EduLab - Təhsil Laboratoriyası

Video rəy bölməsində

ilə işləyərkən uşaqların ən çox etdiyi səhvi düşünüb belə bir video hazırlamağı düşündüm. İş vərəqləri isə əlavə olaraq məndən hədiyyə olsun 😉
https://youtu.be/DR2kyHGp01g?si=tQZFNninjsjA6-4W

Bucaqlar mövzusu / Riyaziyyat 4-cü sinif

Sadə manipulyativlər və rəngli iş vərəqləri ilə uşaqlara və onun hissələrini daha effektiv öyrədə bilərsiniz. 🙂
1-ci şəkildəki poster isə sinfinizi bəzəyə bilər. 😍

Mövzu ilə əlaqəli iş vərəqini rəy bölməsində yerləşdirəcəm.

Daha çox video üçün isə EduLab - Təhsil Laboratoriyası kanalına abunə olun.

Qeyd edim ki, kanala abunə olmaqla təhsil məqsədilə yaradılmış bu platformanı dəstəkləyə bilərsiniz.

Təşəkkür edirəm. 💙

yazaraq formalaşan bir bacarıqdır. Amma burada yazmaq dedikdə daha çox strategiyalı yazı nəzərdə tutulur. Yazı bacarığı haqqında bir neçə video ilə məlumat versəm də istədim təkrar bu haqda həm də yazım.
📍Yazı proseslərinə əməl etməklə hər hansı bir əməli yazı nümunəsini yazmaq üçün aşağıdakı ardıcıllıqdan istifadə edə bilərsiniz. Mən dəvətnamə üzərindən danışacam, lakin siz fəaliyyəti digər əməli yazı nümunələrini tədris edərkən , həmçinin istənilən yazı fəaliyyətinə tətbiq edə bilərsiniz.
📌1-ci gün : hazır əməli yazı nümunəsi sinfə paylanılır və uşaqlarla birlikdə sadəcə oxuyub müzakirə edilir (adı, mövzusu, real-həyat ilə əlaqəsi və s.)
📌2-ci gün : Müəllim lövhədə bir əməli yazı nümunəsi yazır (məsələn, dəvətnamə) və yazdıqca yazının strukturu haqqında məlumat verir. Bu fəaliyyətdə müəllim yazının dəstək formasından istifadə edərək həm ucadan danışır həm də yazır.
📌3-cü gün: Şagirdlərə əməli yazı nümunəsi yazılmış lakin bəzi boşluqlar qoyulan bir dəvətnamə nümunəsi paylanılır və yazını birlikdə danışaraq, söhbət edərək tamamlayırlar. Qeyd edim ki, uşaqlar bu günə qədər hələ heç nə yazmırlar, sadəcə fikir mübadiləsi aparılır. Bu fəaliyyətdə isə müəllim və şagirdin birlikdə fəaliyyəti dəstək formasında təşkil olunur. Yəni, müəllim və şagird birlikdə düşünürlər.
📌4-cü gün: Uşaqlara yalnız strukturu göstərilmiş dəvətnamə nümunəsi verilir və uşaqlar həmin hissələri cütlər ilə işləyərək yazaraq doldururlar. Bu fəaliyyətdə dəstək formasından istifadə etməklə müəllim fəaliyyətə nəzarət edir, uşaqlar isə düşünür, planlaşdırır və yazır.
📌5-ci gün: Şagirdlər sərbəst olaraq yeni bir əməli yazı nümunəsi (dəvətnamə) planlayır və yazırlar. Bu fəaliyyətdə əsas iştirakçı şagird olur və yazı fəaliyyəti dəstək formasından istifadə olunaraq təşkil olunur.
🎯Yazı fəaliyyətini hissələrə bölmək, yəni onu mərhələli proses şəklində tədris etmək şagirdlərdə əsaslı yazı bacarıqları formalaşdırır, eyni zamanda kiçik yaşlı uşaqlarda yazı yazarkən yaranan qorxu və stressi azaldır.

İş vərəqləri dəstək məqsədi ilə hazırlanmışdır 💙

Sosial şəbəkədə məşhur olmuş və ingilis dilində özünə inamlı şəkildə ünsiyyət quran uşaq haqqında düşünürdüm və istədim fikirlərimi sizinlə paylaşım. Öncə onu qeyd edim ki, mən Xınalıqda olmuşam və oradakı uşaqlar bir başqadır, rahatlıqla sənə yorulmadan bələdçilik edirlər, amma qarşılığında haqqını da tələb edirlər. Elə şəkil də həmin səyahətdən xatirədir 😊 Xınalıq kəndi artıq kənd yox bir "muzey statusundadır" deyərdim və ora demək olar ki, həmişə turistlərlə qaynayır. Bəs orda olan uşaqlar bundan təsirlənir? Təsirlənirlərsə, necə? Əlbəttə ki, müsbət olduğunu düşünürəm.
📍İnsan sosial varlıqdır və vaxtının çox hissəsini müxtəlif mühitlərdə keçirdir və öz təbii sosial mühitindən müəyyən bacarıqlar əldə edir. Əlbəttə Viqotskidən bir fikir deməsəm onda fikirlərim əsasız ola bilər.
📌 Sosial İnkişaf Nəzəriyyəsi ilə sosiallaşmanın fərdin öyrənmə prosesinə birbaşa təsir etdiyini izah edirdi. Yəni bizim nümunədə balaca oğlan xarici dili başqa biri ilə (biriləri ilə) davamlı ünsiyyət quraraq öyrənib və beləcə öyrənmə prosesi sürətli baş verib. Amma burda önəmli olan yenə sosial mühit və baş verən ünsiyyətdir. Digər məsələ isə uşağın əzmkar və həvəskar olması, xarakterinin belə inkişafı ailədəki olan mühitdən qaynaqlanır deyə düşünürəm. Çünki sosial öyrənmə mühiti deyəndə ora təkcə uşağın yaşadığı icma deyil, həm də yaşadığı ev, yəni, ailə daxildir. Ailə də özlüyündə bir sosial qrupdur və müxtəlif xarakter və fikirlərdə olan üzvlərdən ibarətdir. Uşağın müsbət formada inkişafına onların da ciddi təsiri olub. ❓Bəs digər uşaqlar necə? Haqqında danışdığımız bu nəzəriyyənin heç mi mənası qalmır?
📍Bu nəzəriyyə həmçinin öyrənməni sosial proses kimi izah edərək insan zəkasının mədəni mühitdən qaynaqlandığını və sosial qarşılıqlı əlaqənin idrakın inkişafında əsas rol oynadığını izah edir. Uşaqların bağçaya, məktəbə gedəndən sonra daha özünə inamlı şəkildə danışmağa başlamağı ən sadə və bariz nümunə ola bilər, çünki orada həm həmyaşıdları ilə həm də özündən çox bilən biri ilə ünsiyyəti onun öyrənmə prosesinə güclü təsir edir.
Təəssüf ki , bizim qəhrəmanımız kimi digər uşaqların sosial mühiti düzgün "təşkil olunmayıb" deyə bilərik, məsələn, ailənin uşağın inkişafındakı ünsiyyətin roluna diqqət etməməsi və ya özlərinin uşaq ilə müqayisədə təhsilsiz və ya zəif biliklərə sahib olmaları nümunə ola bilər.
❓Ailələr necə maariflənməlidir? Təsərrüfat və ailə qayğısı (təlim-tərbiyə) necə balanslaşmalıdır ? Bəlkə də gənc məktəbli kimi başqa istedada malik uşaqlar da var ki, onlar da kəşf edilməyi gözləyir. Məsələn həmin turist o videonu paylaşmasa, necə olardı?

📢Yol ağzında fındıq satan uşaqlardan tutun (Məni çox təsirləndirən çıxış: https://youtu.be/6C6inpl16Eg) elə Xınalıq kimi kəndlərdə hər gün nə qədər insanla ünsiyyətdə olan uşaqları düşünək? Onlar üçün nə edə bilirik? Nə qədər sosial təşkilatlar var ki, onlar xüsusilə bölgələrdə şəxsi və ya digər inkişaf məqsədlərini dəstəkləməklə məşğuldur? Ümumiyyətlə təhsil əlçatımlıdır ?

📍Woolfolk hesab edirdi ki, müəllimlər öz şagirdlərinin riyaziyyat fobiyasının öhdəsindən gəlməyə kömək edə bilərlər. Onun fikrinə görə müəllimlər tədris zamanı rəqabətdən ehtiyatla istifadə etməli, çox həsas olan şagirdlərin böyük bir qrup qarşısında çıxış etməli olacağı vəziyyətlərdən, lazımsız vaxt təzyiqlərindən çəkinməli və müsbət əhval-ruhiyyəni təşviq etməlidirlər.
🎯Beynəlxalq Şagird Qiymətləndirilməsi Proqramı (PISA) tədqiqatları tərəfindən təmin edilən sorğu hesabatına əsasən İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) 34 iştirakçı ölkəsi üzrə 2012-ci il qiymətləndirmələrində 15-16 yaşlı şagirdlərin 59%- i riyaziyyat dərslərinin onlar üçün çətin olacağından tez-tez narahat olduqlarını, 33% riyaziyyatdan ev tapşırığını yerinə yetirmək məcburiyyətində qaldıqda çox gərgin olduqlarını, digər 31%- i isə riyaziyyat problemlərini həll edərkən çox əsəbi olduqlarını bildiriblər ( Luttenberger, S., Wimmer, S., və Paechter, M. 2018).
❓Bəs biz nə qədər öz şagirdlərimizi tanıyırıq? Hər bir uşağın daxili və xarici motivasiya mənbəyini bilirikmi? Ehtiyaclar, qorxular, istəklər, arzular, təxəyyül, fərqlilik və bir çox başqa anlayışları başa düşmək və anlamaq və xüsusilə uşaq psixologiyasının təhsildə yerini öyrənmək bizim xeyrimizə olacaq.
İmtahandan imtahana öyrəndiyimiz nəzəriyyələr əslində bir bilsəniz ki, tədrisdə necə vacib məsələdir.
Ümid edirəm ki, maariflənmə üçün faydalı post olar 💙

Qeyd edim ki, Anita Woolfolk Hoy Ohayo Dövlət Universitetində təhsil psixologiyası kollecində uzun müddət professor olaraq fəaliyyət göstərmişdir və o, uşaq təhsili üzrə ixtisaslaşmış amerikalı psixoloqudur.

Gəlin hər birimiz öz uşaqlığımıza qayıdaq və düşünək:
Əlimizdə olan konfetləri saymaq, məndə səndən çoxdur deyib sevinmək, həmyaşıdlarımız ilə boyumuzu müqayisə etmək üçün əlimizlə ölçünü göstərmək cəhdləri, oyuncaqları qruplaşdırmaq, çirkli-təmiz demədən ətrafda olan hər bir şeyə toxunub öyrənmək həvəsi, marağı və siyahını uzatmaq olar.
📌Uşaqlar toxunaraq öyrənirlər və toxunma onların beyinlərində daha çox ideyanın yaranmasına stimul olur. Zaman keçdikcə, yəni uşaqlar yaşa dolduqca toxunmanın və toxunaraq öyrənmənin sadəcə forması, ölçüsü dəyişir. Beləliklə, təsadüfi yox, məhz zərurətdən, yəni, uşağın təbii ehtiyacı olan toxunaraq öyrənmə bacarığı tədrisdə, xüsusilə riyaziyyatın tədrisində özünə yer alır.
📍Riyaziyyat haqqında deyilən ən məşhur fikir onun dəqiq elm olmasıdır. Amma riyaziyyatın dəqiq elm olması uşaqlar üçün bir məna kəsb etmir, uşaqlar bunu başa düşmək üçün kifayət qədər özünə inamlı olmalıdırlar. Məsələn, kiçik yaşlı uşaqlar bir çox anlayışları şəkillər vasitəsilə əldə edirlər, daha sonra bu ideyaları sözlər və konkret anlayışlarla ifadə etməyi öyrənirlər. Uşaqlar üçün abstrakt, yəni məchul ideyaları konkret ideyalara gətirməyin ən məhsuldar yolu məhz manipulyativlərdir.
📌Bir çox pedaqoqların, xüsusilə, Marilyn Burns, bu mövzuda öz dövrünün ən yaxşı araşdırmaçısı olaraq bu gün də yazılarından və fikirlərindən istifadə edilir. Belə ki, o uşaqların riyaziyyatı əzbərlənən yox, başa düşülməsi vacib olan bir fənn kimi görmək üçün sinifdə ideyları aktiv və təcrübədə tətbiq etməyə imkan verən hər hansı konkret obyektlərdən, yəni, manipulyativlərdən istifadənin vacibliyi haqqında yazmışdır. O, müəllimlərə iki əsas məsləhət verirdi, birincisi nə öyrətdiyinizi əvvəlcə özünüz başa düşün, ikincisi necə öyrətdiyinizi.
Bir məqaləsində öz təcrübəsindən yazaraq:- " ilk dəfə sinfə həndəsə taxtası payladım və plastik rezinlərlə formalar yaratmasını uşaqlara tapşırdım. Bir neçə dəqiqədən sonra sinifdə xaos yarandı və uşaqlar nə edəcəklərini anlamaq üçün təlimat gözləyirdilər. Bu təcrübədən sonra başa düşdüm ki, materiallarla işləmək üçün prosesi mərhələlər üzrə təşkil etməliyəm" fikrini ifadə etmişdir.
Bu təcrübədən və yazılan bir çox araşdırmalara əsasən, belə nəticəyə gələ bilərik ki, manipulyativlərdən istifadə edərkən sinifdə müxtəlif yaş səviyyəsini nəzərə alaraq müəllimlər həmin prosesi şagirdlər üçün aydın mərhələli təlimat halına gətirməlidirlər, əks halda sadəcə strategiya əsaslı təlim prosesi nəticə verməyə bilər. Qısa olaraq, əslində bir alətin var olması onun həm də fayda verəcəyi anlama gəlmir.
🎯Bizim bu gün siniflərdə riyaziyyat ilə münasibət sadəcə bir bacarıq üzərində qurulub: problemi həll etmək. Halbuki, bu, prosesin ən sonuncu mərhələsidir, bundan əvvəl gələn düşünmək və səbəbi tapmaq mərhələlərinə yetərincə diqqət ayırlmır. İndi siz deyin, bir problemi həll etmək üçün öncə düşünmək və səbəbi ortaya qoymaq, sonra hərəkətə keçmək elə real həyatımızın əsas fəaliyyət addımları deyilmi? Onda biz niyə uşaqların real həyatı ilə riyazi bacarıqları arasında yaranmış bu səddi yox etmirik?
Əziz müəllimlər, düşünmək, nəticə çıxarmaq və problemi həll etmək zamanıdır.
(Şəkil )

https://youtu.be/87bT6O9l_qE

Təhlükələrdən qorunaq | Həyat bilgisi 3-cü sinif

Dəstək üçün kanalına abunə olun və əgər dərslərinizdə istifadə edirsinizsə, faydalıdırsa videoları bəyənin. Kanala abunə olmaq pulsuzdur 🙂
Duyğu orqanlarımız / İş vərəqləri
Həyat bilgisi 3-cü sinif

Videonun linki rəy bölməsində yerləşdirilib.

Dəstək üçün kanalına abunə olun və əgər dərslərinizdə istifadə edirsinizsə, faydalıdırsa videoları bəyənin. Kanala abunə olmaq pulsuzdur :-)

Link rəy bölməsində yerləşdiriləcək.