Brukselizmy

The first-ever ISO Plain Language Standard is now available! The standard ISO 24495-1:2023 delivers universal guidance for facilitating precise and accessible communication, surpassing linguistic and sectorial boundaries. Its reach is broad as it is applicable for instance to public documents, technical writing, and legislative drafting.

Undoubtedly, this document will influence the shape of institutional discourse, both nationally and within the EU – an exciting prospect for us, linguists!

Find more about the standard here: https://www.iso.org/standard/78907.html. Full text available after purchase.

–

🇵🇱 Pierwsza norma ISO dotycząca “prostego języka” jest już dostępna. W normie ISO 24495-1:2023 zawarto wytyczne dotyczące (precyzyjnej i dostępnej) komunikacji niezależnie od języka i w wielu dziedzinach. Zastosowanie normy jest szerokie i obejmuje np. dokumenty instytucjonalne – kierowane do szerokiej publiczności, teksty techniczne czy akty prawne.
Bez wątpienia ten dokument będzie miał wpływ na kształt dyskursu instytucjonalnego, zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym – co stanowi ciekawy temat do badań językoznawczych.

Więcej informacji na temat normy znajdziecie tu: https://www.iso.org/standard/78907.html
Pod tym adresem można również zapoznać się z pełną treścią dokumentu (po jego zakupie).

ISO 24495-1:2023 Plain language — Part 1: Governing principles and guidelines

The University of Padua invites you to an online workshop, which might be of interest to those following my project.
"Revision and its Didactic, Professional, and Technological Applications" is held as part of the Translating Europe Workshops 2023 series organized by the EU.
📅 Date: Tomorrow, Thursday, April 27th, 2023
⏰ Time: 9:30 am
No registration required. Join via Zoom if interested:
https://us06web.zoom.us/j/81553617638
📄 Agenda:
https://commission.europa.eu/system/files/2023-04/TEW2023_Italy_Programme.pdf
🌐 Event languages: English and Italian

La revisione in ambito traduttivo è una pratica complessa e articolata. Per una panoramica sullo stato dell’arte partecipa al prossimo Workshop “La revisione e le sue applicazioni didattiche, professionali e tecnologiche”. In italiano e inglese. https://us06web.zoom.us/j/81553617638

Delighted to have participated in 4EU+ Philotrans colloquium in Prague (Czechia) this week with a presentation ”EU Borrowings in EU Law, Press Releases, and Interviews with MEPs: Selected Trends from the Study of Their Distribution, Adaptation, and Functions in Polish."

It was a great honor to receive feedback from experienced researchers from several European universities, and a pleasure to listen to other talks and discuss projects with other young researchers from the 4EU+ university network.

Organizers: Charles University in Prague, Cooperative Network Philotrans (4EU+); group photo by doc. PhDr. Tomáš Duběda

👉Dobre wieści z Komisji Europejskiej i konkretne wsparcie dla tłumaczy!
👉w reakcji na wydarzenia ostatnich tygodni, Komisja Europejska wprowadziła język ukraiński do swojego systemu tłumaczenia maszynowego eTranslation.
👉dostęp do tego narzędzia można uzyskać tu: https://tiny.pl/9n2hv
👉 eTranslation ma charakter pomocniczy i nie może służyć do generowania oficjalnych tłumaczeń
👉 może jednak stanowić bardzo użyteczne wsparcie w tłumaczeniach w obecnej sytuacji
👉Jest to narzędzie wielojęzyczne i łatwe w obsłudze
dziękujemy p. Krzysztofowi Nalepie, Przedstawicielowi Komisji Europejskiej w Polsce ds. wielojęzyczności i tłumaczeń

grafika: vectorstock

🇵🇱 Projekt Brukselizmy bierze udział w konkursie francuskojęzycznym MT180 – „Mój doktorat w 180 sekund”. To szansa na dotarcie do szerszej publiczności – szczególnie frankofońskiej – z badaniami prowadzonymi w Polsce. Jeśli występ Wam się podoba, zagłosujcie w tym formularzu:
https://forms.gle/ZP6Fe5V7z6RaGTgq9
A jeśli nie znacie francuskiego, a chcielibyście się dowiedzieć, o czym mowa, dajcie znać – podeślę Wam tłumaczenie!

🇫🇷 Le projet Brukselizmy participe au concours francophone MT180 (Ma thèse en 180 secondes), une chance de communiquer à un public plus large, surtout francophone, les résultats de recherches menées en Pologne. Si tu aimes la vidéo, envoie ton vote ici :
https://forms.gle/ZP6Fe5V7z6RaGTgq9

🇬🇧 The Brukselizmy project is part of the French-speaking competition MT180 (My thesis in 180 seconds), a great opportunity to communicate the results of research carried out in Poland to a wider audience. If you like the video, vote here:
https://forms.gle/ZP6Fe5V7z6RaGTgq9
If you don't speak French and would like to know what it's about, let me know – I’ll send you a translation!

[MT180 POL 2022] Aleksandra Tomaszewska - Université de Varsovie Titre : L'influence du discours de l'Union européenne sur le polonais : les bruxellismes dans le droit communautaire, les communiqués de presse et les entret...

Już 26 listopada odbędzie się wirtualna wizyta w DGT. Link do spotkania:

https://ecconf.webex.com/ecconf/j.php?MTID=m332dcae50b218c22ea8fd610f2b64ebf

Program i więcej informacji w udostępnionym poście.

Serdecznie zapraszamy na wirtualną wizytę w Dyrekcji Generalnej ds. Tłumaczeń Pisemnych w piątek 26 listopada w godz. 9.40 - 13.10.
Save the date!
Link do spotkania zostanie opublikowany wkrótce.

Translation Policies in Legal and Institutional Settings Translating ‘grey literature’ and the role of institutional and legal translatorsThis edited volume documents the state of the art in research on translation policies in legal and institutional settings. Offering case studies of past and present translation policies from several parts of the wor...

The language is on track to reach full status in the EU by 2022 🇪🇺.
On June 21, 2021, the EC published a report concluding that ”based on the continued implementation of ongoing measures until the end of the year the EU institutions will have sufficient available capacity, relative to the other official languages, to apply Regulation No 1 without a derogation as of 1 January 2022.”
Sources: Translating for Europe, COM(2021) 315 final

Irish in the EU: the European Commission has adopted a report on capacity to translate documents and legislation into .
The EU institutions and the Irish government have worked together to boost Irish-language capacity and resources to have more content available in Irish.

https://ec.europa.eu/info/news/irish2022

Letters of rights in plain language EU law requires that Member States provide anyone who has been arrested or detained with a written document that explains their rights in simple and accessible language (a letter of rights). However, the quality of information being provided varies. In some countries, the letters consist of cut and....

Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego. Święto, ustanowione przez UNESCO w 1999 roku, przypomina o konieczności ochrony języków ojczystych, promuje wielojęzyczność oraz edukację językową.
Pan Kamil Pawlicki, doktorant Instytutu Języka Polskiego, przygotował z tej okazji komentarz.

Język polski jest jednym z niewielu, które pierwszy język człowieka nazywają "językiem ojca" - inne języki częściej nazywają go "językiem matki", na przykład angielskie "mother tongue", niemieckie "Muttersprache", francuskie "langue maternelle", włoskie "lingua materna" i "madrelingua", hiszpańskie "lengua materna", nowogreckie "mītrikī́ glṓssa", perskie "zabân-e mâdari", hindi "mātŕbhāṣā", hebrajskie "s'fat 'ém", chińskie "mǔyǔ", japońskie "bogo" (część z tych terminów to kalki z języka angielskiego). Spośród języków słowiańskich podobne, "matczyne" formy mają na przykład język czeski ("mateřský jazyk"), chorwacki ("materinski jezik") czy macedoński ("majczin jazik"), natomiast w językach wschodniosłowiańskich używa się raczej określenia "język rodzimy" (rosyjski "rodnoj jazyk", ukraińska "ridna mowa", białoruska "rodnaja mowa"). Także i w języku polskim funkcjonowało określenie "język macierzysty" - w słowniku wileńskim (1861) jest ono podane jako odpowiednik frazy "język rodzimy". Natomiast słownik warszawski (1902) wymienia już obok siebie trzy odpowiedniki: "język rodzimy, ojczysty, macierzysty". Określenie "język ojczysty" zaczęło stopniowo przeważać nad "językiem macierzystym" i wreszcie je wyparło.

(prof. Andrzej Markowski już o tym wspominał sześć lat temu... https://www.polskieradio.pl/7/15/Artykul/1383296,Polszczyzna-jezyk-ojczysty-czy-macierzysty )

Słowo "ojciec" pierwotnie oznaczało nie tyle 'ojciec', co 'tata'... Wywodzi się ono z prasłowiańskiego *otьcь, utworzonego przez dodanie do podstawy *ot- przyrostka *-ьcь (być może w funkcji zdrobnienia). Prasłowiańska podstawa *ot- pochodzi prawdopodobnie z praindoeuropejskiego słowa *atta.

W języku praindoeuropejskim istniało kilka różnych słów oznaczających ojca: słowem głównym, formalnym i oficjalnym było *ph₂tḗr, które dało początek łacińskiemu "pater", greckiemu "patḗr" czy angielskiemu "father". To słowo w językach słowiańskich się nie zachowało.

Istniały jednak także słowa nieformalne, nieoficjalne, pieszczotliwe, o znaczeniu podobnym do dzisiejszego 'tata'. Słowa te powstawały zapewne na bazie języka dziecięcego, w którym często obserwuje się podwojenie sylaby (podobnie jak w "ma-ma" czy "ba-ba"). Podobne słowa mogą powstawać również w językach ze sobą niespokrewnionych, dlatego w wypadku tych słów mamy mniej pewności co do ich indoeuropejskiego dziedzictwa niż w wypadku słowa *ph₂tḗr. A jednak rozpowszechnienie podobnych form w językach indoeuropejskich może świadczyć o tym, że słowa te rzeczywiście powstały już w prajęzyku. Chodzi tutaj szczególnie o słowa *atta i *tata (to drugie było być może przekształceniem tego pierwszego). Od *atta pochodzi np. hetycki "attas", grecki "átta", łaciński "atta" - i właśnie prasłowiański *otьcь, a więc i polski "ojciec". Od *tata pochodzi np. łaciński "tata", grecki "tétta", staroindyjski "tata-" i prasłowiański *tata, a więc i polski "tata".

Skoro więc główne, formalne określenie ojca w językach słowiańskich się nie zachowało, jego funkcję przejęło określenie nieformalne, pochodzące z *atta - "ojciec". A jego głównym odpowiednikiem nieformalnym stało się słowo "tata".

Może więc moglibyśmy też właściwie mówić o "języku tatusiowym"... 😉

[Zdjęcie: Europeana, Ni**od nadzorujący budowę Wieży Babel, National Library of Netherlands]

W ostatnim czasie w języku greckim pojawiło się sporo wyrazów pochodzących z angielskiego. Trend ten oczywiście nasilił się z powodu pandemii koronawirusa, choć sam „Greenglish” (grengielski 😊) tworzył się już od dłuższego czasu. Jak pisze Guardian w udostępnionym w poście artykule, powstanie internetu sprawiło, że młodzi Grecy częściej zaczęli posługiwać się angielskim, w tym angielskim alfabetem.
🇪🇺 Członkostwo w UE również ma wpływ na język grecki – jego efektem są m.in. europeizmy, składnia odbiegająca od greckiej, a także niestandardowe użycie czasu przyszłego (bliższe angielskiemu "shall”).
💡 Więcej na ten temat przeczytacie w publikacji „Observing eurolects: the case of Greek” (https://benjamins.com/catalog/scl.86.08sos).

The Greeks had a word for it … until now, as language is deluged by English terms A leading linguist pleads for moderation as a huge outbreak of ‘Greenglish’, much of it Covid-related, spreadsCoronavirus – latest updatesSee all our coronavirus coverage