Death Camps Memorial Site

27 stycznia - Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Holokaustu oraz 81 rocznica wyzwolenia niemieckich obozów Auschwitz, Auschwitz-Birkenau, KL Monowitz.

11 listopada 1941 - Masowa egzekucja 151 polskich więźniów w KL Auschwitz

W dniu obchodzonego w Polsce Święta Niepodległości w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz rozstrzelano 151 osób. Była to też pierwsza masowa egzekucja wykonywana poprzez strzał w potylicę przy pomocy cichostrzelnej broni małokalibrowej. Egzekucja odbyła się pod "ścianą śmierci" na dziedzińcu Bloku 11, zwanego "Blokiem Śmierci".

Głównym wykonawcą tej zbrodni był Rapportführer Gerhard Palitzsch, który był jednym z największych katów obozu oświęcimskiego. Więźniowie osadzeni w Bloku 11 rozbierali się do naga, a następnie pojedynczo byli wyprowadzani i mordowani poprzez strzał w potylice (Geinckschuss).

Wśród 151 ofiar znajdowało się: 80 Polaków przywiezionych z Mysłowic i osadzonych w Bloku Śmierci, 27 więźniów obozu KL Auschwitz osadzonych w Bloku 11 za różne przewinienia oraz 44 więźniów wyselekcjonowanych z obozu przez oddział polityczny.

Całą akcję nadzorował komendant obozu Rudolf Hoess, Karl Fritzsch oraz lekarz obozowy. Jednym z naocznych świadków tej egzekucji był więzień Ludwik Banach, który w tym czasie pracował w Bloku 11 jako sprzątacz.
-------
Tekst i zdjęcia: Paweł Krupiński

Auschwitz Birkenau - bunt kobiet w rozbieralni komory gazowej.

23 października 1943 do niemieckiego obozu Auschwitz Birkenau został skierowany transport 1800 polskich Żydów z Bergen-Belsen. Wszyscy deportowani mieli paszporty uprawniające do emigracji do Ameryki Południowej, które nabyli za dużą odpłatnością i aprobatą Gestapo.

Grupa więźniów miała docelowo dojechać do Bergau koło Drezna, gdzie wcześniej kazano im nadać bagaże, lecz zamiast do Bergau trafili do Auschwitz. Po sprawdzeniu dokumentów, esesmani skierowali tę grupę do "dezynfekcji" przed dalszą podróżą. Kobiety skierowano do budynku komory gazowej i krematorium nr 2, a mężczyzn do krematorium nr 3.

W rozbieralni budynku komory gazowej nr 2 esesmani zaczęli odbierać kobietom biżuterię. Kazano im się szybko rozbierać. W tym czasie jedna z kobiet (najprawdopodobniej Franciszka Mann) zorientowała się, że zaraz zostaną zagazowani. Wrzuciła zatem część garderoby na SS Oberscharführera Josefa Schillingera, po czym wyrwała mu pistolet i oddała strzały w jego kierunku, oraz SS Scharführer Wilhelma Emmericha. W następstwie, inne kobiety rzuciły się na oprawców.

Załoga SS bardzo szybko stłumiła bunt i ostatecznie zastrzelono wszystkie kobiety. Josef Schillinger zmarł w drodze do szpitala w Katowicach. Wilhelm Emmerich przeżył, ale do końca życia utykał.

SS Sonderkommando Kulmhof

W październiku 1941 SS Obersturmführer Herbert Lange, na mocy tajnego rozkazu SS, został zobligowany do utworzenia pierwszego obozu zagłady. Na miejsce pierwszego niemieckiego ośrodka masowej zagłady Żydów wybrano kompleks pałacowy w miejscowości Kulmhof am Nehr (Chełmno nad Nerem), przypominacjący Sonnenstein Euthanasia Centre, gdzie dokonywano masowych mordów w ramach akcji T4.

W następstwie Kommando Lange rozpoczęło budowę SS Sonderkomando Kulmhof, pierwszego obozu zagłady początkowo przeznaczonego do masowej eksterminacji Żydów z terytorium Kraju Warty oraz Litzmannstadt Ghetto (Getta Łódzkiego).
-----------
Tekst i zdjecie: Paweł Krupiński

14 października 1943 roku miało miejsce powstanie zbrojne i ucieczka więźniów z niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze.

Z obozu udało się zbiec około 300 więźniom, z czego do końca wojny przeżyło ok. 60 z nich, w tym dwaj przywódcy powstania Leon Felhendler i Aleksander Peczerski.

Po buncie obóz zlikwidowano, rozebrano zabudowania obozu a na miejscu masowych mogił posadzono las.

13 października 1941 roku zapadła decyzja o budowie obozu zagłady w Bełżcu. W naradzie w Wilczym Szańcu uczestniczyli m.in. Heinrich Himmler oraz Odilo Globocnik, dowódca SS i Policji w dystrykcie lubelskim, któremu jurysdykcji miał podlegać obóz w Bełżcu. SS

Sonderkomando Bełżec był pierwszym niemieckim obozem zagłady, który został utworzony na terenie Generalnego Gubernatorstwa oraz pierwszym gdzie zastosowano stacjonarne komory gazowe. Był jednym z głównych ośrodków masowej eksterminacji ludności żydowskiej z terytorium Generalnego Gubernatorstwa. Masowe uśmiercanie rozpoczęto 17 marca 1942. Trwało do końca grudnia 1942. Szacuje się, iż w Bełżcu śmierć poniosło około 450 000 ludzi.

************************************
Tekst I zdjecia: Paweł Krupinski

106 lat temu urodził się Kazimierz Piechowski. Brawurowy uciekinier z KL Auschwitz... reszta to już historia...

8 października 1940 | Do obozu Auschwitz dotarł transport 342 Polaków deportowanych przez Niemców z Tarnowa (312) i Krakowa (30).

Był wśród nich Franciszek Gajowniczek (nr 5659), żołnierz uratowany w lipcu 1941 r. od śmierci w bunkrze głodowym przez o. Maksymiliana Kolbe.

7 października 1944 więźniowie Sonderkommando zmuszani do pracy w krematoriach wzniecili największy bunt w historii niemieckiego obozu zagłady - Auschwitz-Birkenau. Więźniowie Sonderkommando mieli świadomość, że z powodu coraz mniejszej liczby nadchodzących transportów i bycia bezpośrednimi świadkami zbrodni wkrótce zostaną zabici przez Niemców.

Wiosną 1944 rozpoczęła się tzw. “akcja węgierska”, podczas której deportowano do Auschwitz-Birkenau około 430 000 Żydów z Węgier. W tym samym czasie trwały również deportacje z innych regionów. W sierpniu 1944 ostatecznie zlikwidowano również getto w Łodzi, z którego większość osadzonych Żydów deportowano do Birkenau. Między innymi z tej przyczyny została zwiększona liczba członków Sonderkommando.

Jesienią liczba nadchodzących transportów nie była już tak duża, jak miało to miejsce wiosną i latem, a Niemcy przystąpili do redukcji personelu obsługującego krematoria. We wrześniu Niemcy zamordowali 200 członków Sonderkommando i planowali kolejne pozbycie się niewygodnych świadków.

7 października około godziny 13 Niemcy zwołali zbiórkę więźniów krematorium IV, wywołując według numerów więźniów, którzy mieli zostać "przeniesieni" (czyli zabici) do innego komanda. Zagrożeni więźniowie rzucili się na nich z młotami, siekierami, łomami, kamieniami, a następnie uciekli do budynku krematorium, który podpalili. Na widok płomieni i odgłosu wystrzałów więźniowie z krematorium II zaatakowali strażników, uznając, że wybuchło przygotowywane w obozie powstanie.

Dzięki obozowej konspiracji udało się pozyskać proch i częściowo zniszczyć krematorium numer IV. Dobrze uzbrojone oddziały niemieckie dosyć szybko stłumiły jednak powstanie, zabijając wszystkich uczestników w liczbie około 250 osób. Kilkudziesięciu więźniom z krematorium II udało się sforsować ogrodzenie i uciec z obozu. Zostali jednak osaczeni przez grupę pościgową SS i zgładzeni.

W ramach represji i przestrogi dla innych więźniów, Niemcy zastrzelili tamtego dnia jeszcze 200 członków Sonderkommando. Według danych z dnia 7 października 1944, ilość Sonderkommando wynosiła 663 osoby, a po buncie – 212. Po stronie oprawców zginęło trzech niemieckich żołnierzy.
------------------------------------------
tekst: Paweł Krupiński

Masakra w Babim Jarze - 33 771 ofiar "Szwadronów Śmierci" - Einsatzgruppen

W dniach 29-30 września 1941 w wąwozie Babi Jar w północno-wschodniej części Kijowa doszło do jednej z największych zbrodni II wojny światowej. Niemieckie oddziały Einsatzgruppen C, dokładnie oddział Sonderkommando 4a, przy wsparciu Batalionów Policji SD i SS oraz Ukraińskiej Policji Pomocniczej wspieranej przez Wehrmacht, rozstrzelały prawie 34 000 osób, głównie Żydów.

Pod pozorem deportacji, nakazano żydowskim mieszkańcom Kijowa spakować najcenniejsze przedmioty, w tym pieniądze, biżuterię i inne kosztowności. Następnie ludność żydowska została przeprowadzona pod eskortą ukraińskiej policji i SS na do wąwozu w Babim Jarze. Ludziom nakazywano rozebrać się do naga. Dziesięcioosobowe grupy kładły się na zwłokach pomordowanych, by następnie zginąć od strzału w głowę.

Za masakrę byli bezpośrednio odpowiedzialni: Kurt Eberhard, dowódca Policji Grupy Armii Południe, SS-Obergruppenführer Friedrich Jeckeln i dowódca Einsatzgruppe C, Otto Rasch, jak i dowódca Sonderkommando 4a, Paul Blobel. W późniejszym okresie funkcjonował tu obóz koncentracyjny, w którym mordowano Żydów, Polaków, Ukraińców, Romów, komunistów i pozostałych wrogów III Rzeszy.

Dziś znajduje się tam miejsce pamięci, kilka pomników poświęconych ofiarom, aleja męczenników, pomnik zamordowanych Romów, aleja sprawiedliwych oraz kaplica. Warto wspomnieć, iż Babi Jar był wcześniej również miejscem kaźni ofiar NKWD.

************************************
Tekst: Paweł Krupiński (DCMS)

"Cipowy dołek" - miejsce straceń w niemieckim obozie Plaszow, w którym od lutego 1944 przeprowadzano egzekucje, najczęściej przez rozstrzelanie. Wykorzystano do tego celu stare zagłębienia, w których znajdował się szaniec artyleryjski. Ciała ofiar zasypywano wapnem i niewielka ilością ziemi, po czym układano następną warstwę zwłok. Obecnie stoi tam monumentalny Pomnik Ofiar Faszyzmu.

Plaszow – niemiecki obóz pracy przymusowej w latach 1942-1943 (niem. Zwangsarbeitslager Plaszow des SS und Polizeiführers im Distrikt Krakau). Od 1943 przekształcony w obóz koncentracyjny (niem. Konzentrationslager Plaszow bei Krakau), który funkcjonował do stycznia 1945. Szacowana liczba ofiar: 5 000 - 8 000.
--------
Tekst I zdjecie: Paweł Krupiński (DCMS)

SS Hütte Porombka - podobóz niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Ośrodek rekreacyjny dla esesmanów z załogi Auschwitz w Międzybrodziu Bialskim, nieopodal zapory wodnej Porąbka (niem. Porombka). Poniżej zdjęcia z mojego wyjazdu właśnie w to miejsce.
------------
Zdjecia: Paweł Krupiński (DCMS)
Archiwalne zdjecia: Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie