18/09/2026
EEN ONDERZOEKSINSTITUUT ROND DE EINSTEINTELESCOOP
Vijf universiteiten bundelen krachten in nieuw onderzoekscentrum rond Einsteintelescoop
Hasselt - De vijf universiteiten binnen de Euregio Maas-Rijn, waaronder UHasselt, hebben concrete plannen om samen een onderzoeksinstituut rond de Einsteintelescoop op te richten. Er is een mondeling akkoord om samen 3,2 miljoen euro op tafel te leggen, de Nederlandse provincie Limburg doet daar nog eens 2 miljoen euro bij.
Thomas Jansen – 16 september 2026
Pas in het derde kwartaal van volgend jaar zal vermoedelijk beslist worden waar de Einsteintelescoop, een ondergronds onderzoeksobservatorium naar zwaartekrachtgolven, gebouwd zal worden. De Euregio Maas-Rijn is kandidaat om het volledige project als een driehoek te realiseren in de Voerstreek. Daarnaast willen ook het Italiaanse eiland Sardinië en de Duitse deelstaat Saksen de Einsteintelescoop herbergen, bij voorkeur als een 2L-model, met twee L-vormige detectoren op honderden kilometers van elkaar.
Binnen die Euregio Maas-Rijn slaan de universiteiten nu alvast de handen in mekaar. De universiteiten van Hasselt, Luik, Maastricht, Heerlen en Aken willen een gezamenlijk onderzoeksinstituut oprichten: ET Research Hub. “Nu al doen de verschillende universiteiten onderzoeken die verband houden met de Einsteintelescoop”, legt Bernard Vanheusden, rector van UHasselt, uit. “Dat gaat over verschillende domeinen, van fysica en data-analyse tot wiskunde en architectuur. Met ET Research Hub willen we al die onderzoeken nog beter op elkaar afstemmen en ondersteunen.”
3,2 miljoen euro
Tussen de universiteiten is er een mondeling akkoord om samen 3,2 miljoen euro op tafel te leggen. De Nederlandse provincie Limburg doet daar nog eens 2 miljoen euro bij. Met dat geld kunnen een vijftiental mensen, voornamelijk doctoraatsstudenten en postdoctorale onderzoekers, aan de slag. “Elke call naar doctoraatsstudenten zal een samenwerking zijn tussen twee universiteiten”, zegt Vanheusden. “Elk van die twee universiteiten neemt twee doctoraatsstudenten aan, maar kan dus in praktijk beschikken over de kwaliteiten van vier onderzoekers.”
Vanheusden benadrukt dat de werking van ET Research Hub onafhankelijk is van de locatie van de Einsteintelescoop. “Ook als het project hier uiteindelijk niet gerealiseerd wordt, is dit interessant voor onze regio. Wij hebben nood aan dergelijke onderzoekscentra en bovendien kan deze aanzet de kandidatuur van de Euregio Maas-Rijn alleen maar versterken. Mocht de Einsteintelescoop uiteindelijk toch in Sardinië gerealiseerd worden, dan kunnen wij nog Italiaanse universiteiten bij dit initiatief betrekken.”
200 mensen
Voorlopig komt er nog geen fysiek centrum en zullen de onderzoekers elkaar op regelmatige basis ontmoeten op een van de campussen van de universiteiten. Maar Vanheusden droomt al van meer. “Voor mij is dit partnerschap nog maar een eerste aanzet, maar op termijn kan dit zeker uitgroeien tot een instituut met 200 mensen die samenwerken op één locatie.”
Financiële steun van de Belgische provincie Limburg is er nog niet, maar dat kan nog veranderen. “Wij steunen al verschillende initiatieven rond de Einsteintelescoop, maar voor ET Research Hub kregen wij nog geen officiële aanvraag”, zegt gedeputeerde van Innovatie Tom Vandeput. “Zodra we een goed voorstel ontvangen, zullen we dat zeker bekijken.”
De vijf universiteiten binnen de Euregio Maas-Rijn, waaronder UHasselt, hebben concrete plannen om samen een onderzoeksinstituut rond de Einsteintelescoop op te richten. Er is een mondeling akkoord om samen 3,2 miljoen euro op tafel te leggen, de Nederlandse provincie Limburg doet daar nog eens 2 mi...
