03/09/2026
Long live our Alma Mater!
🙏🇱🇰💙🩵💚💛🇱🇰🙏
Thank you “The Day News” for this Beautiful & Informative Article ♥️
𝐒𝐜𝐡𝐨𝐨𝐥 𝐒𝐞𝐫𝐢𝐞𝐬
ශ්රී ලාංකේය කාන්තා අධ්යාපනය සහ පාසල් පද්ධතිය වෙනස් කළ අභිමානවත් ගමන මහනුවර උසස් බාලිකාව
කඳුරට අගනගරය වන මහනුවර පිහිටි උසස් බාලිකා විද්යාලය යනු ශ්රී ලංකාවේ පැරණිතම සහ ගෞරවනීයම අධ්යාපන ආයතනයකි. වසර 147 ක අභිමානවත් උරුමයකට හිමිකම් කියන මෙම විද්යාලය හුදෙක් අධ්යාපනය ලබාදෙන ස්ථානයක් පමණක් නොව, කාන්තා බලගැන්වීමේ සංකේතයක් වන අතර සමස්ත ලංකාවේම පාසලක් හිමිකරගෙන ඇති ආඩම්බරකාරම ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියයි.
1879 දී සැමුවෙල් ලැංඩන් පූජකතුමා සහ එම මහත්මියගේ (විද්යාලයේ නිර්මාතෘ සහ ප්රථම විදුහල්පතිනිය) දැක්ම මත වෙස්ලියන් මෙතෝදිස්ත මිෂනාරි සමාගම මගින් ආරම්භ කරන ලද මෙම විද්යාලය, කාන්තා අධ්යාපනය ඉතා දුර්ලභ වූ සහ දැඩි ලෙස සීමා වී තිබූ යුගයක තරුණියන් වෙනුවෙන් සමස්ත අධ්යාපන ක්ෂේත්රයේම නව සම්මතයන් බිහි කිරීමට පුරෝගාමී විය.
කටුකැලේ ප්රදේශයෙන් ආරම්භ වූ මුල් කාලයේ සිටම, උසස් බාලිකා විද්යාලය සාම්ප්රදායික රාමුවට පමණක් සීමා වීමට කැමති වූයේ නැත. ඒ වෙනුවට, එය ශ්රී ලංකාවේ පාසල් පද්ධතිය මුළුමනින්ම විප්ලවීය වෙනසකට ලක් කළ ප්රගතිශීලී බලවේගයක් බවට පත් විය.
සාම්ප්රදායික සමාජ සම්මතයන් මගින් කාන්තාවන්ට උසස් අධ්යාපනය, විද්යාත්මක පර්යේෂණ හෝ ස්වාධීන නායකත්වය අභියෝගයක් කර තිබූ යුගයක, මුළු දිවයිනටම සම්මතයක් බවට පත් වූ ව්යුහාත්මක වෙනස්කම් රැසක් හඳුන්වා දෙමින් උසස් බාලිකා විද්යාලය අධ්යාපන ක්ෂේත්රය මුළුමනින්ම නව මගකට යොමු කළේය.
මහනුවර උසස් බාලිකා විද්යාලයේ ඉතිහාසය යනු මෙරට අධ්යාපන ඉතිහාසයේ පෙරළිකාර ජාතික සන්ධිස්ථාන රැසක එකතුවකි. මෙරට අධ්යාපනික සහ සංස්කෘතික රාමුව වෙනස් කළ මූලිකාංග රැසක් ප්රථමයෙන්ම රටට හඳුන්වා දීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ මෙම විද්යාලයටයි:
✳️මෙරට ප්රථම උපාධිධාරී කාන්තාව: ප්රිසිලා මාෂල් (1898)
✳️ශ්රී ලංකාවේ ප්රථම බාලදක්ෂිකා (Guide) කණ්ඩායම පිහිටුවීම: (1917)
✳️පාසල් නිවාස ක්රමය (House System) ප්රථමයෙන්ම හඳුන්වා දුන් පාසල: (1921)
✳️පාසල් ගීතයක් ප්රථමයෙන්ම හඳුන්වා දුන් පාසල: (1921)
✳️පාසල් නිල ලාංඡනය (School Badge) ප්රථමයෙන්ම හඳුන්වා දුන් පාසල: (1921)
✳️ප්රථම ශ්රී ලාංකික බාලදක්ෂිකා නායිකාව (Guide Captain): ග්ලැඩිස් වැන්ඩස්ට්රාටන් (1921)
✳️පාසල් නිල ඇඳුම (School Uniform) ප්රථමයෙන්ම හඳුන්වා දුන් පාසල: (1922)
✳️පාසල් ටයි පටිය (School Tie) ප්රථමයෙන්ම හඳුන්වා දුන් පාසල: (1922)
✳️පාසල් විෂය මාලාවට විද්යා විෂයයන් ප්රථමයෙන්ම හඳුන්වා දුන් පාසල: (1920 දශකයේ මුල)
✳️පාසල් විෂය මාලාවට උඩරට නැටුම් ප්රථමයෙන්ම හඳුන්වා දුන් පාසල: (1952)
මෙම සන්ධිස්ථානවලින් පිළිඹිබු වන්නේ නිරන්තරයෙන් සීමා මායිම් අභියෝගයට ලක් කළ පාසලක විශිෂ්ටත්වයයි. ස්වාභාවික විද්යාවන් වැනි දැඩි විෂයයන් සමඟින් උඩරට නැටුම් වැනි දේශීය සංස්කෘතික කලා එකතු කිරීමෙන්ද, නිවාස ක්රමය, නිල ඇඳුම්, ලාංඡන සහ බාලදක්ෂිකා ව්යාපාරය වැනි ක්රමවේද හඳුන්වා දීමෙන්ද, මහනුවර උසස් බාලිකා විද්යාලය නූතන ශ්රී ලාංකික අධ්යාපනයට පරිපූර්ණ ආකෘතියක් නිර්මාණය කළේය.
මෙම විශිෂ්ට උරුමය ගොඩනඟන ලද්දේ දැක්මක් සහිත කැපවූ අධ්යාපනඥයන්ගේ මගපෙන්වීමෙනි. නොසැලෙන අධිෂ්ඨානයෙන් පාසලේ පදනම දැමූ ලැංඩන් මහත්මියට මෙහිදී ප්රණාමය හිමිවිය යුතුය. දශක ගණනාවක් පුරා මේ දක්වා , විශිෂ්ට විදුහල්පතිනියන් විසින් පාසලේ ඉහළ ශාස්ත්රීය, සංස්කෘතික සහ විනයගරුක ප්රමිතීන් පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ආරක්ෂා කරගනිමින් සිටින්නේය.
විද්යාලයේ උරුමයේ සැබෑ මිනුම වන්නේ සමාජයේ සෑම ක්ෂේත්රයකම ඉහළටම ගිය එහි ආදි ශිෂ්යාවන්ගේ දක්ෂතාවලිනි. ඒ අතරින්, ශ්රී ලාංකික කාන්තාවන්ට මහත් අභිමානයක් ගෙන දෙමින් බිහිවූ
✳️ශ්රී ලංකාවේ ප්රථම විශ්වවිද්යාල උපාධිධාරී කාන්තාව වන ප්රිසිලා මාෂල් (1898);
✳️ ශ්රී ලංකාවේ ප්රථම වෛද්යවරිය වූ ඩොක්ටර් නෙලී ආර්. ජාඩින් (1898);
✳️ප්රථම උඩරට උපාධිධාරී කාන්තාව සහ කේම්බ්රිජ් විශ්වවිද්යාලයෙන් ගෞරව සම්මාන පදක්කම ('Tripos') දිනාගත් ප්රථම ශ්රී ලාංකික කාන්තාව වූ සෝමා සෙනෙවිරත්න (1927);
✳️රාජකීය දන්ත වෛද්ය විද්යාලයේ සාමාජිකත්වය ලබාගත් ප්රථම ශ්රී ලාංකික කාන්තාව වූ මහාචාර්ය නාලිනී ඒකනායක (1976)
වැනි පූර්වාදර්ශී චරිත විශේෂයෙන් කැපී පෙනේ.
මහනුවර උසස් බාලිකා විද්යාලයේ ශිෂ්යාවක හෝ ආදි ශිෂ්යාවක වීම යනුම මහත් ගෞරවයකි. එයින් අදහස් කරන්නේ සමාජය යහපත් අතට වෙනස් කිරීමට මූලික වූ අභිමානවත් උරුමයක කොටස්කාරියක් වීමයි.
රටේ ප්රථම උපාධිධාරී කාන්තාව බිහි කිරීම යනු පාසලට ලැබුණු ජයග්රහණයක් පමණක් නොව, ශ්රී ලාංකේය කාන්තාවන්ට උසස් අධ්යාපනය සහ සමාජ නායකත්වය ලබාගත හැකි බව තහවුරු කළ ඓතිහාසික සන්ධිස්ථානයකි.
සමස්ත පද්ධතියම වෙනස් කළ අධ්යාපන ආයතනයක් ලෙස, මහනුවර උසස් බාලිකා විද්යාලය එහි ශිෂ්යාවන්ට පමණක් නොව සමස්ත රටටම අතිමහත් මෙහෙවරක් ඉටු කර ඇත.
වසර 147 ක සේවය තුළ, එය ශ්රී ලංකාවේ අනාගතය හැඩගස්වන ආත්ම විශ්වාසයෙන් යුත්, දැක්මක් සහිත කාන්තාවන් බිහි කරන ප්රඥාවේ ප්රදීපාගාරයක් ලෙස සදා බැබළෙනු ඇත.
Girls' High School. Kandy Kandy Girls High School - History
