Zəngilan rayon 4 Nömrəli tam orta məktəb

İki ölkə arasında sarsılmaz müttəfiqlik münasibətləri
2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı, Qarabağın tacı olan qədim Şuşa şəhərində “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi”nin imzalanması müasir dövlətçilik tariximizin ən şanlı və mühüm geosiyasi hadisələrindən biridir. Bu tarixi sənəd xalqlarımızın ümumi soykökünə, tarixinə və mədəniyyətinə əsaslanaraq, iki ölkə arasında sarsılmaz müttəfiqlik münasibətlərini ən ali səviyyəyə qaldırmış, "bir millət, iki dövlət" fəlsəfəsini beynəlxalq hüquqi müstəvidə təsbit etmişdir. Hərbi, iqtisadi və siyasi müttəfiqliyin zirvəsi olan Şuşa Bəyannaməsi təkcə ikitərəfli əlaqələri gücləndirməklə kifayətlənmir, eyni zamanda ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu əhəmiyyətli dərəcədə artırır. İki ölkə arasında sarsılmaz müttəfiqlik münasibətləri hər iki respublikanın müstəqilliyi, suverenliyi, ərazi bütövlüyü və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığı prinsiplərini sarsılmaz hüquqi öhdəlik halına gətirmişdir. Sənədin ən mühüm müddəalarından biri, tərəflərdən hər hansı birinin təhlükəsizliyinə və ya ərazi bütövlüyünə üçüncü dövlət və ya dövlətlər qrupu tərəfindən təhdid, yaxud təcavüz edildiyi təqdirdə, iki ölkənin birgə məsləhətləşmələr aparmasını və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinə uyğun olaraq bir-birinə hərbi də daxil olmaqla, bütün zəruri yardımları göstərməsini təsbit edir ki, bu da regionda yarana biləcək hər hansı hərbi təhdidə qarşı vahid bir qalxan formalaşdırır. Vətən müharibəsində əldə edilən şanlı Qələbədən sonra imzalanan bu sənəd Azərbaycanın Cənubi Qafqazda yaratdığı yeni geosiyasi reallıqları möhkəmləndirir və dövlətimizin qlobal miqyasda güclü, həlledici bir aktora çevrilməsini təsdiqləyir. Bəyannamə ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu artırır, çünki dünyanın ən güclü ordularından birinə sahib olan və qlobal idarəçilikdə həlledici rol oynayan Türkiyə Respublikası ilə rəsmi müttəfiqlik statusu, Azərbaycanın beynəlxalq arenada suveren hüquqlarının ən etibarlı qarantıdır və bu sənədin mövcudluğu beynəlxalq təşəbbüslərin daha güclü dəstəklənməsinə şərait yaradır. Təbii ki, bu strateji təminat öz növbəsində iqtisadi inkişafa da güclü təkan verir və əlverişli investisiya mühitinin yaranması üçün möhkəm zəmin hazırlayır. Bəyannamənin yaratdığı etibarlı təhlükəsizlik çətiri və iki qardaş ölkənin birgə iqtisadi təşəbbüsləri həm ümumilikdə ölkə iqtisadiyyatında, həm də işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə olduqca əlverişli investisiya mühitinin yaranmasını təmin edir; Türkiyənin qabaqcıl şirkətlərinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda infrastruktur, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat və yaşıl enerji layihələrində genişmiqyaslı fəaliyyəti digər beynəlxalq investorlar üçün güclü bir etimad siqnalı rolunu oynayır. Bütün bu sadalananlarla yanaşı, Şuşa Bəyannaməsinin beynəlxalq əhəmiyyətini şərtləndirən mühüm amillər sırasında Cənubi Qafqazda davamlı sülhün və təhlükəsizliyin qorunması, habelə qlobal ticarət şəbəkəsi üçün həyati əhəmiyyət daşıyan yeni nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin, o cümlədən Zəngəzur dəhlizinin və "Orta Dəhliz"in (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) səmərəliliyinin və funksionallığının artırılması prioritet təşkil edir. Eyni zamanda, Cənub Qafaz Dəhlizinin inkişafı və enerji təhlükəsizliyi sahəsində birgə fəaliyyət Avropanın enerji təminatında iki ölkənin rolunu kritik səviyyəyə qaldırır və Türk dünyasının inteqrasiyasına, Türk Dövlətləri Təşkilatının güclənməsinə fundamental təkan verir. Nəticə etibarilə, bu sənəd sadəcə qardaşlıq və müttəfiqlik aktı deyil, bütövlükdə regionun gələcək mənzərəsini müəyyənləşdirən, Azərbaycanın inkişaf və sabitlik mərkəzi kimi mövqeyini sarsılmaz edən, gələcək nəsillərin təhlükəsizliyini və milli maraqlarını qoruyan konseptual bir strateji doktrinadır.
Aidə Həsənova

15 İyun – Milli Qurtuluş Günü: Azərbaycanın Müstəqillik və Tərəqqi Tarixinin Başlanğıcı
Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixi zəngin və mürəkkəb mərhələlərdən keçmişdir. Xüsusilə 1990-cı illərin əvvəllərində ölkədə cərəyan edən siyasi, iqtisadi və hərbi proseslər müstəqilliyimizin ilk illərinin nə dərəcədə ağır sınaqlarla dolu olduğunu göstərir. SSRİ-nin dağılmasından sonra hakimiyyətdə olan qüvvələrin, xüsusilə AXC-Müsavat cütlüyünün səriştəsiz idarəetməsi ölkəni addım-addım uçuruma aparırdı. Dövlət idarəçiliyindəki başıpozuqluq, daxili çəkişmələr, orduda vahid komandanlığın olmaması və şəxsi maraqların milli mənafelərdən üstün tutulması Azərbaycanı vətəndaş müharibəsi astanasına gətirib çıxarmışdı. Bu daxili böhran həm də xarici təhdidlərə qarşı ölkəni tamamilə müdafiəsiz qoymuşdu. Həmin dövrdə ölkə daxilində fəaliyyət göstərən qeyri-qanuni silahlı qruplaşmalar mərkəzi hakimiyyətə tabe olmur, cəmiyyətdə xaos və qorxu mühiti yaradırdılar. İqtisadiyyat tamamilə iflic vəziyyətinə düşmüş, inflyasiya idarəolunmaz həddə çatmış, əhalinin sosial rifahı kəskin şəkildə pisləşmişdi. Bu cür səriştəsiz və xaotik idarəetmə modelinin davam etməsi Azərbaycanın bir dövlət kimi dünya xəritəsindən silinməsi və müstəqilliyini itirməsi təhlükəsini real formaya salmışdı. Xalq mövcud hakimiyyətdən tamamilə ümidini kəsərək, ölkəni bu rəzalətdən qurtara biləcək yeganə siyasi liderə dikmişdi.
Ulu Öndərin hələ sovet dövründə Azərbaycana rəhbərlik etdiyi illərdə yaratdığı güclü iqtisadi, mədəni və kadr potensialı məhz müstəqil dövlətçiliyin təməl daşları idi. Lakin qeyd olunan rejimlər bu böyük irsi qorumaq və inkişaf etdirmək əvəzinə, şəxsi siyasi ambisiyalarını təmin etmək naminə dövlət təsisatlarını zəiflədir və xalqı tarixi köklərindən uzaqlaşdırmağa cəhd göstərirdilər. Bu qüvvələrin yürütdüyü səhv daxili və xarici siyasət Azərbaycanın strateji maraqlarına böyük zərbə vurdu. Lakin onların Heydər Əliyev fenomenini sıradan çıxarmaq və xalqın yaddaşından silmək cəhdləri iflasa uğradı. Çünki Azərbaycan xalqı dar gündə xilaskarının kim olduğunu yaxşı bilirdi və məhz Heydər Əliyev zəkasının ölkəni bu qaranlıqdan çıxaracağına tam əmin idi.
Xalqın təkidli tələbi və dəvəti ilə 1993-cü il iyunun 9-da Bakıya gələn Heydər Əliyev, iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixinə qızıl hərflərlə yazılmış taleyüklü əhəmiyyəti olan günlərdən biridir. Bu tarix sadəcə hakimiyyət dəyişikliyi deyil, eyni zamanda Azərbaycanın dövlətçilik fəlsəfəsinin, milli qürurunun və gələcəyə olan inamının yenidən doğulması günü idi.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə ölkədə sabit inkişafın bünövrəsi qoyuldu. İlk növbədə daxili sabitlik təmin olundu, qanunsuz silahlı dəstələr zərərsizləşdirildi və dövlət intizamı bərpa edildi. Siyasi xaosun aradan qaldırılması xarici investorların Azərbaycana olan inamını yenidən qazandırdı. Bunun məntiqi nəticəsi olaraq, 1994-cü ildə dünya iqtisadiyyatının gedişatını dəyişən və Azərbaycanın gələcək iqtisadi müstəqilliyini təmin edən “Əsrin Müqaviləsi” imzalandı. Heydər Əliyevin uzaqgörən neft strategiyası ölkəyə milyardlarla investisiya axınını təmin edərək müasir infrastrukturun qurulmasına yol açdı. Dövlət quruculuğu sahəsində köklü islahatlar həyata keçirildi. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk milli Konstitusiyası qəbul olundu. Demokratik təsisatlar inkişaf etdirildi, ordu quruculuğunda mühüm addımlar atılaraq nizami və güclü ordu formalaşdırıldı. Qurtuluş fəlsəfəsi Azərbaycanı regional layihələrin mərkəzinə çevirdi, ölkəmiz beynəlxalq arenada layiqli yerini tutdu. Bu sabitlik və inkişaf təməli olmasaydı, bu gün fəxr etdiyimiz qüdrətli Azərbaycan dövlətindən söz açmaq qeyri-mümkün olardı.
Ümummilli Liderin əsasını qoyduğu və xalqa xidmət edən bu siyasi xətt, partiyanın sədri, Prezident İlham Əliyev tərəfindən müasir dövrün çağırışlarına uyğun olaraq daha da zənginləşdirilmişdir. Dövlət başçısının həyata keçirdiyi uzaqgörən daxili və xarici siyasət nəticəsində Azərbaycan bu gün regionun ən güclü və nüfuzlu dövlətinə çevrilmişdir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursunun uğurlu davamı ölkəmizə ən böyük tarixi qələbəni – Qarabağın azadlığını bəxş etdi. 2020-ci ilin payızında Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında rəşadətli Azərbaycan Ordusu 44 günlük Vətən Müharibəsi ilə torpaqlarımızı işğaldan azad edərək xalqımızın otuz illik həsrətinə son qoydu və Ulu Öndərin ən böyük vəsiyyətini yerinə yetirdi. Milli Qurtuluş Gününün yaratdığı möhkəm təməllər üzərində ucalan müasir Azərbaycan, indi işğaldan azad edilmiş ərazilərində nəhəng quruculuq işləri aparır, gələcəyə daha böyük inamla addımlayır. 15 İyun xalqımızın yaddaşında sadəcə bir xilaskarlıq günü deyil, həm də əbədi müstəqilliyimizin, zəfərimizin və tərəqqimizin rəmzi kimi yaşayır və yaşayacaqdır.
Əliyeva Cəmalə

SON ZƏNG: MƏKTƏBƏ VİDA, GƏLƏCƏYƏ SALAM!

Məktəbimizdə 2025/2026-cı tədris ilinin başa çatması münasibətilə XI sinif məzunları üçün “Son zəng” tədbiri keçirildi.
Tədbir Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başladı. Daha sonra Şəhidlərimizin ruhu 1 dəqidəlik sükütla yad edildi. Tədbirin gedişatında məktəb rəhbərliyi, müəllimlər və Zəngilan rayon İcra Hakimiyyətinin nümayəndəsi məzunları təbrik edərək onlara gələcək həyatlarında uğurlar arzuladılar.
Şagirdlər tərəfindən hazırlanan musiqili-bədii kompozisiyalar, şeirlər və rəqs nömrələri tədbirə xüsusi rəng qatdı. Məzunlar müəllimlərinə və valideynlərinə göstərdikləri diqqət və qayğıya görə minnətdarlıqlarını ifadə etdilər.
Tədbirdə həmçinin il ərzində fərqlənən müəllim və şagirdlərimiz təşəkkürnamələrlə təltif edildi və onlara uğurlar arzulanıldı
Tədbirin sonunda rəmzi “Son zəng” səsləndirildi və məzunlar üçün yeni həyat mərhələsinin başlanğıcı elan olundu.
Məktəbimizi bitirən bütün məzunlarımızı təbrik edir, onlara ali təhsil və gələcək fəaliyyətlərində uğurlar arzulayırıq.

15 İyun Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixinə qızıl hərflərlə yazılmış taleyüklü əhəmiyyəti olan günlərdən biridir.

15 İyun Milli Qurtuluş Günü Azərbaycanın dövlətçilik tarixində qızıl hərflərlə yazılmış,müstəqilliyimizin qorunub saxlanılmasını və ölkəmizin davamlı inkişaf yoluna çıxmasını təmin etmiş tarixi bir gündür. Azərbaycan xalqının tarixində taleyüklü günlərdən biri olan 15 İyun Milli Qurtuluş Günü ölkəmizin dövlətçilik salnaməsində xüsusi yer tutur. Bu əlamətdar tarix xalqımızın ağır sınaqlardan keçərək dövlət müstəqilliyini qoruması, sabitlik və inkişaf yoluna qədəm qoyması ilə bağlıdır. Milli Qurtuluş Günü Ümummilli Lider Heydər Əliyevin yenidən siyasi hakimiyyətə qayıdışı və Azərbaycanın parçalanmaq təhlükəsindən xilas edilməsi ilə səciyyələnir. Ümumiyyətlə, tariximizdə bir sıra hadisələr vardır ki, bunlar xalqımızın milli mənlik şüurunda, həmçinin azərbaycançılıq ideologiyası təfəkküründə dərin və əbədi yerə malikdir. Milli Qurtuluş Günü 15 iyun 1997-ci ildən etibarən parlamentin qərarı ilə rəsmi dövlət bayramı kimi qeyd edilməyə başlandı. XX əsrin sonlarında Azərbaycan xalqı öz dövlət müstəqilliyini bərpa etsə də,müstəqilliyin ilk illərində ölkədə mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyət hökm sürürdü. Dövlət idarəçiliyində təcrübəsizlik, iqtisadi böhran, silahlı qruplaşmaların fəaliyyəti, separatçılıq meyilləri və Ermənistanın hərbi təcavüzü Azərbaycanı ciddi təhlükələrlə üz-üzə qoymuşdu. Azərbaycan çox mürəkkəb siyasi və hərbi vəziyyətlə üzləşdi. Ermənistanın hərbi təcavüzü genişlənir, iqtisadi böhran dərinləşir, hakimiyyət daxilində parçalanmalar güclənirdi. Xüsusilə 1992–1993-cü illərdə AXC-Müsavat hakimiyyətinin idarəçilik sahəsində yol verdiyi ciddi səhvlər ölkədə vəziyyəti daha da ağırlaşdırdı. Dövlət idarəçiliyində təcrübəsizlik, tez-tez dəyişən qərarlar, vahid siyasi strategiyanın olmaması və daxili çəkişmələr cəmiyyətdə narazılığın artmasına səbəb oldu. Ordunun formalaşdırılması prosesində mövcud olan problemlər, müxtəlif silahlı qrupların fəaliyyət göstərməsi və bölgələrdə separatçı meyillərin güclənməsi ölkəni faktiki olaraq parçalanma təhlükəsi ilə üz-üzə qoymuşdu. 1993-cü ildə vəziyyət daha da ağırlaşmış, ölkədə vətəndaş qarşıdurması və dövlətçiliyin itirilməsi təhlükəsi yaranmışdı. Belə bir mürəkkəb dövrdə Azərbaycan xalqı öz xilaskarını Ulu Öndər Heydər Əliyevin simasında görürdü. Xalqın təkidli tələbi ilə 1993-cü il iyunun 9-da Bakıya qayıdan Heydər Əliyev ölkənin xilası missiyasını öz üzərinə götürdü. Onun siyasi təcrübəsi, uzaqgörənliyi və qətiyyəti sayəsində ölkədə sabitliyin bərpası istiqamətində mühüm addımlar atıldı. 1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi ölkənin taleyində dönüş nöqtəsinə çevrildi. Məhz bu tarix sonradan Milli Qurtuluş Günü kimi qeyd olunmağa başladı. Ulu Öndər Heydər Əliyev hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra ölkədə ictimai-siyasi sabitlik təmin edildi, qanunsuz silahlı dəstələrin fəaliyyəti dayandırıldı, dövlət idarəetmə sistemi yenidən formalaşdırıldı. Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələri genişləndirildi, iqtisadi inkişafın əsası qoyuldu və dövlət müstəqilliyi möhkəmləndirildi. Məhz onun rəhbərliyi ilə ölkənin gələcək inkişaf strategiyası müəyyən edildi və Azərbaycan beynəlxalq aləmdə etibarlı tərəfdaş kimi tanınmağa başladı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin ən böyük xidmətlərindən biri Azərbaycan dövlətçiliyini qoruyaraq onu davamlı inkişaf yoluna çıxarması oldu. Onun təşəbbüsü ilə həyata keçirilən siyasi və iqtisadi islahatlar ölkənin gələcək uğurlarının əsasını təşkil etdi. Qəbul olunan Konstitusiya, çoxpartiyalı siyasi sistemin formalaşdırılması, hüquqi dövlət quruculuğu və iqtisadi inkişaf proqramları Azərbaycanın müasir dövlət kimi inkişafına təkan verdi. Ümummilli Lider Heydər Əliyev bütün fəaliyyətini xalqına və dövlətinə xidmətə həsr etmişdir. O, hər zaman Azərbaycanın müstəqilliyini, suverenliyini və ərazi bütövlüyünü ən ali dəyər hesab etmişdir. Onun “Mənim həyatım da, fəaliyyətim də yalnız və yalnız Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunub saxlanmasına, ölkəmizin bu ağır vəziyyətdən qalxmasına həsr olunacaqdır” fikri xalqına və dövlətinə sonsuz sədaqətinin ifadəsidir.
1994-cü ildə əldə olunan atəşkəs ölkənin inkişafı üçün əlverişli şərait yaratdı. Həmin ilin sentyabrında imzalanan “Əsrin müqaviləsi” isə Azərbaycanın iqtisadi tarixində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Sonrakı illərdə həyata keçirilən iri enerji və nəqliyyat layihələri ölkənin beynəlxalq nüfuzunun yüksəlməsinə və iqtisadi qüdrətinin artmasına mühüm töhfə verdi. Azərbaycanın əldə etdiyi uğurların təməlində məhz 1993-cü ildə başlanmış qurtuluş və dövlətçilik siyasəti dayanır. 15 İyun yalnız siyasi hakimiyyət
dəyişikliyinin tarixi deyil, həm də dövlətin qorunub saxlanılması, sabitliyin bərpası və gələcək inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyan gündür. Böyük tarixi şəxsiyyət Heydər Əliyevin xarici siyasətinin başlıca istiqamətləri Ermənistanın Azərbaycana qarşı elan etmədən apardığı müharibənin sonladırılıması, torpaqlarımızın işğaldan azad olunması, məcburi köçkünlərin öz ocaqlarına qayıtması kimi tale yüklü məsələləri əhatələyirdi. Ulu Öndərin arzularını Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev gerçəkləşdirdi. Bu gün cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Heydər Əliyev siyasi kursu uğurla davam etdirilir. Azərbaycanın əldə etdiyi böyük nailiyyətlər, iqtisadi inkişafı, beynəlxalq nüfuzunun artması, eləcə də Vətən müharibəsində qazanılan möhtəşəm Qələbə Ümummilli Liderin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyasının uğurlu nəticələridir. Qarabağ
və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri də bu siyasətin davamıdır. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasət Azərbaycanın nəinki regionda, eyni zamanda beynəlxalq arenada güclü, bütün məsələlərlə bağlı öz prinsipial mövqeyi olan, müstəqil siyasi iradə nümayiş etdirən ölkə kimi tanınmasını şərtləndirdi. İkinci Qarabağ-Vətən müharibəsində qazanılan möhtəşəm Zəfər Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursunun uğurlu davamının məntiqi nəticəsidir.
Azərbaycan xalqı Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əziz xatirəsini daim uca tutur, Onun dövlətçilik irsini böyük ehtiramla yad edir və Milli Qurtuluş Gününü qürurla qeyd edir. 15 İyun Milli Qurtuluş Günü Azərbaycanın dövlətçilik tarixində qızıl hərflərlə yazılmış, müstəqilliyimizin qorunub saxlanılmasını və ölkəmizin davamlı inkişaf yoluna çıxmasını təmin etmiş tarixi bir gündür. 15 iyun Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin qurtuluşunun günüdür. Qurtuluş günü hər bir azərbaycanlının dövlətə, dövlətçiliyə sədaqətinin günüdür. Qurtuluş Günü müasir Azərbaycanın dövlətçilik işığıdır.

Vüqar Əhmədov

Milli Qurtuluş Günü – Azərbaycan dövlətçiliyinin xilası və yüksəlişinin başlanğıcı

15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixinin ən mühüm və taleyüklü səhifələrindən biridir. Bu tarix müstəqil dövlətçiliyimizin qorunub saxlanılması, ölkədə ictimai-siyasi sabitliyin bərpası və Azərbaycanın gələcək inkişaf yolunun müəyyənləşdirilməsi ilə səciyyələnir.
1991–1993-cü illərdə Azərbaycan ağır siyasi və iqtisadi böhran, idarəetmədə səriştəsizlik, silahlı qarşıdurmalar, separatçılıq meyilləri və Ermənistanın hərbi təcavüzü ilə üzləşmişdi. Dövlət müstəqilliyinin itirilməsi və ölkənin parçalanması təhlükəsi real xarakter almışdı. Belə bir mürəkkəb şəraitdə xalqın təkidli tələbi ilə Ulu Öndər Heydər Əliyevin yenidən siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın xilası üçün həlledici addım oldu.
1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi ölkədə yeni siyasi mərhələnin başlanğıcını qoydu. Məhz bu tarix Azərbaycan xalqının milli qurtuluşunun, dövlətçiliyimizin xilasının və sabit inkişaf yolunun təməli kimi tarixə düşdü.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin xilaskarlıq missiyasının əsas nəticələri:
Azərbaycan vətəndaş müharibəsi və parçalanmaq təhlükəsindən xilas edildi;
Ölkədə sabitlik, qanunçuluq və ictimai asayiş bərpa olundu;
Dövlət idarəetmə sistemi yenidən formalaşdırıldı;
Qanunsuz silahlı dəstələrin fəaliyyətinə son qoyuldu;
Milli Ordunun quruculuğu sürətləndirildi və müdafiə qabiliyyəti gücləndirildi;
Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələri genişləndirildi, ölkəmizin dünya birliyində nüfuzu artdı;
“Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması ilə iqtisadi inkişafın möhkəm təməli qoyuldu;
Hüquqi dövlət və demokratik cəmiyyət quruculuğu istiqamətində mühüm islahatlar həyata keçirildi;
Azərbaycan xalqında dövlətə və gələcəyə inam bərpa edildi.
Milli Qurtuluş Günü yalnız keçmişin xatirəsi deyil, həm də müasir Azərbaycanın uğurlarının təməlidir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi siyasi kurs bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan ərazi bütövlüyünü və dövlət suverenliyini tam bərpa etmiş, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işlərinə başlamışdır. Ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun artması, iqtisadi inkişafın davamlı xarakter alması, ordumuzun güclənməsi və əldə olunan tarixi Zəfər Heydər Əliyev siyasi kursunun uğurlu davamının nəticəsidir. Bu gün 15 İyun xalqımız tərəfindən dövlətçilik tariximizin dönüş nöqtəsi, milli həmrəyliyin, sabitliyin və müstəqilliyimizin xilası günü kimi böyük ehtiramla qeyd olunur. Milli Qurtuluş Günü Azərbaycanın müstəqillik yolunda əldə etdiyi nailiyyətlərin əsasını təşkil edən tarixi hadisə kimi daim yaddaşlarda yaşayacaqdır.

Nəriman Nəcəfzadə

“Şuşa Bəyannaməsi”nin imzalanmasından 5 il ötür.

2021-ci il 15 iyun tarixində “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi“ imzalanmışdır. Cənab Prezident İlham Əliyev imzalanmış bəyannamə haqqında bu fikirləri səsləndirmişdir: “Bəyannamə tarixə əsaslanır. Bəyannamədə xalqlarımızın böyük liderləri, öndərləri Mustafa Kamal Atatürkün və Heydər Əliyevin kəlamları öz əksini tapıb. XX əsrin əvvəllərində Mustafa Kamal Atatürk demişdir: “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir”. XX əsrin sonlarında Heydər Əliyev demişdir: “Türkiyə və Azərbaycan bir millət, iki dövlətdir”. Bu tarixi sözlər, kəlamlar bizim fəaliyyətimiz üçün əsas amildir. Biz bu vəsiyyətə sadiqik və XXI əsrdə azad edilmiş Şuşada Müttəfiqlik Bəyannaməsini imzalayarkən əcdadlarımıza sadiqliyimizi nümayiş etdiririk və gələcək nəsillərə yol göstəririk”.
Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan ilə Türkiyənin qardaşlığını bütün dünyaya bildirən bir mesajdır. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında 2021-ci il iyunun 15-də Şuşada imzalanan Bəyannamə iki qardaş ölkə arasında tarixi münasibətlərin yeni mərhələsinin əsasını qoydu.
Şuşa Bəyannaməsi müttəfiqlik münasibətlərinin geostrateji əhəmiyyətini artırır. Şuşa Bəyannaməsi – qardaşlığın yeni tarixi mərhələsi. Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsinin imzalanması ölkələrimiz arasındakı münasibətlərin bütün müstəvilərdə davamlı inkişafını təmin edir.
Bəyannamə Türkiyə və Azərbaycan arasındakı müttəfiqlik münasibətlərinin bütün sahələrini əhatə edir. Ölkələrimiz arasındakı müttəfiqlik əlaqələri siyasət, beynəlxalq müstəvidə birgə əməkdaşlıq, iqtisadiyyat, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat, mədəniyyət, təhsil, ordu quruculuğu və digər strateji sahələri əhatə edir.
Şuşa Bəyannaməsi əhatəli sülhə və inteqrasiyaya yol açır. Şuşa Bəyannaməsi bölgədə inteqrasiya proseslərini stimullaşdırır.
Şuşa Bəyannaməsi əraziyə yeni sərmayə qoyuluşu prosesini stimullaşdırır. Regionun artan investisiya potensialı yeni iqtisadi münasibətlərin formalaşmasına səbəb olacaqdır. Şuşa və Şuşa ətrafının gözəl turizm imkanları açılır.
Vətən müharibəsində olduğu kimi, işğaldan azad olunmuş ərazilərin yenidən qurulması prosesində də Azərbaycan ilə Türkiyə arasında sıx əməkdaşlıq mövcuddur.
Şuşa Bəyannaməsinin imzalanmasından keçən beş il ərzində Azərbaycan–Türkiyə münasibətləri daha da möhkəmlənib. Bu müddətdə birgə hərbi təlimlərin sayı artıb, müdafiə sənayesi üzrə əməkdaşlıq genişlənib, enerji və nəqliyyat layihələri inkişaf etdirilib, Qarabağın bərpasında Türkiyə şirkətlərinin iştirakı güclənib, humanitar və təhsil layihələrinin sayı çoxalıb, beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı dəstək davam edib.
Bu nəticələr göstərir ki, Şuşa Bəyannaməsi sadəcə siyasi bəyanat deyil, real fəaliyyət proqramıdır.
Bəyannamədə əksini tapan və iqtisadi inkişafa təkan verəcək məsələlərdən biri də ölkələrin qarşılıqlı surətdə investisiya qoyuluşlarını həyata keçirməsindən, habelə bu sahədə strateji məqsədlərin olmasından ibarətdir. Qarşılıqlı investisiya qoyuluşları ölkələrin iqtisadiyyatının sürətli inkişaf etməsinə, zəruri sahələrin genişləndirilməsinə, strateji sahələrin daha da təkmilləşdirilməsinə şərait yaradır, inteqrasiyanı dərinləşdirir. Bəyannamə ilə Azərbaycan və Türkiyə, bir-biri ilə ticarət-iqtisadi münasibətlərdə milli iqtisadiyyatların və ixracın şaxələndirilməsinə nail olmuşdur.
Şuşa Bəyannaməsinin imzalanmasından ötən 5 il göstərdi ki, bu sənəd Azərbaycan–Türkiyə münasibətlərində yeni bir mərhələnin başlanğıcı olub. Şuşada imzalanan bu tarixi sənəd iki qardaş ölkə arasında müttəfiqlik münasibətlərini hüquqi müstəviyə çıxararaq onları daha da gücləndirib.
Bu gün Şuşa Bəyannaməsi yalnız Azərbaycan və Türkiyə arasında münasibətlərin simvolu deyil, həm də regionda sabitlik, təhlükəsizlik və əməkdaşlıq üçün mühüm təminat kimi qiymətləndirilir. Onun yaratdığı siyasi və strateji əsaslar gələcək illərdə də iki dövlətin birgə inkişafına, Türk dünyasının birliyinə və Cənubi Qafqazda davamlı sülhün möhkəmlənməsinə xidmət edəcəkdir.

Şəhla İmanzadə

Azərbaycan-Türkiyə Sarsılmaz Müttəfiqliyinin Tarixi Zirvəsi

2021-ci il iyunun 15-də tarixi Şuşa şəhərində “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi”nin imzalanması iki qardaş ölkənin münasibətlərində tamamilə yeni bir mərhələnin əsasını qoymaqla yanaşı, işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası və yenidən qurulması prosesinə də misilsiz bir təkan verdi. Qədim mədəniyyət beşiklərimizdən olan Şuşada möhürlənən bu tarixi sənəd təkcə hərbi-siyasi müttəfiqliyin rəsmiləşdirilməsi deyil, həm də Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun dirçəlişinə yönəlmiş böyük sosial-iqtisadi tərəfdaşlığın yol xəritəsidir. Otuz illik dağıntı və vandalizmdən sonra Azərbaycan dövlətinin öz daxili imkanları ilə başlatdığı genişmiqyaslı bərpa işlərində Türkiyə Respublikasının dövlət və özəl qurumlarının yaxından iştirakı, müttəfiqliyin elan olunduğu ilk günlərdən etibarən regional inkişafın ən mühüm hərəkətverici qüvvəsinə çevrilmişdir. Şuşa Bəyannaməsinin bəxş etdiyi hüquqi və mənəvi güclə silahlanan hər iki ölkə dağıdılmış şəhər və kəndlərin, infrastruktur obyektlərinin, tarixi-mədəni abidələrin bərpasında qətiyyət nümayiş etdirərək postmünaqişə dövrünün ən uğurlu quruculuq modelini dünyaya təqdim edir.
Azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulmasında ən böyük prioritetlərdən birini təşkil edən nəqliyyat və logistika infrastrukturunun qurulması prosesi məhz Şuşa Bəyannaməsinin doğurduğu əməkdaşlıq ruhu ilə sürətlə reallaşdırılmaqdadır. Qarabağın hava qapısı hesab olunan Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının, həmçinin çətin coğrafi relyefdə yerləşən Zəngilan və Laçın beynəlxalq hava limanlarının inkişafında, eləcə də bölgəni bütöv bir şəbəkə halında birləşdirən magistral avtomobil və dəmir yollarının tikintisində Türkiyə şirkətləri yerli mütəxəssislərlə çiyin-çiyinə fəaliyyət göstərirlər. "Zəfər yolu" başda olmaqla, Kəlbəcər, Laçın, Şuşa və Ağdam istiqamətlərinə uzanan mürəkkəb tunellər və körpülər iki ölkənin mühəndislik potensialının ortaq zəfəri kimi qeydə alınır. Bu nəhəng nəqliyyat qovşaqlarının inşası təkcə məcburi köçkünlərin öz doğma yurdlarına qayıtmasını təmin etmir, həm də Şuşa Bəyannaməsində xüsusi bəndlə qeyd olunan və regionun geoiqtisadi xəritəsini dəyişdirəcək Zəngəzur dəhlizinin açılması hədəfinə birbaşa xidmət edir.
İnfrastrukturun qurulması ilə bərabər, işğaldan azad olunmuş bölgələrdə tətbiq edilən müasir şəhərsalma prinsipləri, "Ağıllı kənd" və "Ağıllı şəhər" konsepsiyaları Azərbaycan və Türkiyə tərəfdaşlığının innovativ tərəfini nümayiş etdirir. Zəngilanın Ağalı kəndində əsası qoyulan və sonradan digər rayonlarda da genişləndirilən bu ekoloji təmiz, rəqəmsal yaşayış sahələri kənd təsərrüfatının rəqəmsal idarə edilməsi, alternativ enerji mənbələrindən istifadə və dayanıqlı məşğulluq imkanları ilə seçilir. Türkiyənin bu sahədəki qabaqcıl texnoloji təcrübəsi və investisiya dəstəyi Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun sürətlə modernləşməsinə, regionun ekoloji balansının qorunmaqla iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsinə şərait yaradır. Sahələrin minalardan təmizlənməsi kimi ən mürəkkəb və təhlükəli prosesdə belə Türkiyənin verdiyi texniki və kadr dəstəyi bərpa prosesinin təhlükəsiz və planlaşdırılmış tempdə getməsini təmin edən mühüm amillərdən biridir.
Şuşa Bəyannaməsinin ruhuna uyğun olaraq, bölgənin qədim simasının qaytarılması və mədəni irsin bərpası istiqamətində atılan addımlar da milli-mənəvi birliyimizin bariz göstəricisidir. Erməni vandalizminə məruz qalaraq tamamilə dağıdılan və ya təyinatı dəyişdirilən məscidlərin, məqbərələrin, muzeylərin və tarixi qalaların ilkin memarlıq üslubuna uyğun bərpa edilməsində hər iki ölkənin memar və bərpaçıları müştərək fəaliyyət göstərirlər. Şuşa şəhərindəki Yuxarı Gövhər Ağa, Aşağı Gövhər Ağa məscidlərinin, Vaqif məqbərəsinin və digər mühüm abidələrin restavrasiyası qardaşlığımızın mədəniyyət müstəvisindəki ucalığını təsdiqləyir. Bu mənəvi dirçəliş təkcə keçmişin bərpası deyil, həm də gələcək nəsillərə ötürüləcək ortaq mədəni mirasın qorunması missiyasıdır.
15 iyun 2021-ci il tarixində imzalanmış Şuşa Bəyannaməsi işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpasını sadəcə regional tikinti prosesi səviyyəsindən çıxararaq onu beynəlxalq əhəmiyyətli strateji inkişaf modelinə çevirmişdir. Azərbaycan dövlətinin siyasi iradəsi, iqtisadi gücü və Türkiyə Respublikasının qətiyyətli dəstəyi sayəsində Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bu gün dünyanın ən dinamik şəkildə yenidən quran, canlanan və modernləşən bölgələrindən biridir. Bəyannamənin açdığı geniş imkanlar işğaldan azad olunmuş tarixi torpaqlarımızın tezliklə çiçəklənən bir diyara, güclü iqtisadi mərkəzə çevriləcəyinə ən etibarlı zəmanətdir. Məhz bu sarsılmaz müttəfiqlik fonunda aparılan böyük quruculuq işləri Azərbaycanın suverenliyinin rəmzi, həmçinin regional sülhün və dayanıqlı inkişafın sarsılmaz təməli kimi tarixə həkk olunmaqdadır.

Elnurə Kərimova

15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixinə qızıl hərflərlə yazılmış taleyüklü əhəmiyyəti olan günlərdən biridir.
Azərbaycan tarixində elə günlər var ki, onlar təkcə bir tarix kimi deyil, xalqın taleyində dönüş yaradan mühüm hadisə kimi yadda qalır və 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü də məhz belə günlərdən biridir. Bu tarix Azərbaycan dövlətçiliyinin qorunması, sabitliyin bərpası və gələcəyə doğru inamlı addımların atılması ilə səciyyələnir, çünki 1990-cı illərin əvvəllərində müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş ölkəmiz ciddi sınaqlarla üz-üzə qalmışdı.
Belə ki, 1991-ci ildən sonra ölkədə həm siyasi, həm də iqtisadi vəziyyət olduqca gərgin idi və daxili çəkişmələr, hakimiyyət uğrunda mübarizə, eləcə də müharibə şəraiti vəziyyəti daha da ağırlaşdırırdı, nəticədə 1993-cü ilin iyun ayında bu gərginlik p*k həddə çataraq vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi yaratmışdı və artıq dövlət müstəqilliyi real təhlükə altına düşmüşdü. Məhz belə bir mürəkkəb məqamda xalq çıxış yolunu təcrübəli və güclü liderin hakimiyyətə qayıdışında gördü və bu çağırışa cavab olaraq Heydər Əliyev Bakıya dəvət olundu.
Onun 15 iyun 1993-cü ildə Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilməsi ölkənin taleyində həlledici dönüş yaratdı, çünki bu hadisə ilə ölkədə idarəçilikdə nizam-intizamın bərpasına başlanıldı və siyasi sabitliyin təmin olunması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti və qətiyyətli qərarları nəticəsində vətəndaş qarşıdurmasının qarşısı alındı, dövlət institutları möhkəmləndirildi və xalqın gələcəyə olan inamı yenidən formalaşdı.
Bununla yanaşı, həmin dövrdən etibarən Azərbaycanın inkişaf strategiyası müəyyənləşdirildi və ölkə tədricən sabitlikdən tərəqqiyə doğru irəliləməyə başladı, belə ki, iqtisadi islahatlar həyata keçirildi, ordu quruculuğu gücləndirildi və xarici siyasətdə milli maraqlara əsaslanan balanslı kurs formalaşdırıldı ki, bütün bunlar Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin möhkəmlənməsinə səbəb oldu.
Nəhayət, bu tarixi hadisələrin əhəmiyyəti nəzərə alınaraq 1997-ci ildə 15 iyun rəsmi şəkildə Milli Qurtuluş Günü elan edildi və o vaxtdan etibarən hər il bu gün ölkəmizdə böyük coşqu ilə qeyd olunur, çünki bu tarix yalnız keçmişin xatirəsi deyil, həm də xalqın birliyinin, gücünün və dövlətinə bağlılığının rəmzidir.
Beləliklə, 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixində mühüm dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir və bu gün bizə bir daha xatırladır ki, müstəqilliyin qorunması üçün birlik, qətiyyət və güclü liderlik əsas şərtlərdən biridir, eyni zamanda bu tarix gələcək nəsillər üçün həm dərs, həm də qürur mənbəyi olaraq daim yaşayacaqdır
Güllər Rəhimova