QueeRadar

“Nifrətə yaşıl işıq”: Onlayn nifrət real həyatda zorakılığa necə yol açır?

Son günlər Bakıda LGBTİQ+ vətəndaşların polis tərəfindən kütləvi saxlanılması ətrafında gedən müzakirələr bir daha göstərir ki, kuir kimliklərə qarşı nifrət təkcə sosial mediada qalmır. “Facebook” və “Instagram”da kuirlərin məruz qaldığı təhqir, lağlağı, stiqmatizasiya və zorakılıq çağırışları real həyatda daha ağır nəticələr üçün zəmin yaradır.

“Meta” şirkətinin nifrət nitqini normallaşdıran siyasət dəyişikliklərinin Azərbaycan kontekstində yaratdığı təsirləri təhlil etmək üçün “Nifrətə yaşıl işıq” adlı mini-hesabat hazırlamışıq. Hesabat 2025-ci ilin ilk altı ayında azərbaycandilli sosial media məkanında LGBTİQ+u hədəf alan nifrət nitqini sənədləşdirir.

Sosial mediada nifrətə yaşıl işıq İnfluenserlər, media qurumları və yarı-ictimai fiqurlar nifrət narrativlərinin formalaşmasında və yayılmasında məqsədyönlü iştirak edirlər.

Azərbaycanda kuir həyatların ilk sənədli kino yaddaşı formalaşır. Bu məqalədə yerli kuir rejissorların çəkdiyi ilk filmlər, “ev” anlayışının mənası və uzun illər görünməz qalmış kimliklərin kinoda necə yer tapdığına baxırıq.

Azərbaycan kuir kinosunun sənədli pionerləri Kiçikbüdcəli, lakin mövcudluğu ilə radikal olan bu filmlər Azərbaycanda kuir kinematoqrafiyanın ilk səhifələrini yazır,

Hər il 20 noyabrda transfob zorakılıq nəticəsində həyatını itirən insanların xatirəsini anırıq. Q***rRadar bu gündən etibarən başlayan Translar Haqqında Maarifləndirmə Həftəsi münasibətilə öz missiyasına uyğun olaraq Azərbaycan mətbuatı üçün kiçik bir bələdçi hazırlayıb. Təlimatımızı jurnalistlərlə bölüşün, onları məsuliyyətli olmağa çağırın.

Nifrət cinayətlərinə gedən yol nifrət nitqindən, mətbuatda yayılan anti-trans stereotiplərdən, cəmiyyətdə nifaq yaradan sensasiya dolu başlıqlardan başlayır.

Translar barədə yazarkən nələrə diqqət edilməli olduğunu daim hesabatlarımızda, bələdçilərimizdə yazmışıq. Ətraflı məlumat üçün veb-saytımıza daxil olun.

Monitorinqimiz nəticəsində ortaya çıxan infoqrafika.
Bu, Azərbaycan mediasında LGBTİQ+ məsələləri ilə bağlı kuirfobiyanın müxtəlif formalarını göstərir.
2024-cü il ərzində ən çox rast gəlinən hallara aşağıdakılar daxildir:

1) Sensasiyalı və qalmaqallı çalarlar
2) Mənfi imic yaradılması
3) Oriyentasiyanın və gender mənsubiyyətinin yersiz xatırladılması
4) Yanlış terminologiya (“LGBT nümayəndəsi”, “cinsi azlıq”, “gender dəyişikliyi” və s.)

Bu nəticələr jurnalistlərin stereotipləri necə gücləndirdiklərini, neqativ təsəvvürlərin formalaşmasını təşviq etdiklərini və bununla da LGBTİQ+a qarşı diskriminativ münasibətin normallaşdırıldığını əks etdirir.

Bugünlərdə Bakıda trans qadına hücum görüntüləri yayılıb. Avtomobildə olan üç kişi hadisəni canlı yayımda göstərib, təhqiramiz ifadələr səsləndirib, daş ataraq qadına xəsarət yetirib. Bu, təkcə bir qadına qarşı hücum deyil. Bu, bütün LGBTİQ+ vətəndaşların həyat və təhlükəsizlik hüquqlarına açıq təhdiddir. Məsələ barədə q***r-feminist kollektivlər bəyanat yayıb.

Bakıda transfob hücumla bağlı bəyanat Bakının Neftçilər metrosu yaxınlığında trans qadına qarşı hücum edilməsi ilə bağlı görüntülər yayılıb. Bu, bütün LGBTİQ+ vətəndaşların həyat və təhlükəsizlik hüquqlarına qarşı açıq-aşkar təhdiddir.

🎬 Gözəl xəbər!
Kollektivimizin dəstək göstərdiyi “Dovşan getmək qərarına gəlir” (rejissor: Vusala Hajiyeva ) sənədli-eksperimental filmi yenidən tamaşaçılarla görüşəcək! Film Samizdat Eastern European Film Festivalının qısametrajlı film müsabiqəsində yarışacaq. Hər il payız mövsümündə Glazqo şəhərində baş tutan "Samizdat"da Şərqi Avropa, Mərkəzi Asiya və Qafqazdan seçilmiş filmlər, retrospektivlər, animasiya kolleksiyaları və qısa film təqdimatları yer alır.

📍 Nümayiş detalları:
Tarix: 2 oktyabr, 2025-ci il
Saat: 19:00
Yer: The Pyramid at Anderston

Yolunuz Qlazqoya düşəcəksə, filmi izləməyi və fikirlərinizi paylaşmağı unutmayın!

2024-cü ildə Azərbaycan mediasında LGBTİQ+ mövzusu necə işıqlandırılıb?

21 mətbuat orqanı üzrə apardığımız araşdırma göstərir ki, dərc olunan 691 materialdan yalnız 106 -sı (15%) yerli problemlərə toxunub, qalan 85% xarici xəbərlərə fokuslanıb.

Nəticələr göstərir ki, hökmətyönlü media xaricdəki anti-LGBTİQ+ hadisələri məmnuniyyətlə işıqlandırır və belə diskriminativ siyasətləri ön plana çıxarmaqla ölkədaxili kuirfob siyasətlərə bəraət qazandırmağa çalışır.

Hesabatımızla daha ətraflı tanış olun: https://q***radar.com/2024-cu-ild%c9%99-qafqaz-mediasinda-lgbtiq-nec%c9%99-t%c9%99qdim-olundu/

Dostlar, sorğu keçiririk, sizin təcrübəniz vacibdir!

Bilirsiniz ki, Facebook, Instagram və Threads kimi Meta platformalarında bu ilin yanvarında inklüzivlik, müxtəliflik və nifrət nitqinə dair siyasət dəyişiklikləri qəbul edilib.

Biz öyrənmək istəyirik: bu dəyişikliklərdən sonra Azərbaycanda yaşayan LGBTİQ+ vətəndaşların, eləcə də xaricdə yaşayan azərbaycanlı kuirlərin sosial mediada qarşılaşdıqları təcrübələr necədir?

Məqsədimiz nifrət nitqinin, təhqirlərin, zorakılıq təhdidlərinin və ayrı-seçkilik çağırışlarının miqyasını və təsirini sənədləşdirməkdir.

Cavablar tamamilə anonimdir və yalnız araşdırma məqsədilə istifadə olunacaq.

Sorğunu doldurmaq cəmi 5–7 dəqiqə vaxt aparır. Link şərhdədir.

QueeRadar | Medianın Q***r Monitorinqi Göndərilib inHesabatlar2024-cü ildə Qafqaz mediasında LGBTİQ+ necə təqdim olundu? Göndərənmüəllif: QueeRadar 10/08/2025 Davamını oxu

How did South Caucasus media talk about q***r lives in 2024?
From Azerbaijan to Armenia to Georgia, we monitored 1,141 media pieces, exposing patterns of bias, manipulation, and erasure.
Read the full Annual Media Monitoring Report.

What 2024 told us about q***r representation in Caucasus? We tracked media pieces in Azerbaijan, Armenia, and Georgia to uncover trends in LGBTIQ+ representation across the Caucasus in 2024.

Qətlə yetirilmiş trans aktrisa, dərslikdəki göy qurşağı rəngində alma, Olimpiya boksçusuna qarşı qarayaxma…
Bunlar 2024-cü ildə media manşetləri olub. Cənubi Qafqaz mediasında kuir kimliklərin necə təmsil olunduğunu, necə istismar olunduğunu yaxından, nümunələrlə görmək üçün illik hesabatımızı oxuyun. Link BIO-da.
Oxuyun. Paylaşın. İstifadə edin. Media qurumlarını cavabdehliyə çağırın.