Wijs in onderwijs

Ik kan niet meer. Als je meer verbruikt dan je opneemt, dan verhonger je. Ik ben mentaal en emotioneel op sterven na dood. Het is op.
Met een gebroken hart moet ik nu... gaan solliciteren.

En al zie ik mijn leerlingen écht zo graag, stuk voor stuk, het is niet langer genoeg. En ook al voel ik me schuldig omdat ik zelf kinderen heb met genoeg studie om hen te demotiveren, het is op.
Zelfs mijn huisarts zegt steeds dwingender dat ik het onderwijs achter me moet laten. Dat doet pijn, want als leerkracht bén je ook je job.

Hoe ben ik hier in hemelsnaam in beland, met toch meer dan 20 jaar op teller!? Je zou wat meer weerstand verwachten of op z'n minst een dikkere huid.
Oké, ik ben niet de hipste leerkracht als het op technologie aankomt, want ik schrijf en teken nog op bord, ik doe niet mee aan het opbod van collega's in de Whatsapp-groep, bewaar de essentie nog steeds voor het oudercontact — ik krijg als ouder zelf prikkelbaredarmsyndroom als elke taak uitvoerig wordt beschreven in een mail, naast de vele weetjes over de kienavond of het kauwgomprobleem — en ik praat liever dan ik Powerpoints maak.
Maar bij het belsignaal vluchten mijn leerlingen niet de klas uit. Integendeel. Er zijn altijd reisgezelletjes als ik me haast richting koffie tijdens de pauze.

Te vaak hoorde ik 'dat we positief moesten blijven', dat 'de tijden zijn veranderd' of 'dat we nu eenmaal allemààl op zijn'.
Toen ik vroeg wat 'we' daar aan hebben, kreeg ik: "Jij hebt het ook zwaar gehad thuis, maar dat zou ik niet veralgemenen.". Het lag aan mij. Dat voelde naast wereldvreemd bijna als een soort emotionele aanranding. Hoe durf je als directeur zulke ongefundeerde uitspraken doen over mijn privéleven als ik iets onwerkbaar noem...

En die collega's dan die vallen als vliegen? "Het is niet bewezen dat dat burn-out is, hé!".
Sommigen van hen zijn hartsvriendinnen, dus ik wéét waarom ze stoppen, net zoals de steeds grotere groep kennissen in andere scholen. Maar met ons welzijn aan de slag gaan is blijkbaar ondenkbaar in de meeste scholen. O, er zijn altijd wel plannen, want daar steken we onze tijd ook nog in om een vergadering te laten ogen als iets dat neigt naar inspraak. Want net zoals men zich indekt bij leerlingen, bestaan zulke gedrochten ook als het gaat over het personeel. We gaan dàt en dat voor jullie doen. Leuk, heb je ook gevraagd wat we nodig hebben? Neen.

Het makkelijkste personeelsbeleid? Je schrijft zoals het pedagogisch materiaal van SHEIN-kwaliteit ook je mensen af op relatief korte tijd. Ik vat die bewering kort samen.
Jonge leerkracht springt op alles dat zich aanbiedt om bij de directie gezien te worden. Jonge collega krijgt gezin en/of loopt zichzelf voorbij en crasht. Jonge collega wordt opgevolgd door jongere collega die opnieuw hetzelfde doet.
Wie dat niet duurzaam vindt is een fossiel.
Vroeger was je nog niet afgeschreven eens je de 45 voorbij was, toch?

Dus ja, ik ben thuis soms humeurig, omdat we ons elk jaar (op papier) de beste van de klas moeten tonen 'omdat de inspectie nu wel haast zeker gaat komen', omdat er elk jaar weer een nieuw postje bedacht wordt waarin iemand zich wil bewijzen en ons nog meer troep op het bord smijt. Ik ben gefrustreerd omdat er wél geld voor extra TV's in de gang (!) blijkt, maar niet voor de zoemende TL-lamp in mijn lokaal. En ik ben boos omdat mijn passie werd stukgemaakt. En verdrietig. Heel erg.

In één zin waarom ik stop? Omdat goed en boeiend kunnen lesgeven zo onbelangrijk werd.

Waarom ik mijn verhaal deel als ik toch vertrek?
Misschien wordt er een directeur, een schoolbestuur, een politieker of wie dan ook geraakt, die toch iets wil doen met onze echte problemen. Dan kunnen mijn (ex-)collega's misschien nog geholpen worden.
Wat ik wil zeggen: ik zie in het nieuws altijd weer die focus op de leerlingen en hun gedrag die het lerarentekort moet verklaren. Er is heus wel meer gaande...

Veel succes, lieve collega's. En vaarwel.

* De leerkracht die dit schreef geeft les in Hasselt, maar wenst anoniem te blijven. Vera is een pseudoniem.

Delen mag, zullen we het met een # doen?

Met meer dan 1,5 miljoen bezoekjes in 2025 tonen jullie dat er ook in 2026 een hart voor het onderwijs zal zijn. ❤️

Hoeveel studiezalen we gaan bijbouwen en wie gaan we toezicht laten doen. Grootouders? In heel wat scholen zit alles al vol.
Vandaag lezen we dan ook nog dat 20% van de studenten aan de lerarenopleiding blijkbaar toch iets anders gaat doen na het afstuderen. Je ziet de huidige leerkrachten elkaars klassen overnemen, maar nobel is dat niet. Waarom niet? Omdat je mensen tegen zichzelf moet beschermen. Bijna allemaal namen we ooit alles er ook nog even bij. Velen van ons zijn gecrasht of zullen dat helaas nog doen.

Men schiet ook onterecht op de leerkrachten en directies m.b.t het delibereren. Dat duurt zo lang omdat we zoveel zorgkinderen moeten bespreken. Het op te lossen probleem: elke prul moet steeds uitgebreid neergeschreven worden. Zelfs de rapportcommentaren moeten literaire knuffelwerkjes worden, want ‘Doe beter je best!’, is tegenwoordig onaanvaardbaar.

Leer kinderen omgaan met dingen. Dit is bovenal een kinderfeestje…

Mijn eigen kind moest een opblaasbaar dinopak uittrekken omdat er één kleuterjuf bang was voor haar kleuters. Dan ga je helemaal voorbij aan wat onderwijs ook is: kinderen leren omgaan met uitdagingen en ja, met angsten. Zo doe je dat: “Het is nep, kinderen. Het is oké.”.

Een goede leerkracht krijgt van haar/zijn kinderen zoveel vertrouwen dat ze gerust zijn.
Zelf geef ik les in het middelbaar. Ook daar heb je angsten, zeker met oorlogen die ook hier steeds meer leven in gesprekken en op tv. En ook dan ben je een baken van rust, maar je gaat geen dingen vermijden, want dan krijgen we straks een generatie sneeuwvlokjes die niet mee kan in de samenleving.

En weet je wat? Mijn leerlingen zijn blij dat ze zo behandeld worden.
Wat steviger, maar met veel vertrouwen in elkaar, maar bovenal in de leerkrachten.

Weet je wat richtingen spannend maakt? Vrijdenkers met een hoek af, niet de eenheidsworst waarin leerkrachten al te vaak in geduwd worden. We moeten alles wat we doen uitschrijven en koppelen aan abstracte en ronduit idiote doelstellingen. Check, check, check. Dat is wat leraar zijn vaak geworden is. Het gevolg? Leerlingen zitten in sommige lessen als zombies te staren, omdat veel scholen dan maar voor invulboeken kiezen, want dan ‘ben je in orde’. Zolang dat niet wordt aangepakt, is alle moeite vergeefs.

Wat werkt wel? Zet de bevlogen leraar opnieuw op een podium met een schijnwerper erop en laat hem zijn les zélf inkleuren. Vertrouw de leerkracht en laat hem inspireren, inclusief gekke grappen en grollen, onverwachte acties, en bovenal zonder angst dat er weer commentaar komt!

Ik herinner me de leraar latijn waarbij je dacht dat de Romeinen elk moment konden binnenvallen, ik herinner me fysicalessen met échte vonken, ik herinner me de wiskundelerares die me boeide terwijl ik écht geen zin had in haar vak. Eigenlijk herinner we ons allemaal toch vooral leerkrachten die zichzelf mochten zijn, niet? En ja, daar zat er al eens eentje met een rode neus tussen. 😁 Maar we keken vooral of ze konden lesgeven.
Nu klappen we bij de beste bookwidgets, PowerPoint of beste verslagen maakt. Ik klap liever als leerlingen blijven plakken als de bel gaat. Want dan opent de deur naar de toekomst zich!

O ja, ik vind eigenlijk dat er nog weinig slim aan Smartschool is. Smijt dat onding gewoon buiten en leerkrachten hebben zelfs wat tijd voor de problemen van onze jeugd.

Waarom STEM-opleidingen steeds minder populair zijn: “Gebrek aan vernieuwingsdrang bij schooldirecties” | VRT NWS: nieuws Er heerst onwetendheid, de richtingen zijn te duur om op te starten en het ontbreekt schooldirecteurs aan vernieuwingsdrang. Dat schuiven enkele leerkrachten en scholieren naar voren als reden voor de sterk gedaalde inschrijvingsaantallen in STEM-richtingen. “Meer reclame maken, zonder fundamentee...

Dat het niet aan de leerkrachten ligt, weten we uiteraard al langer. 😘

Leerkrachten zijn de onderste rij van het kaartenhuis. Zonder hen stort alles in elkaar.

Meer in de reacties.

Oproep Dag van de leerkracht 2025 : ‘Beste directie, graag één week gewoon lesgeven. Zonder andere zever. De pralines mag je houden.’.

Is een master beter dan een meester?

Extra studeren om voor de klas te staan is op zich prima. Momenteel lopen er nog juffen rond die amper twee jaar studeerden en toch het allerhoogste niveau halen. Hoe? Dankzij hun jarenlange ervaring. En soms ook door hun reputatie. De echte garantie op goed kunnen lesgeven, komt er na de praktijktoets. En ook al smaakt oma’s soep altijd beter, heel wat oma’s in het onderwijs zijn heus wel mee met de moderne wereld. 😉

Wat moet elke beginnende leerkracht dan écht leren? Vallen en weer (kunnen) opstaan.
Daar draait het om. Voel je niet slecht als dat momenteel niet lukt. Soms val je bij (of door) één groep, maar word je groots als je een nieuw publiek vindt. Niet weglopen uit het onderwijs, hé!

Vooral in de eerste jaren krijgen starters soms tips waarvan ik niet hoopvol word. Ik counter even enkele praktijken.
‘Steun’ is niet voorkomen dat iemand valt. Dat werkt misschien even, maar het lost niets structureel op.
Steun is niet iemand onderdompelen in extra theorie of maken van plannen op papier, want dat geeft enkel een valse houvast, een vals gevoel van veiligheid.
Steun is al helemaal niet bij een startende leraar achteraan gaan zitten om de klas te temperen en tevens ‘goede tips te geven’, want de stage is voorbij en het diploma is hopelijk aanwezig, hé. Als we respect voor leerkrachten willen, moeten we ook het behalen van hun diploma weer respecteren.
Steun krijgen, is horen dat op je gezicht gaan veel pijn doet, maar dat je daaruit kan leren, dat je rijper en sterker wordt en dat je voor je het weet staat te stralen.

Ik had ooit een zeer goede directeur. Zijn oordeel? “Je ziet, hoort en voelt dat jij in hele zware klassen stond en overleefde. Deze kinderen weten dat ze je niet op de kast krijgen, dus proberen ze niet eens. Groei maar verder.”.
En daarna bloeide deze leraar pas echt open.

Ik wens iedereen veerkracht toe, master of meester, jong of oud. 😘

Als we stoppen met zorg vooral op papier te zetten, als we het mailverkeer gewoonweg afschaffen en het personeel weer tijdig ad valvas informeren in de lerarenkamer, als we het aantal zinloze vergaderingen - want we weten inmiddels heus wel wat dyslexie of ADD is - decimeren, als we gewoon weer geduld hebben tot de oudercontacten en als leerkrachten weer mogen grappen zonder te vrezen voor buitenproportionele reacties, dan is er zélfs voor een minuutje luisteren nog ruimte. En dan houd je meer leerkrachten over.

“Een jaar is niet lang genoeg voor een oordeel, dus we zetten de leraar voor de zekerheid op straat.”

Ik hoorde het al vaker. Als je dat doet als directeur, dan stel je je denkwijze best in vraag. Waar krijg je een jaar lang een proefperiode zonder vast contract?

Leerkrachten zonder job ondanks lerarentekort: "Ik denk eraan uit onderwijs te stappen door personeelsbeleid"

Leerkrachten zonder job ondanks lerarentekort: "Ik denk eraan uit onderwijs te stappen door personeelsbeleid" | VRT NWS: nieuws Een dag voor de start van het schooljaar hebben nog niet alle leerkrachten een job. Nochtans is er een lerarentekort. Nienke en Jolien vertellen hoe het mooiste beroep soms ook een erg onzeker beroep kan zijn. En ook voor directies maken de vele regels in het onderwijs de personeelspuzzel soms een h...