მასწავლებლის გამოცდა ქართულ ენასა და ლიტერატურაში

რთული სიტყვების (კომპოზიტების) მართლწერა ❗️❗️❗️
ერთცნებიანი კომპოზიტები ❗️
🛑 ცნობისთვის: ერთცნებიანი, ანუ ერთმნიშვნელობიანია, კომპოზიტი, რომლის მნიშვნელობა არ უდრის შემადგენელი ფუძეების მნიშვნელობათა ჯამს. ასეთ შემთხვევაში რთული ფუძის შემადგენელ ნაწილებს შორის და კავშირი არ ჩაისმის.
🛑 დაიმახსოვრეთ! ერთად, უდეფისოდ იწერება:
✔️ ფუძეგაორმაგებული კომპოზიტები, რომელთა ნაწილების მნიშვნელობა გასაგებია, სიტყვას კი ახალი, სრულიად განსხვავებული მნიშვნელოვა აქვს ( წამწამი, თავთავი...).
✔️ ფუძეგაორკეცებული კომპოზიტები, რომელთა ნაწილები მნიშვნელობასმოკლებული მარცვლებია (ბაჯბაჯი, ჩიფჩიფი, კაშკაში...).
✔️ უდეფისოდ იწერება ფუძეგაორკეცებული კომპოზიტები, რომელთა ფუძეში ბგერის შეცვლა ან დამატება ხდება (ჩხარაჩხური, ქოხმახი, არემარე, ავანჩავანი...).
✔️ ერთად, უდეფისოდ იწერება ,,და" კავშირით შეერთებული ფუძეგაორკეცებული კომპოზიტები (სხვადასხვა, პირდაპირ, ხანდახან...), ასევე, ,,და" კავშირით შეერთებული რიცხვითი სახელები 21-დან 100-მდე (ოცდახუთი, ორმოცდაშვიდი...).
⭕️ ბოლოს და ბოლოს, მხოლოდ და მხოლოდ, კვლავ და კვლავ, უფრო და უფრო იწერება ცალ-ცალკე.
✔️ ერთად, უდეფისოდ იწერება ორი სიტყვის შეერთების შედეგად მიღებული კომპოზიტები, მიუხედავად იმისა, თუ რომელი ბრუნვის ფორმითაა წარმოდგენილი რთული ფუძის შემადგენელი პირველი ნაწილი (ჯარისკაცი, ძმისწული, შვილიშვილი, გულკეთილი, გონებამახვილი...).

სახელის მართლწერასთან დაკავშირებული საკითხები
შინაარსი



1. 1. ორი ერთნაირი ბგერის თავმოყრა ბრუნებისას
ა. ხმოვნების თავმოყრა

ორი ე იწერება ე ხმოვანით ფუძედაბოლოებულ სახელებთან ებ-იან მრავლობითში:

თვეე + ებ -ი → თვეები
დღე + ებ -ი → დღეები
შრე + ებ -ი → შრეები
კვირა - კვირები

ორი ი იწერება ია-ზე დაბოლოებულ სახელებში ნათესაობითსა და მოქმედებით ბრუნვებში:

ია + -ის → იის
გეოგრაფია + -ის → გეოგრაფიის
ფილოსოფია + -ის → ფილოსოფიის
ია + -ით →იით
გეოგრაფია + -ით → გეოგრაფიით
ფილოსოფია + -ით → ფილოსოფიით



ე ხმოვანი არ იკვეცება (არ იკარგება) უცხოური წარმოშობის სახელებში:

კაფე – კაფე-სი/კაფე-თი და არა კაფ-ის/კაფ-ით
ბლომანჟე – ბლომანჟე-სი/ბლომანჟე-თი
და არა ბლომანჟ-ის/ბლომანჟ-ით

რაღაცა, ვიღაცა ნაცვალსახელების მრავლობითის ფორმებია: ვიღაც-ები, რაღაც-ები... ეს ნაცვალსახელები – ა ხმოვნით ბოლოვდება და ორი – ე-ს თავმოყრა არ არის სწორი: ვიღაცეები, რაღაცეები...

სავარჯიშოები



I. დაწერეთ სწორი ფორმით ფრჩხილებში ჩასმული სიტყვები:



1. -------------------- მასწავლებელმა საინტერესო საკითხი აგვიხსნა (ბიოლოგია).
2. ჩვენ ვამაყობთ ჩვენი ---------------- (ისტორია).
3. ------------- სილამაზით ყველა მოიხიბლა (ლალი).
4. ------------- ნახტომმა ყველა გაგვაოცა (კალია).
5. -------------------- გაკვეთილს მხოლოდ ორი ბავშვი ესწრებოდა (გეოგრაფია).
6. ეგვიპტის პირამიდები უძველესი ------------------- ნაშთია (ცივილიზაცია).
7. მე-5 კლასში ნინო -------------------- დაინტერესდა (ბიოლოგია).

II. ფრჩხილებში ჩასმული სიტყვები ჩასვით მრავლობით რიცხვში.

1. ნაწვიმარი ქალაქი -------------------- აივსო. (გუბე)
2. შენობის წინ მაღალი -------------------- დგას. (ხე)
3. ეს -------------------- წელს ალპინისტებმა დალაშქრეს. (კლდე)
4. ჩემს აივანზე მერცხლებმა -------------------- გაიკეთეს. (ბუდე)
5. -------------------- შესანიშნავად იცეკვეს. (მოცეკვავე)
6. -------------------- ვალის დაბრუნებას ითხოვენ. (მევალე)

III. გაასწორეთ შეცდომები:

1. სამსახურიდან მაღაზიაში შევიარე და რაღაცეები ვიყიდე.
2. რაღაც-რაღაცეებში უცებ გავერკვიეთ.
3. ვიღაცეებმა ამ უნივერსიტეტის მოდერნიზაცია განიზრახეს.
4. კვირეებისა და თვეების განმავლობაში გრძელდებოდა ეს უბედურება.



ბ. თანხმოვნების თავმოყრა

მოთხრობით ბრუნვაში ორი მ იწერება, თუ სახელის ფუძე მ თანხმოვანზე ბოლოვდება:

კალამ- მა, მარიამ-მა, გურამ-მა, გემ-მა...
მიცემით ბრუნვაში ორი ს იწერება, თუ სახელის ფუძე ს თანხმოვანზე ბოლოვდება:

უელს-ს, ლექს-ს, ეპისკოპოს-ს, სინდის-ს, კლას-ს...
-ზე თანდებულის დართვისას ორი ზ იწერება, თუ სახელის ფუძე ზ თანხმოვანზე ბოლოვდება:

ასპარეზ-ზე, ხაზ-ზე, კოვზ-ზე...
თუ სახელის ფუძე შ-ზე ბოლოვდება და -ში თანდებული დაერთვის, ორი შ დაიწერება:

თეფშ-ში, ბალიშ-ში, ქარქაშ-ში, ულვაშ-ში...
-თან თანდებულის დართვის შემდეგ გვექნება ორი თ, თუ სახელის ფუძე თ თანხმოვანზე ბოლოვდება:

ხალათ-თან, გუმბათ-თან...
თუ სახელის ფუძე ბოლოვდება ნ თანხმოვანზე, ნარიან მრავლობითში (სახელობითსა და წოდებითში) დაიწერება ორი ნ:
ბრძენ-ნი, ბრძენ-ნო, ხელოსან-ნი, ხელოსან-ნო

თანიან მრავლობითში იწერება ორი თ, თუ სახელის ფუძე ბოლოვდება თ თანხმოვანზე:
ბარათ-თა, სურათ-თა.
სავარჯიშოები:

I. ჩასვით სიტყვები სათანადო ფორმაში:

1. წყალწაღებული ----------- ეჭიდებაო. (ხავსი)
2. მწერალმა მრავალი მოთხრობა მიუძღვნა -------------- და -----------------. (თბილისი; ქუთაისი)
3. ---------- და ქაოსმა ქვეყანა განადგურებამდე მიიყვანა. (ომი)
4. ამ -------------- სასიამოვნო მოგონებები მაკავშირებს. (ნივთი)
5. ----------- ყველა მსურველი ვერ დაიტია. (გემი)
6. საბალეტო -------------- ხანგრძლივი შესვენება ჰქონდა. (დასი)
7. ----------- მეტად როკი მიყვარს. (ჯაზი)
8. -------------- კავშირი სკოლის მერე აღარ მქონია. (იმერეთი)
9. წამალი -------------- დაასხი და ისე დაალევინე ბავშვს. (კოვზი)
10. -------------- ბევრი ვიტამინი და სასარგებლო ნივთიერებაა. (ქიშმიში)
11. -------------- ვაჟმა სახლის აშენება გადაწყვიტა. (სამი)

II. შეარჩიეთ სათანადო სიტყვები და ჩასვით წინადადებაში სწორი ფორმით:

ზეიმი, ვალსი, ატამი, გრადუსი, ლომი, ტანსაცმელი

1. -------------------- თუ არ გაუფრთხილდები, მალე გაგიფუჭდება.
2. -------------- წელს კარგად მოისხა.
3. ზოოპარკის ახალმა ბინადარმა - -------------------- ბევრი მნახველი მიიზიდა.
4. სიყვარულის დღეს გამართულმა ------------------- ყველა კმაყოფილი დატოვა.
5. ამ ზაფხულს ჰაერის ტემპერატურამ ორმოც ---------------- გადააჭარბა.
6. ნინო ----------- ნიკასთან ცეკვავს.

III. გაასწორეთ შეცდომები:

1. ნოდარს თამაში დიდი დრო დაეკარგა.
2. ექიმა წამალი გამომიწერა.
3. ამ კალამა ძალიან გაგვაწვალა.
4. ყველა უფროს ელოდებოდა.
5. სამზადის დღეიდანვე უნდა შევუდგეთ.
6. ხუთ ივნის გიორგი ჩამოვა.
7. ის ხუთი წლის წინ გამოვიდა ასპარეზე.

IV. გახაზეთ ის სიტყვები, რომლებსაც თანიან მრავლობითში ორი თ ექნება:

ლოგინი, ყუთი, ბურთი, ხელი, ნაშთი, ყური, ხალათი, ლოთი, კალამი, სავარძელი, ფაქსი, ხლართი, ზვირთი, ტელეფონი, ნივთი, ყვრიმალი, ქურთი, ხმალი, წარმართი, აღმართი, კარგი, დენთი, ზეთი, ასანთი, ექიმი, ნავთი.

V. გახაზეთ სიტყვები, რომლებსაც ნარიან მრავლობითში ორი ნ ექნება:

დღე, ბალი, ბერლინი, ნახში¬რი, კარი, კიდობანი, ბერძენი, კვერცხი, მხცოვანი, ცხენი, ზღვა, ქარავანი, ოსტატი, ბატონი, ყვავი, ბრძენი, ბატკანი, გერმანია, გეგმა, ყორანი, თხა, მარანი, პირსაბანი, ხელოსანი, მარცვალი, ბარგი, საბანი, ვარსკვლავი, ქვეყანა, ველი, ხე, მეზობელი, წიგნი, ფანქარი, თეატრი, ანბანი.

1. 2. არსებით სახელთა მართლწერასთან დაკავშირებული სხვა საკითხები

ვითარებითი ბრუნვის ნიშანია -დ (ხმოვანფუძიან სახელებში), -ად (თანხმოვანფუძიანებში) და არა – თ:
ნოველად, წიგნად, ლექსად, სასწავლებლად, სანახავად...

არასწორია: ნოველათ, წიგნათ, ლექსათ, სასწავლებლათ, სანახავათ...
* * *

და კავშირით შეერთებულ სახელთაგან კავშირის წინ მდგომი სახელი დაირთავს ბრუნვის ნიშანს და გავრცობილია ა-თი:
დასა და ძმას (და არა: დას და ძმას).

* * *

მიცემითსა და ნათესაობითში და კავშირით შეერთებულ სახელთაგან თანდებული მომდევნოს დაერთვის:

ზღვასა და ხმელეთზე (და არა: ზღვაზე და ხმელეთზე), ან ოჯახისა და საზოგადოებისათვის (და არა: ოჯახისათვის და საზოგადოებისათვის).
ხოლო თუ და-ს წინ რამდენიმე სახელია, ყველა დაირთავს თანდებულს, გარდა და კავშირის წინ მდგომისა:
დეკანი ზრუნავდა პროფესორებზე, სტუდენტებზე, წარმატებასა და მომავალზე.

ზოგჯერ გვხვდება შემდეგი სახის შესიტყვება: სიყვარულის გულისთვის, სამშობლოს გულისთვის... სწორი იქნება, თუ სიტყვა "გულს" ამოვიღებთ და დავწერთ / ვიტყვით: სიყვარულისათვის, სამშობლოსათვის..
* * *

ხშირად წინ და უკან სიტყვების თანდებულებად გამოყენებისას შეცდომებს ვუშვებთ. ეს შეცდომები რუსულიდან სიტყვასიტყვით თარგმნის შედეგია. სწორია:

ორი წლის წინ, ან ათასი წლის წინ - და არა: ორი წლის უკან, ათასი წლის უკან.
კანცელარიულ მეტყველებაში არსებობს ასეთი გამოთქმა - ამა თუ იმ დოკუმენტის უკანა რიცხვით გაფორმება, რაც არასწორია. უნდა ვთქვათ: წინა (ან გასული) რიცხვით // თარიღით გაფორმება...

* * *

დაიმახსოვრეთ: არასწორია: კენჭისყრები, შიშები, წნევები, შუქები, პრაქტიკები, მუსიკები... ისინი მხოლობით რიცხვში უნდა ვიხმაროთ: კენჭისყრა, შიში, წნევა, შუქი, პრაქტიკა, მუსიკა...


სავარჯიშოები:

I. შეარჩიეთ სწორი ფორმა მოცემული ნიმუშებიდან და ჩას-ვით სათანადო ადგილას:

ჭირში და ლხინში, ჭირსა და ლხინში

ისინი . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ერთად არიან.

II. გახაზეთ სწორი ფორმები:

1. დედას და მამას - დედასა და მამას
2. პრეზიდენტსა და მინისტრებს - პრეზიდენტს და მინისტრებს
3. მინისტრებსა და პარლამენტს - მინისტრებს და პარლამენტს
4. რეგიონისათვის და ქალაქისათვის - რეგიონისა და ქალაქისათვის
5. ცენტრისთვის და პერიფერიებისათვის - ცენტრისა და პერიფერიებისთვის
6. ხალხზე და ქვეყანაზე - ხალხსა და ქვეყანაზე
7. სოფელზე და ქალაქზე - სოფელსა და ქალაქზე
8. შვილებისა და შვილიშვილებისათვის - შვილებისათვის და შვილიშვილებისათვის.

III. გაასწორეთ შეცდომები:

1. სახლი თეთრათ შეღება.
2. დავალებათ ამოცანები გვაქვს.
2. წიგნის გამოსაცემათ სტამბას უნდა დაუკავშირდეთ.
3. გამოცდების ჩასაბარებლათ მზად ვარ.
4. სოფლის გამგებლათ ახალგაზრდა კაცი აირჩიეს.
5. მწერალი ასპარეზე ორი ათეული წლის წინ გამოვიდა.
6. ის მოსამართლეთ მუშაობს.
7. თამადათ ნიკა აირჩიეს.
8. მასწავლებლათ ვმუშაობდი.

ჯიბრან ხალილ ჯიბრანი -"შვილები" (თარგმანი ნინო დოლიძისა)

,,ქალმა, რომელსაც თავისი პატარა ბავშვი მკერდზე მიეკრა, უთხრა: გველაპარაკე შვილებზე.

და მან თქვა:

თქვენი ბავშვები თქვენ არ გეკუთვნით.

ისინი არიან ვაჟიშვილები და ქალიშვილები ცხოვრების სევდისა საკუთარი თავის გამო.

ისინი თქვენი საშუალებით მოდიან, მაგრამ არა თქვენგან.

და თუმცა თქვენთან ერთად არიან, თქვენს კუთვნილებას არ წარმოადგენენ.

შეგიძლიათ მისცეთ მათ თქვენი სიყვარული, მაგრამ არა აზრები.

რადგან მათ თავიანთი ფიქრები აქვთ.

შეგიძლიათ შეიკედლოთ მათი სხეულები, მაგრამ არა - სულები,

რადგან მათი სულები ხვალინდელი დღის მკვიდრნი არიან, თქვენ კი ოცნებაშიც არ შეგიძლიათ მომავლის მონახულება.

შესაძლოა, ესწრაფოდეთ, მიემსგავსოთ მათ, მაგრამ ნუ ეცდებით დაიმსგავსოთ ისინი,

რადგან ცხოვრება უკან-უკან არ მიდის და გუშინდელ დღესათან არ ყოვნდება.

თქვენ მშვილდები ხართ, რომლიდანაც თქვენი შვილები, როგორც ცოცხალი ისრები, წინ-წინ გაიჭრნენ.

მსროლელი ხედავს მიზანს უსასრულობის ბილიკზე და ის გღუნავთ თქვენ თავისი ძალით, რომ მისი ისრები სწრაფად და შორს გაფრინდნენ.

იყოს თქვენი მოხრილობა მსროლელის ხელში მხოლოდ სიხარულის მომტანი,

რამეთუ, როგორც გაფრენილი ისარი, ისევე უყვარს მას მშვილდი, რომელიც ადგილზე რჩება."

მხატვრული ხერხები
1. მეტაფორა – სიტყვის გადატანითი მნიშვნელობით გამოყენება
გამოარჩევენ ოთხი ტიპის მეტაფორას:
1. როდესაც უსულო საგანის თვისება გადატანილია სულიერ საგანზე (ოქროს გული, რკინის კაცი).
2. სულიერი საგნის თვისება გადატანილია უსულო საგანზე (“ჩაფიქრებულა მთაწმინდა” ან “ვინ იცის მტკვარო რას ბუტბუტებ”).
3. უსულო საგნის თვისება გადატანილია უსულო საგანზე (ვერცხლის ნაკადული, რკინის ნიაღვარი).
4. სულიერი საგნის თვისება გადატანილია სულიერ საგანზე (შენ ხმელო კაცო, წარბშეკრულო ხშირად და მკაცრო, / აქიმო წყლულის და ქადაგო გაზაფხულისა

2. გაპიროვნება- უსულოს გასულიერება.
მხატვრული გამოსახვის ხერხი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია საგნებისა და მოვლენებისადმი ადამიანური თვისებების მიწერა, უსულო და სულიერი საგნების გაადამიანება. უსულო საგანი წარმოდგენილია, როგორც ადამიანი, რომელიც გრძნობს, მსჯელობს, მოქმედებს. განსხვავდება მეტაფორისაგან იმით, რომ მეტაფორაში ყველა თვისების გადატანა შეიძლება ერთი საგნიდან მეორეზე, გაპიროვნებაში კი გადატანილია მხოლოდ ადამიანური თვისებები.
3. ალეგორია – გადაკრულად ნათქვამი.
გადაკრულად ნათქვამი სიტყვა თუ სიტყვათა რიგი, რომელშიც მოვლენის შინაარსი კონკრეტული სახითაა წარმოდგენილი. მასში ნათქვამია ერთი და იგულისხმება მეორე (ანდაზა,გამოცანა, იგავ-არაკი და სხვ.). მისი მიზანია ავტორის აზრის შენიღბვა.
4. ჰიპერბოლა-გაზვიადება.
ტროპის ისეთი სახე, რომელსაც საგანსა თუ მოვლენას გაზვიადებულად წარმოადგენს. ეს სიტყვა ბერძნულიწარმოშობისაა და გადაჭარბებას, გაზვიადებას ნიშნავს.
5. ეპითეტი — მხატვრული განსაზღვრა, პოეტური განმარტება, დახასიათება. ხშირად ზედსართავი სახელით.
მხატვრული განსაზღვრა, პოეტური განმარტება, დახასიათება, რომელიც მიგვიგებს კითხვაზე “როგორი?”. უხშირესად ზედსართავი სახელით. მაგალითად: ანკარა წყალი და ა.შ. განსაზღვრებისგან გამოირჩევა. განსაზღვრება ხაზს უსვამს საგნისა თუ მოვლენის ძირითად დამახასიათებელ ნიშანს.
6. შედარება -ერთი საგნის ან მოვლენის სხვა საგანთან ან მოვლენასთან შედარება,რიტორიკული მიმართვა რიტორიკული შეძახილი.
სტილისტიკასა და ლიტერატურაში — ტროპის ერთ-ერთი სახე. შედარების დროს ორი სხვადასხვა საგანი ან მოვლენა შეფასებულია ერთმანეთთან არა სრული მსგავსების, არამედ ერთ-ერთი რომელიმე მსგავსების საფუძველზე, მოვლენების მხატვრული გამოსახვის მიზნით:
“მაღლით ბრძლის ველს, როგორც ხელის გულს,
ისე დაჰყურებს მთავარსარდალი”.
ლომივით ძლიერი;
შედარებისთვის აუცილებელია ორი ან მეტი მოვლენა – რა უნდა შევადაროთ და რას უნდა შევადაროთ. მაგალითად, წინადადებაში “თმა თოვლივით გაუთეთრდა” შედარების ორი წევრია: თმა და თოვლი.
შედარების წევრები შედარებას ქმნიან გრამატიკული კავშირებით: ვითარცა, როგორც, თითქოს, მსგავსად; ან ნაწილაკებით: -ვით, -ებრ და სხვ.

📍შემასმენელს, როგორც წინადადების ერთ-ერთ მთავარ წევრს, წინა ეპიზოდიდან უკვე იცნობთ. იგი ქვემდებარეს, პირდაპირ და ირიბ დამატებებს განსაზღვრულ ბრუნვებში შეიწყობს.
თუმცა წინათ არ გვიხსენებია, რომ ზმნა-შემასმენელი, თავის მხრივ, ორგვარია: მარტივი და შედგენილი.
🟢მარტივია შემასმენელი, რომელიც გადმოცემულია ზმნის ამა თუ იმ მწკრივის ფორმით ან, უფრო მარტივად, პირიანი ფორმით. მაგალითად,
ევა უვლის სამოთხეს. ევა აწოდებს ადამს ვაშლს.
🟡შედგენილია შემასმენელი, რომელიც გადმოცემულია ორი სიტყვით - სახელური(ბრუნებადი სიტყვით) და ზმნური ნაწილით(მეშველი ზმნით).
👉ბრუნებადი სიტყვა - ესაა სახელი(არსებითი, ზედსართავი, რიცხვითი, ნაცვალსახელი) ან სახელზმნა(მას დეტალურად მოგვიანებით გავეცნობით) და, ჩვეულებრივ, სახელობით ბრუნვაში დგას.
👉მეშველ ზმნად კი უმეტესწილად გამოყენებულია ''ვარ'' და მისი მონაცვლე ზმნები(ხარ, არის, იყო...).
მაგალითად,
გველი სამოთხის ბინადარია.
📍მოცემულ წინადადებაში "ბინადარია" შედგენილი შემასმენელია, რადგან წარმოდგენილია როგორც სახელადი(ბინადარი), ისე ზმნური ნაწილით(ბინადარი+არის=ბინადარია). დააკვირდით, რომ სახელადი ნაწილი სახელობითი ბრუნვის ფორმითაა წარმოდგენილი.
🔎🔍შედგენილი შემასმენლის მართლწერისთვის‼️
❗️თუ შედგენილი შემასმენლის სახელადი ნაწილი მრავლობითი რიცხვითაა გადმოცემული, მაშინ მისი ზმნური ნაწილი, ანუ მეშველი ზმნა, სრული სახით უნდა ვიხმაროთ(მისი შეკვეცა არ შეიძლება).
✅სწორია: ანა და მარიამი მეგობრები არიან.
❎არასწორია: ანა და მარიამი მეგობრებია.
❗️წინა წესის ანალოგიურად, თუ სახელადი ნაწილი მხოლობითი რიცხვითაა გადმოცემული, მეშველი ზმნა მას უნდა შეურწყათ.
✅ გველი სამოთხის ბინადარია(ნაცვლად გველი სამოთხის ბინადარი არის).

#არგამოგრჩეთ
#გამოცდაზერეგსიტრაცია

მოგესალმებიᲗ მეგობრებო, არ გამოგრᲩეᲗ გამოცდაზე რეგისტრაცია!

კანდიდატებს რეგისტრაციის გავლა ვებგვერდზე - online.naec.ge - 6 მაისის 18:00 საათამდე შეუძლიათ.

სავალდებულოა, 20 აპრილის 10:00 საათიდან 4 მაისის 18:00 საათამდე აპლიკანტებმა გამოცდების საფასური გადაიხადონ (არანაკლებ ერთი გამოცდის).

2026 წლიდან მასწავლებლებსა და მასწავლებლობის მსურველებს უფლება აქვთ, ნაცვლად ერთი საგნის გამოცდისა, დარეგისტრირდნენ და ჩააბარონ არაუმეტეს სამი საგნის გამოცდა და აგრეთვე, უფროსი სპეციალური მასწავლებლისა და საბაზო პროფესიული უნარების გამოცდები.

კანდიდატებმა უნდა გაითვალისწინონ, რომ ვერ აირჩევენ იმ საგნებს, რომელთა ტესტური დავალების/დავალებების შინაარსი იდენტურია (მათ შორის, თუ საგნის ტესტური დავალება/დავალებები ნათარგმნია უცხო ენაზე.

მონაწილეთათვის ერთი გამოცდის საფასური შეადგენს 50 ლარს, რომლის გადახდა ხორციელდება „საქართველოს ბანკის“ პლატფორმების მეშვეობით, კერძოდ, ონლაინ გადახდის სისტემით (bogpay.ge), ინტერნეტ ბანკით (ibank.ge), მობილური აპლიკაციით (mBank) და თვითმომსახურების ტერმინალიᲗ.

https://online.naec.ge/tch-reg/teachers/teachersLogin.aspx

Naec Online მასწავლებლის გამოცდებისთვის რეგისტრაცია 20 აპრილის 10:00 საათზე დაიწყო და 6 მაისის 18:00 საათზე დასრულდება.

ნაცვალსახელი არის მეტყველების ნაწილი, რომელიც გამოიყენება არსებითის, ზედსართავისა და რიცხვითი სახელის ნაცვლად ( გარკვეულ შემთხვევაში)

შინაარსის მიხედვით ქართულში გამოიყოფა ნაცვალსახელთა რამდენიმე ჯგუფი:
1. პირის: მე, შენ, ის (იგი), ჩვენ, თქვენ, ისინი (იგინი), თავი.

2. ჩვენებითი: ეს, ეგ, ის, ასეთი, ეგეთი, ისეთი, ამნაირი, მაგნაირი, იმნაირი, ამისთანა, მაგისთანა, იმისთანა, ამდენი, მაგდენი, იმდენი.

3. კითხვითი: ვინ? რა? რომელი? როგორი? რანაირი? რამდენი? სადაური? როდინდელი?

4. კუთვნილებითი: ჩემი, შენი, (ი/ა)მისი, ჩვენი, თქვენი, (ი/ა)მათი, თავისი, თავიანთი.

5. კითხვით-კუთვნილებითი: ვისი? რისი? რისა?

6. მიმართებითი: ვინც, რაც, რომელიც, როგორიც, რანაირიც, რამდენიც, სადაურიც, როდინდელიც, ვისიც, რისიც, რისაც.

7. განსაზღვრებითი: თვით, თვითონ, თავად, თითოეული, ყოველი, ყველა, სხვა.

8. განუსაზღვრელობითი: ვინმე, რამე, რომელიმე, როგორიმე, რამდენიმე, ვიღაც(ა), რაღაც(ა), რომელიღაც(ა), როგორიღაც(ა), სადაურიღაც(ა), როდინდელიღაც(ა).

9. უარყოფითი: არავინ, ვერავინ, ნურავინ, აღარავინ, ვეღარავინ, ნუღარავინ, არარა (არრა, არა), ვერარა (ვერრა, ვერა), ნურარა (ნურრა, ნურა), არაფერი, ვერაფერი, ნურაფერი, აღარაფერი, ვეღარაფერი, ნუღარაფერი.

10. ურთიერთობითი: ერთმანეთი, ერთურთი, ურთიერთი, ერთიმეორე. ზოგი ნაცვალსახელი ცალკე მდგომია, ზოგი კი არსებით სახელს უკავშირდება და გამოიყენება მის მსაზღვრელად (ეს კაცი, ასეთი წიგნი, ჩემი სახლი ...

მეტყველების ნაწილები


ყველა დამოუკიდებელი და დამხმარე სიტყვა (ანუ სიტყვათა მთელი მარაგი) თავის მხრივ ჯგუფებად იყოფა, რომელთაც მეტყველების ნაწილები ჰქვია.

ქართულში 10 მეტყველების ნაწილია. ესენია:

1. არსებითი სახელი: კაცი, ძმა, ცხენი, ქათამი, მწყერი, ხე, წყალი, ფიქრი, გონება, სილამაზე, ბედნიერება.

2. ზედსართავი სახელი: თეთრი, შავი, მწარე, ტკბილი, მრგვალი, ჭკვიანი, ღონიერი, სახელოვანი, პატიოსანი, უქუდო, უფერული.

3. რიცხვითი სახელი: ორი, ხუთი, ათი, ასი, თხუთმეტი, ორმოცი, ათასი, მეხუთე, მეათე, მესამედი, მეექვსედი, ნახევარი.

4. ნაცვალსახელი: მე, შენ, ის, ეს, ჩვენ, თქვენ, ესენი, ისინი, ჩემი, შენი, ჩვენი, თქვენი, მისი, მათი, ვინ, რა, რომელი.

5. ზმა: ვწერ, ვხატავ, ვაკეთებ, მძინავს, მიყვარს, ვზივარ, მივდივარ.

6. ზმნიზედა: გუშინ, შარშან, ხვალ, ზეგ, იქ, აქ, შინ, გარეთ, ძლივს, ნელა, ჩქარა.

7. თანდებული: -ში, -ზე, -თან, -ვით, -გან, -კენ, -თვის, მიერ, გამო.

8. კავშირი: და, თუ, რომ, მაგრამ, ხოლო, არამედ, თუმცა, რადგანაც, რათა.

9. ნაწილაკი: არ, არა, ვერ, ნუ, ხომ, განა, თურმე, ხოლმე, -მეთქი, -თქო, მაინც, კიდეც, აკი.

10. შორისდებული: ოჰ! ვაიმე! ყოჩაღ! ვაშა! ვიშ! ბიჭოს! არიქა!

ამათგან პირველი ოთხი ჯგუფი სახელებია (არსებითი, ზედსართავი, რიცხვითი და ნაცვალსახელი).

სახელები, ზმნა და ზმნიზედა დამოუკიდებელი ანუ სრულმნიშვნელოვანი სიტყვებია; თანდებული, კავშირი და ნაწილაკი - დამხმარე; განცალკევებით დგას შორისდებული, რომელიც ადამიანის სულიერ განწყობილებას გამოხატავს.

სახელები და ზმნა ცვალებადი სიტყვებია, დანარჩენი მეტყველების ნაწილები კი უცვლელი სიტყვები და ნაწილაკებია.

სავარჯიშო 1. წაიკითხეთ მაგალითები და აღნიშნეთ, რომელი სიტყვა რა მეტყველების ნაწილს განეკუთვნება.

1. პატარა ჩემი ამხანაგები, ჩემს გულჩვილობას იქ დასცინოდნენ. (ჭავ).

2. ეს ამბავი ერთმა მეორეს გადასცა. (ლომ).

3. ჩიტებმა რომ დაგვინახეს, ჟივილით აიშალნენ და მოედვნენ ტყეს. (ვაჟა).

4. უი, შენ კი გენაცვალოს დედა! (ვაჟა).

5. მზე დასავლეთისაკენ გადაიწურა. (ვაჟა).

6. მზეს პირი მოეკრა მთების წვერებისთვის. (რაზ).

7. ძლიერი ქარის გამო სახლის ჭერი მეტად შეინძრა. (გოგ).

სავარჯიშო 2. პირველი სავარჯიშოს სიტყვები დააჯგუფეთ მეტყველების ნაწილების მიხედვით და ისე ჩაიწერეთ რვეულში.

📚✨

გამოცდამდე ძალიან ცოტა დრო რჩება!

გთავაზობთ გაკვეთილებს როგორც ინდივიდუალურად, ისე ჯგუფურად — თქვენი სურვილისა და საჭიროებების მიხედვით.
ინდივიდუალური მეცადინეობა უზრუნველყოფს მაქსიმალურ ყურადღებას და პირად პროგრესზე მორგებულ სწავლას, ხოლო ჯგუფური ფორმატი ქმნის თანამშრომლობით, საინტერესო და მოტივაციურ გარემოს.

აირჩიე შენთვის სასურველი გზა და დაიწყე განვითარება დღესვე! 💫

დამატებითი ინფორმაციისთვის მომწერეთ პირად შეტყობინებაში 📩