდესაც ბავშვები მიაღწევენ სასკოლო ასაკს, მათ შეუძლიათ მიიღონ სოციალური და ქცევითი უნარ-ჩვევების ტრენინგი და საკლასო პროგრამები, რათა თავიდან აიცილონ სხვადასხვა ნარკოტიკული, თუ ფსიქოტროპული ნივთიერებათა გამოყენება და აგრესიული ქცევა. ადრეული თინეიჯერიდან მოზრდილ ასაკამდე ახალგაზრდებს შეუძლიათ ისარგებლონ პროგრამებით, რაც ხელს უწყობს დეპრესიის პრევენციას ან მას უმკლავდება. პრევენცია, რომელიც ორიენტირებულია სპეციფიკურ საოჯახო პრობლემებზე (მაგალითად, მწუხარება, განქორწინება, მშობლების მიერ სხვადასხვა ნარკოტიკული ნივთიერების გამოყენება ან პატიმრობა, ან მშობლების ფსიქოპათოლოგია), ახალგაზრდებს განვითარების ყველა ეტაპზე ეხმარება. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ პრაქტიკაში დანერგილია ისეთი მიდგომები, რომელიც გულისხმობს აშკარა მტკიცებულებას, თამბაქოს და ალკოჰოლის ღირებულების ზრდაზე, რაც ამცირებს ახალგაზრდებში, მათ მოხმარების დონეს, თუმცა ფასის მატება ალკოჰოლზე და სიგარეტზე არ იძლევა პრობლემის გადაწყვეტის ეფექტურ საშუალებას. მეცნიერები დიდი ხანია ცდილობენ გამოავლინონ მოზარდებში პრობლემური ქცევის მიზეზები, რომლებიც ხშირად იყენებენ სულ მცირე ორ კონცეპტუალურად განსხვავებულ მიდგომას. ერთი მიდგომა ხაზს უსვამს პრობლემური ქცევის საერთო განმსაზღვრელ ფაქტორს, პრობლემური ქცევის ცვალებადობა ძირითადად გამოწვეულია საერთო ქცევაზე, რაც გავლენას ახდენს თითოეულ ქცევაზე, როგორიცაა სენსაციის ძიება, კონტროლის ადგილი, ემოციების რეგულირება, სოციალური კლასი, რელიგიურობა და ა.შ. ამ მიდგომის ცნობილი ვარიანტია ჯესორის პრობლემის ქცევის თეორია, რომელიც განსაზღვრავს პიროვნების სისტემას, გარემოს სისტემასა და ქცევის სისტემას, როგორც მოზარდის პრობლემის ქცევის ძირითად განმსაზღვრელ ფაქტორს. (Jessor, 2014). ბრონფენბრენერის (1979) ეკოლოგიური სისტემების თეორია ასევე შეიძლება განისაზღვროს, როგორც პრობლემური ქცევის საერთო მიზეზების შემუშავება. ამ ტრადიციაში ასევე შედის ინტერვენციის სტრატეგიები, რომლებიც დაფუძნებულია ახალგაზრდობის პოზიტიურ განვითარებაზე (Lerner, 2005). ახალგაზრდობის პოზიტიური განვითარების მიდგომები ხაზს უსვამს მოცემული პრობლემის ქცევის უნიკალური განმსაზღვრელი ფაქტორების გადაწყვეტის აუცილებლობას და მის ნაცვლად ხაზს უსვამს ახალგაზრდობის უფრო განზოგადებული კოგნიტური, სოციალური, ემოციური და მორალური განვითარების მაქსიმალურ მნიშვნელობას. ვარაუდი არის, რომ თუ ახალგაზრდები მიაღწევენ თავიანთ პოტენციალს განვითარების ამ სფეროებში, მაშინ პრობლემური ქცევა ძირეულად და მკვეთრად შემცირდება. ჩარჩოები, რომლებიც ხაზს უსვამენ პრობლემური ქცევის საერთო საფუძვლებს, მიიჩნევენ, რომ ქცევა კორელაციაში იქნება მათი საერთო განმსაზღვრელი ფაქტორების საფუძველზე. მეცნიერთა დიდი ჯგუფი იყენებს განმარტებით და ინტერვენციულ მიდგომებს, რომლებიც ხაზს უსვამს ქცევის სპეციფიკურ ან უნიკალურ გავლენას მოზარდის პრობლემურ ქცევაზე და არა ამ ქცევის საერთო მიზეზებზე. მაგალითად, არსებობს ჩარევები, რომლებიც მიზნად ისახავს რწმენას, დამოკიდებულებას და ნორმებს სექსუალური რისკის აღების შესახებ. (Jemmott, 1998). ეკოლოგიური შეზღუდვები არის გარემოს მახასიათებლები, რომლებიც ხელს უშლის ადამიანებს თავიანთი განზრახვების განხორციელებაში. მათ შორისაა ისეთი დაბრკოლებები, როგორიცაა ხელმისაწვდომობის არარსებობა, ბიუროკრატიული მოთხოვნები, სხვა ადამიანებზე ან მოვლენებზე დამოკიდებულება. ცვლადების ეს კლასი არ ეხება გადაწყვეტილების მიმღების მხრიდან ქცევითი საქმიანობის აღქმულ დაბრკოლებებს ეს ეხება რეალურ დაბრკოლებებსა და შეზღუდვებს.

მოზარდის ფსიქო სოციალური პრობლემური ქცევის ასპექტები

უგულვებელყოფა. ფსიქიკური ჯანმრთელობის მნიშვნელოვანი პრობლემაა უგულებელყოფა (Sivagurunathan, 2015), უგულებელყოფის მაგალითის აღნიშვნა შესაძლებელია, როდესაც მშობლები ვერ უზრუნველყოფენ თავიანთი შვილების ძირითად საჭიროებებს. (Dahake, 2018). ეს პრობლემა იშვიათად არის ყურადღების ცენტრში, სინამდვილეში, მოზარდებში უგულებელყოფა არის ისეთი მნიშვნელოვანი პრობლემა, როგორიცაა განათლების, ემოციების, სამედიცინო, ფიზიკური, ზედამხედველობის, ნარკოტიკების მოხმარების, უსაფრთხოების და კვების უგულებელყოფა. (RAWS, 2018). უგულებელყოფა ბავშვზე ძალადობის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა, რომელიც არ არის აღიარებული მოზარდის განვითარებაში. ოჯახური ძალადობა, როგორც ბავშვზე ძალადობის მაგალითი, ასევე არის პრობლემა, რომელიც საკმაოდ შემაშფოთებელია ფსიქოლოგიურ პრობლემებში მოზარდების განვითარებაში. ოჯახში ძალადობა უფრო ხშირად გვხვდება, როდესაც მოზარდი სკოლის გარემოში იმყოფება, უნივერსიტეტში. (Kakkad, 2015). დაუდევრობა ფსიქოპათოლოგიურ რისკს ქმნის მოზარდებში; ამრიგად, ეს გამოწვევაა ექიმებისა და მშობლებისთვის.აღმზრდელებისა და მშობლების მიერ გამოწვეულ უგულებელყოფას, რა თქმა უნდა, აქვს გარკვეული მოკლევადიანი და გრძელვადიანი შედეგები ბავშვებისათვის. უგულებელყოფის ყველა შედეგი, რაც მშობლებისგან მოდის, ხდება ბავშვების მრავალი ცუდი ქცევისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების დასაწყისი. გარდა ამისა, პროფილაქტიკური ზომები, რაც შეიძლება გაკეთდეს მოზარდების უგულებელყოფასთან დაკავშირებით, ყურადღება უნდა გამახვილდეს მშობლების აღზრდაზე ისე, რომ მათ არ განიცადონ მძიმე პერიოდები ბავშვების მხარდაჭერასა და მათზე ზრუნვაში (RAWS, 2018). ამ პროცესში, ბავშვის სფეროში ჩართულ ყველა პირს, როგორიცაა მშობლები და მასწავლებლები, უნდა შეეძლოთ ერთად იმუშაონ პრევენციის, ჩარევისა და ზედამხედველობის პროცესის წარმატების უზრუნველსაყოფად. (Biçakçi, 2016).
თვითდაზიანება. აღნიშნულ ქცევას უწოდებენ თვითდაზიანების გზას, სიცოცხლის დასრულების მცდელობის გარეშე. იგი ეწინააღმდეგება თავის მოკვლის სურვილს, რომ შეეძლოს მისი ცხოვრების დასრულება სასოწარკვეთილი მიზეზით. (Lawrence, 2015). 12-დან 17 წლამდე თინეიჯერები განიცდიან თვითდაზიანების სურვილს, აქედან გამომდინარე მაღალია თვითდაზიანების პრაქტიკული განხორციელება, რაც ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისათვის მაღალი საშიშროების შემცველია. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ გოგონები უფრო მეტად განიცდიან თვითდაზიანებას ბიჭებთან შედარებით. თვითდაზიანების შემთხვევების ინტენსივობა უფრო მაღალია მოზარდებში, რომლებიც დედმამიშვილებთან ერთად ცხოვრობენ, ვიდრე მოზარდებში, რომლებსაც აქვთ დეპრესია. აღნიშნული გვიჩვენებს, რომ გარემო უფრო მეტად მოქმედებს მოზარდის სტრესის დონეზე, ვიდრე სხვა ფაქტორები. (Lawrence, 2015). სხვადასხვა სახის ჩარევა, რაც შეიძლება გაკეთდეს თვითდაზიანებასთან დაკავშირებით, არის ჩვეულებრივ მკურნალობა, პლაცებო, ფარმაკოლოგიური მიმართულებით, დიალექტიკური ქცევის თერაპია, პრობლემების გადაჭრის თერაპია და ფსიქოსოციალური მკურნალობა, რომლებსაც აქვთ სხვადასხვა მკურნალობის დონე. (Glenn, 2015).
თვითმკვლელობის ქცევა. 800-ზე მეტი მოზარდი ყოველწლიურად იღუპება თვითმკვლელობისგან 15 – დან 29 წლამდე ასაკში (WHO, 2014)სიცოცხლის დასრულების მიზნის გარეშე თვითდაზიანებისგან განსხვავებით, თვითმკვლელობის ქცევა მიზნად ისახავს სიცოცხლის დასრულებას. მოზარდებს სუიციდური აზრები თავდაპირველად საკუთარი თავისგან აქვთ, ან აზრები მათგან მოდის, ვინც ძალადობდნენ ან კიბერბულინგით განიცდიდნენ დეპრესიას ან გრძნობდნენ შფოთვას. თვითმკვლელობის გამომწვევი სხვა ფაქტორებია ცუდი აკადემიური მოსწრება, ფინანსური პრობლემები, წარუმატებელი გადასვლის პროცესი, სოციალური და კულტურული ზეწოლა, სოციალური მედია და ინტერნეტი. კვლევის თანახმად, მოზარდ გოგოებში სუიციდის მეტი შემთხვევაა დაფიქსირებული ვიდრე ბიჭებში (Sivagurunathan, 2015). ამრიგად, პრევენცია ყოველთვის უკეთესია, ვიდრე განკურნება. მრავალი ძალისხმევა შეიძლება თინეიჯერებში თვითმკვლელობის ქცევის თავიდან ასაცილებლად, პირველ რიგში, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია ფსიქიკური ჯანმრთელობა, რათა დაეხმაროს თინეიჯერებს, რომლებიც სირთულეებს აწყდებიან ან დაინტერესებულ მხარეებთან ერთად იმუშაონ პრობლემაზე. მეორე, თვითმკვლელობის რისკის შესახებ ცნობიერების ამაღლება და თინეიჯერების პრობლემების მოგვარების მიზნით მშობლების ან მეურვეების ჩართვა; მესამე, დახმარების სისტემების გასაჯაროება, რომელთა მოპოვებაც მოზარდებში მარტივია, რათა მოზარდებმა, რომლებსაც სირთულეები აქვთ, შეეძლოთ დაეხმარონ. მეოთხე, კონკრეტული ინიციატივების დაწესება, როგორიცაა ჩარევა და მოქმედება დაშინებისა და დისკრიმინაციის წინააღმდეგ, ადგილისა და მასალების ხელმისაწვდომობის შეზღუდვა სუიციდისკენ მიდრეკილი ადგილებიდან.მთავრობას ასევე შეუძლია აქტიური როლი შეასრულოს სუიციდის პრევენციაში, მაგალითად, მონაცემთა შეგროვების დროს პრევენციის გაკეთება, ოფიციალურ წარმომადგენლებთან დისკუსია და კონსულტაციები პრევენციის სტრატეგიების შემუშავებაში ქვეყნის მასშტაბით. პრევენციის ჩასატარებელ აქტს შეუძლია საზოგადოების ინფორმირებულობის გაზრდა საზოგადოებრივი დიალოგის, მედიის ან მოწყვლადი ჯგუფების საშუალებით. (WHO, 2014).
ნივთიერებების ბოროტად გამოყენება. ნივთიერებების ბოროტად გამოყენება შეიძლება მოიცავდეს ალკოჰოლის მოხმარებას და ნარკოტიკების მოხმარებას. მოზარდის სასკოლო გარემოში ალკოჰოლის მოხმარება 14-დან 16 წლამდე ასაკში უფრო დაბალია, ვიდრე უნივერსიტეტში. (Kakkad, 2015). ჩატარებულ გამოკვლევაში, 13-დან 17 წლამდე მოზარდები ალკოჰოლს იღებდნენ, სულ მცირე, ბოლო 30 დღის განმავლობაში. თინეიჯერები, რომლებსაც დეპრესია აწუხებთ, ალკოჰოლს უფრო ხშირად მოიხმარენ ფსიქიკური აშლილობის არმქონე მოზარდებთან შედარებით.
ბულინგი. ბულინგი არის ცელქობის, მუქარის, ჭორების გავრცელებისა და სხვების ფიზიკური დაზიანების ქცევა.კიბერბულინგი არის ბულინგის ქცევა მობილური ტელეფონის ან ინტერნეტის გამოყენებით, კომენტარის გაკეთებით, სურათების გაგზავნით ან სხვისი შეურაცხყოფით ან სხვათა მუქარით. (Lawrence, 2015). ბულინგი სერიოზულ უარყოფით გავლენას ახდენს მოზარდებში ფსიქიკური ჯანმრთელობის განვითარებაზე. როგორიც არ უნდა იყოს ჩაგვრის ქცევა და მისი ყველა ფორმა, სიტყვიერი ან არავერბალური ზიანი მიაყენოს დაჩაგრულ მსხვერპლს. მსხვერპლი მოზარდები თავს უსუსურად გრძნობენ. აედან გამომდინარე იზდება გარიყულობის და მარტოსულობის მომენტი, მოზარდებში. ისინი იგრძნობენ, რომ მათ არ აქვთ მხარდაჭერა მოზრდილებისგან. ჩაგვრის მსხვერპლს, როგორც წესი, ემუქრებათ დეპრესია, შფოთვა, სხვებთან ძალადობა, სექსუალური ქცევა, ნივთიერებათა ბოროტად გამოყენება, სოციალური დისფუნქცია, აკადემიური მოსწრების შემცირება და მრავალი სხვა უარყოფითი რამ (Lawrence, 2015) ზეწოლა და სუიციდური ქცევა საზოგადოებაში რთულ პრობლემებს წარმოადგენს და ამ ორი ქცევის დაუცველობამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს ემოციურ დატვირთვაზე, ძალადობაზე, ოჯახურ კონფლიქტებზე, ურთიერთობებზე, სასკოლო პრობლემებზე, ალკოჰოლისა და ნარკოტიკების მოხმარებაზე, ფიზიკურ უნარშეზღუდულობაზე და სხვების მხარდაჭერის ნაკლებობაზე. (Lawrence, 2015).

დეპრესია მოზარდებში

დეპრესია არის განწყობის დარღვევა, რომელიც იწვევს მწუხარების მუდმივ განცდას და ინტერესის დაკარგვას. დეპრესია მოზარდებში გულისხმობს ნორმალური ფუნქციონირების ზოგად დაქვეითებას, თუმცა ეს არ ნიშნავს კონკრეტული რომელიმე ფსიქიკური ფუნქციის გაუარესებას. (Thompson, 1995), მას ასევე უწოდებენ მთავარ დეპრესიულ აშლილობას ან კლინიკურ დეპრესიას, რაც გავლენას ახდენს იმაზე, თუ როგორ გრძნობს, ფიქრობს და როგორ იქცევა, მოზარდი ამ პერიოდში, ასევე შეიძლება გამოიწვიოს სხვადასხვა ემოციური და ფიზიკური პრობლემები. უნდა აღინიშნოს, რომ დეპრესიის ქვეშ კლინიკურად სიმპტომთა მთელი რიგი ჯგუფი აღინიშნება, რომელიც მოიცავს აზროვნების, გუნება-განწყობის და ქცევის აშლილობებს. აღნიშნული აშლილობები გამოხატული უნდა იყოს იმგვარი ინტენსიობით, რომ სოციალური ან პიროვნული ფუნქციონირების გაუარესება გამოიწვიოს. (გაიდლაინი, 2016). მოზარდებში დეპრესიის პრობლემა სულ უფრო ხშირად განიხილება, აქედან გამომდინარე ბევრი მკვლევარი უძღვნის თავის კარიერას ამ საკითხის გამოკვლევას. საკითხი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ხდება, ვინაიდან დეპრესიული სიმპტომების მქონე ახალგაზრდების რიცხვი მუდმივად იზრდება. დიაგნოზი შეიძლება იყოს რთული, რადგან ბევრჯერ ჩნდება მომწიფების პერიოდისთვის დამახასიათებელი ცვლილებები. მათ შორისაა გუნება-განწყობილების ცვალებადობა, ფეთქებადობა, სიმშვიდე, უძილობა, კონცენტრაციის პრობლემები და ა.შ. აღნიშნული შეიძლება იყოს დეპრესიის პირველი სიმპტომები. შეუძლებელია დეპრესიის ერთ მიზეზზე მითითება, რადგან ეს არის დაავადება, რომელიც განპირობებულია მრავალი ფაქტორით, დაწყებული დამოუკიდებელი ფაქტორებით, როგორიცაა გენეტიკური, ბიოლოგიური, ჰორმონალური, ოჯახის ზემოქმედებით, გარემოზე ზემოქმედებით და სოციალურ-კულტურული კომპონენტებით. ადრეული დეპრესიის სიმპტომები, შეიძლება მივიჩნიოთ, როგორც სტრესის გრძელვადიანი ზემოქმედება, რასაც ახალგაზრდები უნდა გაუმკლავდნენ, აღნიშნული სიმპტომები კი მოზარდებში სარისკო ქცევების წარმოშობის საფუძველი ხდება. მოზარდებში დეპრესია არის ემოციური და ქცევითი აშლილობის განსაკუთრებული მაგალითი, ტიპიური მომწიფების პერიოდისთვის. იგი ასოცირდება ენდოკრინული სისტემის ცვლილებებთან, რომლებიც ჩვეულებრივ ხდება აღნიშნულ ასაკში. ცვლილებები განპირობებულია ახალი შემეცნებითი ფუნქციების განვითარებით და საზოგადოებაში ახალი როლების დაკავებით. ამ პერიოდში ბავშვი აღწევს ემოციურ ავტონომიას და ფორმალურ დამოუკიდებლობას ოჯახისგან. (Bomba, 2006).
ახალგაზრდები ცხოვრების ამ პერიოდს უკიდურესად რთულად მიიჩნევს, რომელიც დაკავშირებულია მრავალ ცხოვრებისეულ გამოწვევასთან, რომელთა გადალახვა ხშირ შემთხვევაში მარტო უწევთ მოზარდებს. მოზარდები ამ პერიოდში საჭიროებენ ოჯახისა და გარემოსგან, მეტ გაგებას, ასევე მეტი ყურადღება უჩვეულო ქცევისადმი, რაც პრობლემის დაძლევის მნიშვნელოვან საფუძველს წარმოადგენს. კვლევებმა ასევე აჩვენა გენდერული განსხვავებები დეპრესიის გავრცელების მხრივ. ბავშვებში დეპრესიის გავრცელება თანაბარია ორივე სქესში. ზოგიერთი მნიშვნელოვანი დიერენცი მომწიფებასთან ერთად ჩნდება (დეპრესიის სიმპტომები უფრო ხშირია გოგონებში), აშკარად ეს განსხვავებები ვლინდება 13-დან 15 წლამდე და პიკს აღწევს 15-18 წლის ასაკში, ამრიგად, აღნიშნული ასაკობრივი და გენდერული ჯგუფი უფრო მაღალ რისკ ჯგუფს წარმოადგენს, რომელიც მიდრეკილია დეპრესიისადმი განსაკუთრებით გოგონების პოპულაციაში. (Hankin, 1998). დეპრესიის სოციალური ფაქტორები არსებითად მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება მოიცავდეს ოჯახურ პრობლემებს, ტრავმულ გამოცდილებას, ყველანაირ სტრესს, დამოკიდებულებას, ყოველდღიური მოვალეობებით გადატვირთვას, უძილობას და ა.შ. ოჯახში შეიძლება იყოს კონფლიქტები, განქორწინება, ალკოჰოლიზმი, მათ შორის ფსიქიკური ჯანმრთელობის დარღვევები და სექსუალური ან მორალური ხასიათის ოჯახური ძალადობა. 2004 წელს ამერიკის ბავშვთა და მოზარდთა ფსიქიის აკადემიის ჟურნალის მიერ გამოქვეყნებული სტატიის თანახმად, დეპრესიისადმი მგრძნობელობის ოჯახური ისტორია და მშობლების განათლების დონე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს დეპრესიული სიმპტომების გამოვლენაზე მოზარდებში. მათ სამჯერ მეტი რისკი აქვთ დეპრესიული სიმპტომების განვითარებისგან. (Eley, 2004). პოლონელი ავტორების ზოგიერთი დასკვნა ასევე უარყოფს ოჯახურ სისტემასთან ასოცირებული პათოგენური ფაქტორების როლს დეპრესიული სიმპტომების განვითარებაში ახალგაზრდებში. კვლევებით დასტურდება, რომ დეპრესიის განვითარება, სავარაუდოდ, გენეტიკური, კოგნიტური, ემოციური, პიროვნული ფაქტორებისა და ოჯახური გარემოს ურთიერთქმედების შედეგია. (Greszta, 2006). მოზარდებში სტრესის მაღალი დონე უკავშირდება სკოლას, განათლებას, მოსწავლეებს შორის კონკურენციას და მასწავლებლებისა და მშობლების მხრიდან ძალიან მაღალი მოლოდინის ნიშნებს. 2005 წელს ნორვეგიაში ჩატარდა მთელი რიგი კვლევები, სადაც 12-15 წლის ასაკის მოსწავლეებს გამოკვლევები ჩაუტარდათ სკოლის გარემოს გავლენასა და დეპრესიულ აშლილობებს შორის კავშირის დასადგენად. შედეგებმა დაადასტურა კორელაცია სკოლაში სტრესულ გარემოსა და მოზარდისდეპრესიულ სიმპტომებს შორის, განსაკუთრებით გოგონებში. (Undheim, 2005). ასევე დადასტურდა, რომ ორჯერ უფრო ძლიერად მოქმედებს დეპრესიული სიმპტომები ახალგაზრდებზე, რომლებიც იმყოფებიან მსხვერპლის როლში სკოლის ფარგლებში და განიცდიან მორალურ შევიწროებას. (Saluja, 2004). ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა განათლება, რელიგია, ღირებულებითი სისტემები, სოციალური პირობები, ქცევითი წესები ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს დეპრესიის განვითარებაში. ამ ფაქტორების მნიშვნელობას ამტკიცებს სამხრეთ აფრიკაში და მავრიკიში ჩატარებული კვლევები, დაბალი სოციალურ-ეკონომიკური სტანდარტის პირობებში 14-დან 17 წლამდე ასაკის გოგონების ჯგუფში. კვლევებმა დაადასტურა თვითგანადგურების აზრის არსებობა რესპონდენტთა საკმაოდ დიდ ნაწილში, თვითდაზიანების მცდელობა გოგონების 16,7% და 14,6% -ში. სტუდენტთა 30%-ზე მეტს დეპრესიული განწყობა ჰქონდა და მწუხარებას გრძნობდა ბოლო 5 წლის განმავლობაში, ხოლო მავრიტელი გოგონების ნახევარზე მეტს და აფრიკელი გოგონების 32,1% ვერ უმკლავდებოდნენ თავიანთ პრობლემებს და მათმა დიდმა ნაწილმა არ იცოდა ვისთვის მიემართათ დახმარებისთვის. (Pillay, 2010). მოზარდთა ფსიქო-სოციალურ პრობლემების გამომწვევ ფაქტორებად ასევე მიჩნეულ იქნა საცხოვრებელი ადგილისა და სკოლის შეცვლა. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ დეპრესიის დონე მეტად მაღალია იმ ახალგაზრდებში, რომლებსაც სხვადასხვა მიზეზთა გამო უწევთ სიმათლის დამალვა და მშობლების თუ ახლობლების მოტყუება, ესეთი ახალგაზრდები შეიძლება იყვნენ როგორც მსხვერპლის ისე დამნაშავის როლში. (Saluja, G, 2004). ასევე მოზარდების მიერ ფსიქოაქტიური ნივთიერებების მოხმარება, მნიშვნელოვანი პრობლემაა, რაც ფსიქო-სოციალურ პრობლემებს აყალიბებს. დეპრესიული აშლილობები, ფსიქიური და ემოციური არასტაბილურობა ასოცირდება რეალურ სიტუაციიდან თავის დაღწევის ყველანაირ მცდელობებთან, რაც ხელს უწყობს სტრესის გამომხატველი, ენერგიის დაკარგვას, ფსიქომოტორულ შენელებას, ბიოლოგიური რითმების ცვლილებას, მადას, იმუნურ და ახალგაზრდობის სტიმულატორების გამოყენება, როგორიცაა სიგარეტი, ნარკოტიკები, სულ უფრო მეტად იონირებული გამაძლიერებლები და ალკოჰოლი. მოზრდილების მიერ აღნიშნული ნივთიერებების გამოყენების სიხშირე ყოველ წელს იზრდება. ჩატარებულმა ბოლოდროინდელმა კვლევამ (Wang, 2012), სხვადასხვა ახალგაზრდებს შორის გამოავლინა მძიმე დეპრესიის მქონე მოზარდები, რომლებიც ხშირად სარგებლობენ ისეთი სტიმულატორებით როგორიცაა სიგარეტი, ალკოჰოლი, ნარკოტიკული საშუალებები ან დამამშვიდებლები და ჰიპნოტიკები. მსგავსი ფორმები ემსახურება დეპრესიის მსუბუქი სიმპტომების მქონე ახალგაზრდებს, რომლებიც ჯანმრთელ მოსახლეობასთან შედარებით უფრო ხშირად მიმართავენ ამ ტიპის საშუალებებს. ვაშინგტონის უნივერსიტეტში ჩატარებული კვლევების შედეგები შვიდი წლის ბავშვებში, აჩვენებს, რომ არსებობს კავშირი გოგონების ანტისოციალურ ქცევასა და ორივე სქესის შფოთვითი აშლილობებს შორის და მოზარდობაში არსებულ დეპრესას.ამასთან, ადრეული სიმპტომები სულაც არ იწვევს მომავალში თინეიჯერული დეპრესიის განვითარებას. (Mazza, 2009). კანადელი მეცნიერების კვლევის თანახმად, ალკოჰოლის მოხმარება, თუნდაც მცირე რაოდენობით, შეიძლება გაზარდოს მწვავე დეპრესიისა და სუიციდისკენ მიდრეკილების რისკი. (Goldstein, 2006). დეპრესია ადრეულ ასაკში ალკოჰოლის მოხმარების მნიშვნელოვანი რისკია. (McCarty, 2012). დეპრესიის განვითარების უახლოესი შედეგი ემსახურება მოწევაზე დამოკიდებულებას. 2008 წელს ბრიტანულმა ფსიქიატრიულმა ჟურნალმა წარმოადგინა კვლევის შედეგები, რომელიც უკავშირდება მოწევის ეფექტს დეპრესიული აშლილობის განვითარებაზე მოზარდ გოგონებში. (Pasco, 2008). ქცევითი ცვლილებები, განწყობის ცვალებადობა, შფოთვა, ფიზიკური საქმიანობისა და მადის დარღვევები, სტრესი, ნარკოტიკების ან ალკოჰოლის მიღებისას მნივნელოვნად არის შემცირებული ორგანიზმის იმუნიტეტი, რაც მნიშვნელოვანი წინაპირობაა მოზარდებში ფსიქოლოგიური და ფსიქიკური პრობლემების აღმოცენების. (Wójciak, 2007). ეს ყველაფერი განუყოფლად არის დაკავშირებული მოზარდთა ფსიქიკურ პრობლემებთან და დეპრესიასთან.