Develop Leadership Abilities and Skills /DALS

አመራር!!! ልናመልጠው የማንችለው እውነታ!!!

ብዙ ሰዎች ስለ አመራር ማወቅ የሚገባቸው በድርጅት ወይም በማሕበራዊ አመራር መስክ ውስጥ የተሰማሩ ሰዎች ብቻ ናቸው ብለው ያስባሉ፡፡ ይህ ግን ከእውነት የራቀ አመለካከት ነው፡፡

ስለ አመራር ትርጉም፣ ባህሪይና ሂደት መገንዘብ ራሳችሁን ከመምራት ጀምሮ ታላቅ አስተዋጽኦ አለው፡፡ ራእያችን ለመጀመርና ለማስቀጠል፣ የትምህርት ሂደታችንን በተሳካ ሁኔታ ለመከታተል፣ ስራችንን በስኬታማ ሁኔታ ለመስራት፣ ቤተሰባችንንና አልፎም ሕብረተሰቡን በበቂ ሁኔታ ለመምራት በአመራር ጥበብና ግንዛቤ መብሰል የግድ ነው፡፡

ራሱን በመምራት የአመራር ግንዛቤና ክህሎት ያሳደገ ሰው ቢወድም ባይወድም በሌች ሰዎች ላይ መልካም ተጽእኖን ስለሚመጣ በማሕበራዊው፣ በንግዱ፣ በስራውና በመሳሰለሉት መስኮች የአመራርን ደረጃና ከፍታ መውጣቱ እይቀርም፡፡ የተጽእኖ ሰው የሚኮነው እንደዚህ እየተባለ ነው፡፡
የአመራር ትርጓሜና አስፈላጊነት

“መሪ ሰዎች መሄድ ወደሚፈልጉበት ቦታ ይወስዳቸዋል፡፡ ታላቅ መሪ ግን ሰዎች መሄድ ባይፈልጉም ለጥቅማቸው መሄድ ወደሚገባቸው ቦታ ይወስዳቸዋል” - Rosalynn Carter

አመራር ከሁሉ በፊት የግል ሕይወት የሚመለከት ጉዳይ ሲሆን፣ መንግስታዊ የሆኑና ያልሆኑ ድርጅቶችን፣ የትምህርት ተቋሞችን፣ ቤተሰብንና የመሳሰሉትን የተለያዩ ሕብረተሰባዊ ተቋሞችን ሁሉ የሚነካ ዘርፈ-ብዙ ጉዳይ ነው፡፡ እነዚህ ሁሉ ማህበራዊ ስብስቦች የቆሙላቸው ዓላማዎች ስላላቸው አነዚያን ዓላማዎች እውን ለማድረግ አመራር የግድ ነው፡፡ ለዚህ ነው “አመራር” የሚለውን ቃል ፍቺ በሚገባ ማጤን ያለብን፡፡

የቃሉ አመጣጥ

“መምራት” (በእንግሊዝኛው “to lead”) የሚለው ቃል “ሌድን” (“leden”) ወይም “ሎዳን” (“loadan”) ከሚለው ጥንታዊ የእንግሊዝኛ ቃል የመጣ እንደሆነ ይታመናል፡፡ ትርጓሜውም፣ “ወደ ፊት ማስኬድ”፣ “ምሪት መስጠት”፣ “መንገዱን ማሳየት” ነው፡፡

አመራር የሚያካትታቸው እውነታዎች

አመራር የሚያካትታቸው እውነታዎች በርካታ ቢሆኑም በቀላሉ ሰብስበን ስናስቀምጣቸው የሚከተሉትን አራት ዋና ዋና ሃሳቦች እናገኛለን፡፡

1. ራዕይ - መሪውም ሆነ ተከታዮቹ በውስጣቸው ያዩት አንድ ሊያከናውኑት የሚፈልጉት ተግባር ወይም ሊደርሱበት የሚፈልጉት ግብ፡፡

2. መሪ - ራእዩን እውን ለማድረግ በተከታዮች ምርጫ ወይም ራእዩን በማምጣትና ፈር-ቀዳጅ በመሆን ራሱን ለመሪነት የሚሰጥ ሰው፡፡

3. ተከታዮች - ለታየው ራእይና ለታለመው ግብ ስኬታማነት በፈቃደኝነት መሪውን ለመከተልና ለመደገፍ ራሳቸውን ያቀረቡ ሰዎች፡፡

4. የአመራር ሂደት - ወደታየው ራእይ ተከታዮችን ለማድረስና ግብንና ቁልፍ የሆኑ መርሆችን በመያዝ የሚደረግ ጉዞና ተግባር፡፡
እነዚህ ከላይ የዘረዘርናቸው ነጥቦች አመራርን ወደ መኖር የሚያመጡ ቅድመ-ሁኔታዎች ሲሆኑ፣ ከእነዚህ እውነታዎች እንዱ ከጎደለ አመራር የሚለው ሃሳብ መሰረት ይናጋል፡፡

ስለ አመራር እውነታ በሚገባ ስትገነዘቡና ስትበስሉ ወደ ማሕበራዊ የአመራር መስክ ማደጋችሁ አይይቀርም፡፡ ወደዚያ ከማደጋችሁ በፈመድረሳችሁ በፊት ግን ሁለት ነገሮች ይታዩባችኋል፡-

1. ራሳችሁን በመልካም ዲሲፕሊን የመምራት ሁኔታ፡- የምናደርገውን ነገር አለማወቅ፣ አንድን ነገር መጀመር አለመቻልና የጀመሩትን እስከመጨረሻው አለመቀጠል የአመራርን እውነት ያለመገንዘብና ራስን በመምራት ጥበብ ያለመብሰል ምልክቶች ናቸው፡፡

2. በቤት፣ በት/ቤት፣ በስራና በመሳሰሉት መስኮች መሪዎች የመገንዘብና የመታዘዝ ሁኔታ፡- በአመራር ግንዛቤ የበሰለ ሰው መሪዎችን ይገነዘባል፡፡ የአመራርን አስቸጋሪነትና ሂደት በሚገባ ስለሚገነዘብ መሪዎችን መደገፍና ለመሪዎች መታዘዝ አያስቸግረውም፡፡

“አንድ ሰው ራሱን ለመምራት የሚያሰፈልጉት መሰረታዊ ዲሲፕሊኖች ምን ምን ናቸው?”
የአመራር ብቃት - የተፈጥሮ ስጦታ ወይስ ሂደት? (Nature or Nurture?)

“መሪዎች በሂደት ወደ መሆን ይመጣሉ እንጂ መሪ ሆነው አይወለዱም፡፡ እንደማንኛውም ነገር በብርቱ ስራና ጥረት ወደ መሆን ይመጣሉ” - Vince Lombardi

አንድ ሰው በአመራሩ አስገራሚ የሆነን ስኬት ሲያዝመዘግብ “የአመራር ተሰጥኦ ያለው ሰው ነው” በመባል ይነገርለታል፡፡ ይህ አባባል የአመራር ብቃት ጉዳይ በሂደት የሚዳብር ሳይሆን በተፈጥሮ የሚመጣ እንደሆነ የመጠቆም ባህሪይ አለው፡፡ ከዚህ አመለካከት በመነሳት አንዳንዶች እንደሚያምኑትና እንደሚናገሩት አንድ ሰው ወደ አመራር ለመምጣት በተፈጥሮ መሪ ሆኖ ወይም የአመራርን ብቃት ተክኖ መወለድ አለበት፡፡

በእነዚህ ሰዎች አመለካከት አንድ ሰው ሲወለድ፣ ወይ መሪ ነው ወይም ደግሞ አይደለም ብለው ያምናሉ፡፡ ይህም አመለካከት ልዩ “የተፈጥሮ ባህሪይ ጽንሰ-ሃሳብ” (Great Man Theory) በመባል ይታወቃል፡፡ በተቃራኒው በሌሎች አመለካከት አመራር የሂደት ጉዳይ ነው - ሰዎች በሂደት የሚማሩት፣ የሚለምዱትና የሚያዳብሩት፡፡

አንዳንድ ሰዎች በተፈጥሮአቸው የመሪነትን ዝንባሌ ይዘው መወለዳቸውን ልንክደው የማንችለው እውነት ነው፡፡ ነገር ግን አነዚህ ሰዎች ያንን ይዘው የተወለዱትን የተፈጥሮ ዝንባሌ ካላሳደጉት በውጤታቸው ከማንም ሰው አይለዩም፡፡ ውጤታማ መሪዎችን ለየት የሚያደርጋቸው ዋነኛ ባህሪይ መማርና መሻሻል ሲሆን፣ ይህ ደግሞ ሂደትን የሚጠይቅ ጉዳይ ነው፡፡

በመሪነት ዝንባሌ መወለድ - ሁለት አይነት ሰዎች
• በመሪነት ዝንባሌ የተወለደ፣ ዝንባሌውን ግን ያላሳደገ፡፡ ይህ አይነቱ ሰው በውስጡ ይዞ የተወለደውን የመሪነት ዝንባሌ እንዲያሳድግ ይመከራል፡፡
• በመሪነት ዝንባሌ የተወለደ፣ ዝንባሌውንም ያሳደገ፡፡ ይህ አይነቱ ሰው ራሱን በማሻሻሉ እንዲገፋበት ይመከራል፡፡

ከመሪነት ዝንባሌ ውጪ መወለድ - ሁለት አይነት ሰዎች
• ከመሪነት ዝንባሌ ውጪ የተወለደ፣ ዝንባሌውንም ያላሳደገ፡፡ ይህ ሰው ከአመራር ብቃት እጅግ የራቀ ሰው ነው፡፡ ያለችውን “ጠባብ” እድል ግን ተጠቅሞ ራሱን ለመሻሻል መስጠትና ማደግ ይችላል፡፡
• ከመሪነት ዝንባሌ ውጪ የተወለደ፣ ከጊዜ በኋላ ግን የመሪነትን ዝንባሌ ያሳደገ፡፡ ይህ አይነቱ ሰው ራሱን ለማሻሻል ባለው ጥረት ወደ ብቃት በማደግ ላይ ያለ ሰው ነው፡፡

አንድ ሰው ሲወለድ የመሪነትን ዝንባሌ ይዞ መጣም አልመጣ በሂደት ወደ መሪነት ሙላት ሊደርስ እንደሚችል ማሰቡ አሳማኝ ነው፡፡ አመራር ከተፈጥሮ ባህሪይ ጋርና ከሂደት ጋር የመዛመዱን እውነታ ሚዛናዊ ለማድረግ የሚከተሉትን ነጥቦች እለግሳለሁ፡፡

1. ለጊዜው አመራር አልተሳካልንም ማለት ወደ መሪነት ማደግ አንችልም ማለት አይደለም፡፡

2. ብንወድም ባንወድም ከመሪነት ራሳችንን ማግለል አንደማንችል እንገንዘብ፡፡

3. የአመራርን ችሎታ የማይጠይቅ ምንም አይነት ተግባር በምድር ላይ እንደሌለ እናስታውስ፡፡

4. ወደሚቀጥለው የአመራር ደረጃ ለመድረስ ማድረግ የሚገባንን ነገር እናድርግ፡፡

5. በፍፁም ከመማር አናቋርጥ፡፡

በነገው ፖሰቴ ተጨማሪ የአመራር እውነታዎችን ይዤ እሰከምመለስ ይህንን በዚህ ጥያቄ ላይ ያላችሁን የግል ግንዛቤ ፖስት በማድረግ አጋሩን፡-

“አንድ ሰው በዛም አነሰም በተፈጥሮ ያገኘውን የአመራር ብቃት ለማሳደግ ምን አይነት መንገዶችን መጠቀም ይችላል?”
Dr. Eyob Mamo
👇👇👇👇👇
(ራስንም ሆነ ሌሎችን በመምራት ለማደግ “አመራር A to Z” የተሰኘውን መጽሐፌን አንብቡት)

Best Ability of leading

Transformational Leader Leadership & Motivation

Transformational leadership

How to be a Transformational Leader (ANIMATED) | What is Transformational Leadership? This video shows the specific things that you can do to become an effective TRANSFORMATIONAL LEADER.

Management skills

Management skills | 10 Management skills every manager should have. In this video, I have discussed 10 Important Management Skills that every manager should have.Management skills are the abilities that a manager or leader sh...

Best leader

✅ አመራር ምንድን ነው?
አመራር ከሰው ልጅ አመጣጥ ጋር ተያይዞ የመጣ ክስተት እንደሆነ ይነገራል፡፡ ከጥንት አንስቶ እስከ ዘመናዊ ታሪክ ድረስ አመራር በቡድን፤ በማህበረሰብና በአገር ዕድገት ላይ ከፍተኛ ሚና ተጫውቷል፡፡
ላለፉት ብዙ ዓመታት አመራር ከመሪነት ባህሪ ጋር ተያይዞ ትርጉም ተሰጥቶት ነበር፡፡የተለያዩ ምሁራን ለአመራር የተለያዩ ትርጉሞችን ሰጥተውታል፡፡ አመራር ማለት በሰራተኞች መካከል የጋራ የሆነ እምነት እንዲዳብርና ራዕይን እውን ለማድረግ የሚያስችል የተግባቦት ስራና ውጤታማ ተግባራትን የመምራት ችሎታ ነው ይሉታል፡፡ አመራር አንድን ተቋም ከለውጡ ሁኔታ ጋር እንዲጣጣም የማድረግ ሂደት እንደሆነና የተቋሙ የወደፊት ስዕል ምን እንደሚመስል ግምት ውስጥ በማስገባት፣ ሰራተኞችን ከተቋሙ ራዕይ ጋር የሚያስተሳስርና ራእዩ እውን እንዲሆን በሰራተኞች መካከል አዎንታዊ ተነሳሽነትን የሚፈጥር ማለት ነው፡፡ ከዚሁ ጋር በተያያዘ አንዳንድ ፀሀፊዎች አመራር ማለት በሌሎች ላይ ተጽዕኖ የማሳደር ችሎታ ነው ሲሉ ያጠቃልሉታል፡፡ አመራር ግለሰብ በህዝቦች ላይ ተጽዕኖ በማሳደር እንዲከተሉት የማድረግ ሂደት እንደሆነ በተለይም የጋራ ዓላማን ለማሳካት ግንባር ቀደም /ከፊት/ ሆኖ ሰዎችን ወይም ቡድኖችን የመምራት ሃላፊነት ማለት እንደሆነም ይገለፃል፡፡ መሪ ትኩረቱ በሰው አስተሳሰብ ላይ አዎንታዊ ተጽዕኖ የሚያሳድር፣ ተከታዮችን የሚያፈራ፤ ራዕይ ያለው፤ ከተለመደው አሰራር ውጪ በአዲስ መንገድ የሚጓዝ፤ ችግር ከመከሰቱ በፊት መውጫ መንገዱን የሚያዘጋጅና የማሳመን ችሎታ ያለው ነው፡፡

✅ የአመራር ዘይቤ አስፈላጊነት
ሲቪል ሰርቪስ ለማንኛውም ዓይነት የመንግስት ተቋም የደም ስር ነው፡፡ አብዛኛውን ጊዜ ቀልጣፋና ውጤታማ የሲቪል ሰርቪስ አግልግሎት አሰጣጥ የጥሩ መንግስት መገለጫ ባሀሪያት ተደርጎ ይወሰዳል፡፡፡ እንዲህ ዓይነቱ አገልግሎት በመንግስት አመራሮች አማካኝነት የሀገሪቱን ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ዕድገትን የሚያፋጥን ነው፡፡ ዋናውና ሊሰመርበት የሚገባው ጉዳይ የአመራር ዘይቤ ሃላፊዎች በድርጊታቸውም ይሁን በባህሪያቸው ለተቋም አፈጻጸም መሻሻል ተጽዕኖ የሚያሳድሩበት ዋነኛ ጉዳይ መሆኑ ነው፡፡
ዓለም በፍጥነት እየተለወጠች ባለችበት በዚህ ወቅት ለህዝብ አገልግሎት በሚሰጡ ተቋማት ፖሊሲና አተገባበር ላይ የአመራር አስፈላጊነት እየጨመረ የመጣ ጉዳይ ነው፡፡ በሌላ አገላለጽ አመራር ከህዝቡና ከባለድርሻ አካላት ጋር የተለያዩ የተግባቦት መንገዶችን በመጠቀም የተፈለገው ለውጥ እንዲመጣ የሚያግዝ ነው፡፡ አመራር በተለያዩ የስራ ክፍሎችና የተለያዩ ቴክኖሎጂዎች በሚጠቀሙ የመንግስት የአመራር ደረጃዎች መካከል የአፈጸጻጸም መሻሻል እንዲኖርና የአገልግሎት አሰጣጥ ሂደት በአዲስና በተሻሻለ መልኩ እንዲከናወን የሚያግዝ ነው። ይህ እውነታ አንድን ተቋም ከፍላጎት ወደ ተግባራዊነት እንዲሸጋገር ይረዳዋል፡፡
አመራር ማለት አንድ ስራ የታለመለትን ዒላማ እንዲመታ መሪዎቹ በሰራተኛው አስተሳሰብ ላይ አዎንታዊ ተጽዕኖ የሚያሳድሩበት ሂደት ነው፡፡ ስኬታማ የሆነ አመራር ለመንግስት ተቋማት ፖሊሲ ትግበራ ብሎም ለሀገር እድገት ፋይዳ ያለው የማዕዘን ድንጋይ ነው ተብሎ ይታመናል፡፡ አመራር ለማንኛውም ዓይነት ተቋም ህልውና ወሳኝ ነው፡፡ የአመራር ዘይቤ አንድ ሰው በራሱ መንገድና ስልት/ዘዴ/ ሰዎችን በአንድ የጋራ ስራ ላይ በማስተባበር እንዲሰሩ ማድረጊያ መንገድ ወይም ዘዴ ነው፡፡በአጠቃላይ አመራርና መልካም አስተዳደር የማይነጣጠሉ የአንድ ሳንቲም ሁለት ገጽታዎች ናቸው፡፡

✅ የአመራር ዘይቤ ንድፈ-ሃሳቦች
የአመራር ትርጉምና ጠቀሜታን በተመለከተ ምሁራንና ተግባሪዎች በርካታ የአመራር ቲዮሪዎች እና ዜይቤዎች እንዳሉ ይተነትናሉ፡፡ በእርግጥ እስከዚህ ዘመን ድረስ በተማራማሪዎችና ተግባሪዎች መካከል የትኛው የተሻለና ውጤታማ የአመራር ብያኔ፤ ሞዴልና ቲዮሪ ስለመሆኑ ስምምነት ላይ አልተደረሰም፡፡ ይልቁንም ያለውን ተጨባጭ ሁኔታ ግምት ውስጥ በማስገባት ሁሉንም ያዳቀለ/ያካተተ/ የአመራር ዘይቤ መጠቀሙ ተገቢ እንደሆነ እንዳንድ ጥናቶች ያመለክታሉ፡፡ የአመራር ቲዮሪን እድገትና ታሪካዊ አመጣጥ ለመረዳት ከባህሪያዊ (Trait Theory of Leadership) እስከ ቅርብ ጊዜ ያሉትን ዘመናዊ ቲዮሪዎች እንደሚከተለው መረዳት ይጠቅማል፡፡

✅ ተፈጥሯዊ ባህሪያትን መሰረት ያደረገ የአመራር
🔶 ንድፈ–ሃሳብ (Trait Theory of Leadership)
ይህ ቲዮሪ በ1940ዎቹና በ1950ዎቹ በህዝብ ዘንድ እውቅናን ያገኘ/ዝነኛ/ ቲዮሪ እንደነበር የተለያዩ ሰነዶች ያመላክታሉ፡፡ አንዳንዶች ይህ ቲዮሪ የነደፈውን የአመራርና ውጤታማ የአመራር መንገድን የሚገመግሙት ግለሰቦች ካላቸው የተፈጥሮ፣ የማህበራዊና የተክለ ሰውነት ባህሪያት ጋር በማያያዝ ነው፡፡ ይህ ቲዮሪ የመሪዎችን ውጤታማ መሆንና አለመሆንን የሚተነብየው ግለሰቦች በተፈጥሮ ካላቸው የተክለ ሰውነት ባሕሪ ጋር በማማያያዝ ነው፡፡ በዚህ ቲዮሪ መሰረት መሪ የሚሆኑ መሪ ከማይሆኑ ሰዎች ጋር ከውስጥ ባላቸው ተነሳሽነት፣ ለመምራት ካላቸው ፍላጎት፣ ታማኝነትና ቅንነት፣ በራስ የመተማመን ችሎታ፣ በአእምሮ የዕውቀት ችሎታና በስራ እውቀት ሁሉ ልዩነት እንዳላቸው ይታመናል፡፡ ሌሎች ጥናቶችም የሚያመለክቱት የአመራር ውጤታማነት ከመሪዎች ተፈጥሯዊ ባህሪያት ጋር የተሳሰሩ መሆናቸውን ነው፡፡

🔶 ድርጊትን መሰረት ያደረገ ንድፈ–ሃሳብ (Behavioral Theories)
የሙከራዊ፣ የዳሰሳ ቅኝትና የኬዝ ዘዴን በመጠቀም የተደረጉ በርካታ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት መሪዎች በሁለት ሰፋፊ እንቅስቃሴያዊ ድርጊቶችና በአራት የዘይቤ ደረጃዎች ይከፈላሉ፡፡ የድርጊት ክፍሎችን በተመለከተ በቅድሚያ በስራዎች አፈጻጸም ላይ ትኩረት የሚያደርግ አደረጃጀትን፣ ሞራልና ፍላጎትን ግምት ውስጥ የሚያስገባ እንቅስቃሴ ነው፡፡
አመራር የተለያያ ዘይቤ አለው፡፡ በዋነኛነት የሚጠቀሱት አራቱ የአመራር ዘይቤ ዓይነቶች የሚከተሉት ናቸው፡፡

📌 ስራ ተኮር/ስራን ማዕከል ያደረገ/ አመራር- የዚህ ዘይቤ ይዘት የመሪዎች ትኩረት ግቦችን ተጨባጭ በማድረግ ላይ እንደሆነ ያሳያል፡፡ የመሪዎች ዋና ተግባርም ሰዎችንና ስራዎችን የተቀመጠውን ዒላማ እውን ለማድረግና ምርትና ምርታማነትን ለማሳደግ በሚረዳ መልኩ ማደራጀት ላይ ነው በሚል ያመለክታል፡፡
📌 ሰው ተኮር/ሰዎችን ማዕከል ያደረገ/ለሰዎች ቅድሚያ የሚሰጥ አመራር- በዚህ ዘይቤ መሪዎች ተከታዮቻቸውን እንደ ሰው የሚያዩበት፤ ሰዎች በፍላጎታቸው፣ በባህሪያቸው፣ በስሜታቸው፣ በሁኔታቸው፣ በዕድሜና አእምሮ ብስለት /እድገት/ ደረጃቸው ወዘተ. ልዩነት እንዳላቸው ትኩረት የሚሰጥ ነው፡፡ ሰዎች ዝም ብሎ ምርት /ዕቃ/ አይደሉም ወይም የመጨረሻውን ውጤት የሚያስገኙ መንገዶችም አይደሉም፤ ዋና ነገር እንጂ የሚል አስተሳሰብ ይገለፅበታል፡፡
📌 አቅጣጫ ሰጪ /መመሪያ ተኮር/ አመራር፤ ይህ ዘይቤ መሪዎች ለሰራተኞቻቸው /ተከታዮቻቸው የሚወስኑላቸው/ መመሪያ የሚሰጡበትና የተከታዮቻቸው /ሰራተኛው/ የሚጠበቁባቸውን ስራዎች በተቀመጠላቸው አቅጣጫ /መመሪያ/ ብቻ እንዲፈጽሙ የሚደረግበት ነው፡፡
📌 አሳታፊ አመራር – በዚህ ዘይቤ ላይ መሪዎች ውሳኔ አሰጣጥን ለሌሎች ለማጋራት የሚሞክሩበት ነው፡፡
ነባራዊ ሁኔታን መሰረት ያደረገ የአመራር ንድፈ–ሃሳብ (Situational/contingency Theory of Leadership)
በአመራር ላይ የተደረጉ የጥናት ውጤቶች እንደሚያመለክቱት ውጤታማና እመርታዊ የሆነ የአመራር ለውጥ እንዲመጣ ከተፈለገ የአመራሩን ድርጊትና ስልት ካለው ነባራዊና ተጨባጭ ሁኔታ ጋር የማዛመድ እውቅና የሚሰጠው ጉዳይ እንደሆነ ነው፡፡ ይህ ቲዮሪ ቀደም ብለው ከተብራሩት ቲዮሪዎች ፈጽሞ የተለየ ነው፡፡ ‘አንዱ መንገድ ለሁሉም ዓይነት ሁኔታዎች አያገለግልም’ የሚል ነው፡፡ ‘አንድ ዓይነት መድሀኒት ለሁሉም ዓይነት በሽታ ሊያገለግል አይችልም’ የሚል ነው፡፡ ይልቁንም ተገቢ የሆነውን ባህሪ ከሁኔታዎችና ወቅታዊ ጉዳዮች ጋር ማገናዘብ እንደሚያስፈልግ ነው፡፡ ውጤታማ የሆኑ መሪዎች የአካባቢያቸውን ሁኔታ ቅኝት ያደርጋሉ /ይመረምራሉ/፣ አካባቢያዊና ወቅታዊ ሁኔታዎችን ግምት ውስጥ በማስገባት ውጤታማ የሚያደርገውንና ሊተገበሩ የሚችሉትን የአመራር ዘይቤዎች ይለያሉ /ይወስናሉ/፡፡ የዚህ ቲዮሪ ማዕከላዊ ሀሳብ ውጤታማ የሆነ አመራር ዘይቤ የተለያዩ ጉዳዮችን እንደሁኔታው ግምት ውስጥ የሚያስገባ መሆን እንዳለበት ነው፡፡
በአጠቃላይ ሲታይ ከላይ ካሉት የአመራር ዘይቤዎች በተቋማት ቁርጠኝነትና የላቀ አፈጻጸም መገኘት ላይ አዎንታዊ ፋይዳ ስለማምጣቱ የተረጋገጠለት የትራንስፎርሜሽናል የአመራር ዘይቤ ነው፡፡

📌 የትራንስፎርሜሽናል አመራር ንድፈ-ሃሳብ (Transformational Leadership)
ትራንስፎርሜሽናል የአመራር ዘይቤ የበታች ሰራተኞች ለራሳቸውና ለሌሎችም የተሻለ ነገር እንዲያመጡ የማድረግ ሂደት ነው፡፡ የትራንስፎርሜሽናል አመራር ዘይቤ የመጨረሻ ግቡ በሰዎችና በተቋማት ላይ ስር ነቀል የሆነ ለውጥ ማምጣት ነው፡፡ የተከታዮችን እውቀት፣ አስተሳሰብና አመለካከት መለወጥ፣ ራዕይን በስፋት መረዳት፣ ዓላማን ግልጽ ማድረግ፣ እምነትን ከተግባር፤ ከመርሆዎች ወይም እሴቶች ጋር ማያያዝ፣ ቀጣይነት ያለውና ግለቱን ጠብቆ የሚሄድ ለውጥ ማምጣት የሚችል ሲሉ ምሁራን ያብራሩታል፡፡
ከዝቅተኛ እስከ ከፍተኛ በተለያየ ደረጃ የሚገኘውን የተከታዮች ፍላጎት እውቅና በመስጠት ረገድ ትራንስፎርሜሽናል የአመራር ዘይቤ ከተለመደው የአመራር ዘይቤ ይለያል፡፡ ትራንስፎርሜሽናል የሆኑ መሪዎች ችግሮች ከመከሰታቸው በፊት መፍትሄዎቻቸውን አስቀድመው በተለያዩ መንገዶች የሚመለከቱ ናቸው፡፡ እነዚህ መሪዎች ትኩረት የሚያደርጉት እድገት/ልማት/ ላይ እንጂ አፈጻጸም ላይ ብቻ አይደለም፡፡ እነዚህ መሪዎች ሰራተኞቻቸው ወደ ከፍተኛ የአፈጻጸም፣ የሞራልና ስነምግባር ደረጃ ለመድረስ ጥረት እንዲያደርጉ የሚያሳምኑ ናቸው፡፡
በአሁኑ ዘመን አመራር ለግለሰቦች፤ ለተቋማትና ለማህበረሰብ ልማት ወሳኝ እየሆነ የመጣጉዳይ ነው፡፡ የእያንዳንዱን የወደፊት ዕጣ ፈንታ ለመወሰን ለመተግበርና እመርታዊነት ያለው አፈጻጸም ለማምጣት ሀይል ይሰጣል፡፡ አመራርና መልካም አስተዳደር የማይነጣጠሉና ለአንድ ተቋም የላቀ አፈጻጸም ሚና የሚጫወቱና የጎላ ድርሻ ያላቸው የአንድ ሳንቲም ሁለት ገጽታዎች ናቸው፡፡ በብዙ ሀገራት የአመራር ልማት ለመንግስታዊና ለግል ሴክተሮች ህልውና እና ስኬት ወሳኝ ክህሎት እየሆነ መጥቷል፡፡ ይህ ዓይነቱ አመራር ደግሞ ትራንስፎርሜሽናል አመራር በመባል ይታወቃል፡፡ ትራንስፎርሜሽናል የሆኑ መሪዎች መለያ ባህሪያቶች ከሆኑት ጥቂቶቹ የሚከተሉት ናቸው፤
📌 አደናቃፊ ሁኔታዎችን ለማስወገድ ግልጽና የሚተገበር ራዕይና ስልት ያላቸው፤
📌 ለተቋሙ ደንበኞች ጥራት ያለው አገልግሎት ለመስጠት ግድ የሚላቸው፤
📌 ሌሎች አባላትም ተመሳሳይ ስራን እንዲሰሩ የሚያነሳሱ ናቸው፡፡
በሌሎች የአመራር ዘይቤዎች ውስጥ የማይገኙ ነገር ግን ትራንስፎርሜሽናል በሆኑ መሪዎች ብቻ የሚገኙ ባህሪያት አሉ፡፡ እነሱም ውስጣዊ ተነሳሽነት፤ የመምራት ፍላጎት፤ ቅንነት፣ታማኝነት፤ አርቆ የማሰብ ችሎታና ስራውን ጠንቅቆ ማወቅ ናቸው፡፡
መሪዎች አሁን እየተከሰተ ካለው ችግር ባሻገር የሚመለከቱና ተቋማቸውና ሰራተኛው ለወደፊት የት እንደሚደርሱ በቅርብ ርቀት የሚመለከቱ ናቸው፡፡ የተቀየሩ /የተለወጡ/ መሪዎች የሚያስቡት ማንኛውንም ዓይነት ድንጋይ ሳይሆን ለህንጻ መገንቢያ የሚያገለግሉ ጡቦችን /ለዕድገት ጠቃሚ ሃሳቦችን/ ነው፡፡
የአንድ አመራር አፈጻጸም ትራንስፎርሜሽናል ከሆነ የአመራር ዘይቤዎች፤ ቴክኖሎጂ አጠቃቀም፤ ከመሪው አዲስ ሃሳብ የማፍለቅ እና ከተቋማዊ ባህል ተግዳሮት እንደሚታዩበት ጥናቶች ይጠቁማሉ፡፡ ትራንስፎርሜሽናል የሆነ የአመራር ዘይቤ በመሪው ተነሳሽነትና አዳዲስ ሃሳቦች የማፍለቅና አፈጻጸም ላይ የጎላ ተጽዕኖ እንደሚያሳድርና፤ በአንጻሩም የአንድ ተቋም ባህልና የመሪዎች አዳዲስ ሀሳቦችን የማፍለቅ ሁኔታ በመሪው አፈጻጸም ላይ የጎላ ፋይዳ እንዳለው ጥናቶች ያብራራሉ፡፡
በአጠቃላይ ትራንስፎርሜሽናል የአመራር ዘይቤ ያላቸው መሪዎች አራት ባህሪያት እንዳሏቸው የተለያዩ የዘርፉ ጠበብት ጠቅሰው አስቀምጠዋል፡፡ እነሱም የሚከተሉት ናቸው፡፡
📌 አዎንታዊ ተጽዕኖ ማሳደር የሚችሉ፣ ግርማ ሞገስ (ካሪዝማ)ና ራዕይ ያላቸው፣
ተልዕኮ ያላቸው፣ የሚከበሩና እምነት የሚጣልባቸው ናቸው፡፡ ይህ መሪው ራዕዩን ፈጥሮ በሰፊው የተግባቦት ስራ መስራቱን ሌሎቹም ሰራተኞች እንዲጋሩት ማድረጉን፤ ተምሳሌትና ግንባር ቀደም በመሆን እየመራው እንዳለና በተቀረጸው ራዕይ መሰረት በጽናትና በቀጣይነት እየሰራው መሆኑን የሚመለከት ነው፡፡
📌 የሰዎችን ውስጣዊ ስሜት የሚቀሰቅሱ፡- ሰዎች ከተለመደው አስተሳሰብ /ከሳጥኑ/ ውጪ ማየት እንዲችሉ፣ ትልቅ ነገርን እንዲጠብቁ፣ ለሌሎች ምሳሌ የሆኑ፣ ቀለል ባለ መንገድ ዓላማን የሚገልጹ ናቸው፡፡ የጋለ ስሜት እንዲኖር የሚቀሰቅሱ ናቸው፡፡ተቋሙ የሰነቀውን ራዕይ ደንበኛው አገኛለሁ /ይደረግልኛል/ ብሎ የሚጠብቀው፤ እያንዳንዱ ሰራተኛ ደግም እሰራዋለሁ ብሎ እንዲተማመንበት፤ ብቃቱን እንዲያዳብርና ያለ የሌለ ሀይሉን አሟጥጦ እንዲጠቀም የተለያዩ የተግባቦት ስራዎችን እንደሁኔታው የተለያዩ ዘዴዎችን በመጠቀም በሰራተኞች መካከል ቁጭትና የጋለ ስሜት የሚፈጠርበት ሃይል ነው፡፡
📌 ምሁራዊ አስተሳሰብን የሚያበረታቱ፡- ችግር ፈቺ አስተሳሰብን፤ ምክንያታዊነትን፣ የአእምሮን ሀሳብ እንዲፋጭ የሚያደርጉ ናቸው፡፡ ምሁራዊ አስተሳሰብ በማነሳሳት የታቀደው የለውጥ ስልት ውጤታማ አፈጻጸም እንዲያመጣ አዳዲስ የፈጠራ ስራዎችን የሚያበረታታ፤ አዳዲስ ሀሳቦች እንዲፈልቁ ደስታንና እድልን የሚፈጥር ነው፡፡ በተጨማሪም የተቋሙ ሰራተኞች እየተንከባለለ የመጣውን ችግር ለመፍታት በፊት/ድሮ/ ከነበረው አሰራር ወጥተው በአዲስ መንገድ እንዲያስቡና ችግር ፈጣሪ የሆነውን አሮጌ አሰራር ጥያቄ ውስጥ እንዲያስገቡት የሚያደርግ ነው፡፡ የሚያስገኙ መንገዶችም አይደሉም፤ ዋና ነገር እንጂ፡፡
📌 ግለሰባዊ ልዩነቶችን ግምት ውስጥ የሚያስገባ፡- የዚህ ባህሪ ዋናው አንድምታ ሰራተኞች አፈጻጸማቸው እንዲሻሻል መሪው አስፈላጊውን ድጋፍና እገዛ፤ ስልጠናና ምክር የሚሰጥበት ነው፡፡ ይህ ደግሞ ለላቀ አፈፃፀም የመሪውን ከፍተኛ የሆነ የማዳመጥ ችሎታ፤ የማበረታታት፤ መደበኛ የሆነ አዎንታዊ ግብረ መልስ አሰጣጥን የሚጠይቅ ነው፡፡ ግለሰቦች ያላቸውን ልዩነት በመቀበል እንደየሁኔታውና በየግላቸው የሚያስተናግዱ ናቸው፡፡ ትራንስፎርሜሽናል የአመራር ዘይቤና መልካም አስተዳደር ያላቸውን ትስስር በተመለከተ ቀጥሎ የቀረበው ሞዴል ተዛማጅ ጽሑፎችን መሰረት በማድረግ የተዘጋጀ ንድፈ ሀሳባዊ ሞዴል ነው፡፡