Kompas Polonii w Wiedniu

29/11/2025

Gemeindewohnung, czyli mieszkanie od miasta.

Wiedeń od ponad 100 lat prowadzi politykę budownictwa socjalnego i inwestuje w mieszkania komunalne. Gemeindewohnungen to lokale należące do gminy. Dzięki wieloletniej polityce mieszkańcy stolicy Austrii mogą liczyć na stabilne, tanie i wysokiej jakości mieszkania. Wiedeńczycy nie muszą obawiać się wysokich czynszów, czy nagłego wypowiedzenia umowy najmu.

Budowane są złożone, zielone osiedla z odgórnie planowanymi przestrzeniami społecznymi. Składają się na nie: przedszkola, szkoły, biblioteki, centra aktywności lokalnej czy kluby seniorów. Wśród bloków umieszczane są także boiska, place zabaw i elementy małej architektury takie jak stoły do ping-ponga, grządki do uprawy warzyw czy hamaki zachęcające do aktywnego spędzania czasu na świeżym powietrzu. Infrastruktura komunikacyjna taka jak: chodniki, ścieżki rowerowe, przystanki autobusowe oraz dostęp do metra czy tramwaju planowane są z takim wyprzedzeniem, aby już pierwsi mieszkańcy mogli z nich swobodnie korzystać.
Wszystkie nowe projekty muszą spełniać odpowiednie kryteria architektoniczne, ekonomiczne, ekologiczne, jak i zrównoważonego rozwoju społecznego.

Mieszkania komunalne mają ściśle uregulowane koszty najmu, które utrzymywane są na stałym poziomie od wielu lat. Według danych z 2023 roku cena za m² mieszkania wahała się od 3 do 6 euro w zależności od jego wielkości i wyposażenia. Do tego dochodzą koszty użytkowania (około 2,80 €/msc.),

Daje to około 474€/msc. za 50 metrowe mieszkanie. Dzięki regulacji czynszów miejskich, koszty najmu prywatnego również utrzymane są na dość niskim, stałym poziomie (w porównaniu do innych miast Europejskich). W pierwszym kwartale roku 2025 było to ok. 10€ za m² wraz z kosztami użytkowania.

Trudno porównywać jest różnice w cenach najmu w Austrii i Polsce, ponieważ polski rynek nieruchomości już dawno wymknął się spod kontroli.

Dane z portalu dla inwestorów podają, że za m² 50-65 metrowego mieszkania w Warszawie można liczyć sobie od 70 do 130zł, czyli od 3.500 do 8.450zł/ miesięcznie (ok. 830-2000€/msc).

Różnica jest ogromna, co w zestawieniu ze stagnacją płac i rosnącymi kosztami życia pogłębia nierówności społeczne i znacząco wpływa na poczucie bezpieczeństwa mieszkańców.

Trudno porównywać jest różnice w cenach najmu w Austrii i Polsce, ponieważ polski rynek nieruchomości już dawno wymknął się spod kontroli.

Miasto Wiedeń jest właścicielem około 220.000 mieszkań i jest tym samym największym zarządcą komunalnym w Europie. To właśnie tutaj w praktyce realizowane jest znane hasło: "mieszkanie prawem, nie towarem". Około 500.000, czyli 60% mieszkańców miasta mieszka w budynkach komunalnych.

Gdyby nasz bohater Adrian chciał się starać o mieszkanie należące do miasta, musiałby spełnić trzy podstawowe wymagania:

1. Być zameldowanym w Wiedniu przez minimum 2 lata. Adrian może zmieniać adresy w obrębie miasta, ale przez co najmniej dwa lata musi być nieprzerwanie zameldowany w Wiedniu.

2. Być obywatelem kraju należącego do UE, lub posiadać stały pobyt w Austrii. Mieszkania komunalne dostępne są dla obywateli państw Unii Europejskiej. Osoby spoza UE mogą się o nie ubiegać, jeżeli otrzymały zgodę na tzw. „stałym pobytem UE”.

3. Nie przekraczać pewnego limitu dochodu.
Dla jednej osoby wynosi on około 60 000 € rocznie, czyli ok. 5 000 € miesięcznie. Oznacza to że Adrian mógłby ubiegać się o mieszkanie od miasta gdyby co miesiąc nie zarabia na rękę więcej niż 20 000 zł.

Wiedeń ma system punktów i bonusów przy przyznawaniu mieszkań komunalnych. Dodatkowe punkty można otrzymać m.in. za długość zamieszkania w mieście, rzeczywistą potrzebę mieszkaniową czy trudną sytuację życiową.

Jeśli Adrian mieszka w Wiedniu od dłuższego czasu, zwiększa to jego szanse na szybkie otrzymanie mieszkania. Podobnie, jeśli jego obecne mieszkanie jest niewystarczające — np. jest przepełnione, za małe lub warunki w nim są trudne. Może to zostać uznane za „uzasadnioną potrzebę mieszkaniową”.

W przeciwieństwie do Polski, gdzie wynajem w dużych miastach jest drogi, wiedeńskie mieszkania komunalne dają realną szansę na własne, komfortowe lokum – bez ryzyka nagłych podwyżek czynszu czy wypowiedzenia umowy najmu.

Wiedeń pokazuje, że mieszkalnictwo może być społeczne i sprawiedliwe, a nie tylko napędzać dochody. Adrian w Wiedniu odkrył, że miasto może stawiać człowieka ponad zyski i przekonał się, co w praktyce znaczy hasło, "mieszkanie prawem, a nie towarem".

Macie może własne doświadczenia lub wskazówki związane z otrzymaniem mieszkania od miasta w Wiedniu? Podzielcie się nimi w komentarzach! Razem możemy więcej!

13/11/2025

Najlepsze miejsca na tanie zakupy w Wiedniu

Zakupy spożywcze
Jeżeli chodzi o typowe zakupy spożywcze, warto wybierać tańsze sklepy, takie jak Penny, Hofer i Lidl. Te trzy sieci są ogólnie tańsze niż Billa i Spar, które należą do droższych sklepów i w których ceny niektórych produktów mogą być wyraźnie wyższe.

W Billi również można znaleźć promocje. Sklep udostępnia naklejki obniżające cenę produktów o 25% – Rabattpickel. Naklejki pojawiają się w materiałach promocyjnych sklepu. Zwykle można zrealizować maksymalnie 3 naklejki na jeden paragon, czyli można otrzymać z rabatem 3 pojedyncze produkty.

Etsan i Aycan
Warzywa i owoce warto kupować u tureckich sprzedawców. Dwie popularne sieci tureckie w Wiedniu to Aycan i Etsan. Specjalizują się głównie w owocach i warzywach, ale można tam też znaleźć mięso w dobrej jakości, a także orientalne przyprawy i zioła.

Brunnenmarkt
Kolejnym miejscem wartym odwiedzenia jest Brunnenmarkt – tradycyjny uliczny targ w dzielnicy Ottakring. Ceny są atrakcyjne, szczególnie jeśli chodzi o mięso i warzywa. Targ jest na świeżym powietrzu, więc zimą może być nieco mniej komfortowo.

Sklepy polskie w Wiedniu – Grosik i Bedronka

W Wiedniu są też polskie sklepy, w których można kupić produkty niedostępne w innych sklepach w Austrii: kiszone ogórki, pierogi, szynki itp. Ceny są trochę wyższe niż w Polsce, ale można dostać wszystko, czego się potrzebuje. Najpopularniejsze polskie supermarkety to Bedronka – jeden na Favoriten i drugi w okolicach Westbahnhof – oraz Grosik – jeden na Floridsdorf i drugi w okolicach Kagran.

Sklepy odzieżowe – Humana Vintage

Jeżeli chodzi o ubrania, warto odwiedzić sklepy Humana Vintage. Jest ich sporo, oferują używane ubrania, często w bardzo dobrym stanie i w niskich cenach. Można tam znaleźć markowe rzeczy w dobrej jakości za naprawdę przystępną cenę. Zyski z działalności przeznaczane są na pomoc ludziom w biednych krajach.

Caritas Carla

Jeżeli chcielibyśmy komuś kupić prezent – np. kubek, książkę czy zabawkę – warto odwiedzić jeden ze sklepów Caritasu, zwanych Carla. Sprzedają tam używane, dobrze zachowane przedmioty: odzież, meble czy akcesoria domowe, które zostały przekazane jako darowizny.
Najlepiej zaopatrzony jest Carla Nord, ale warto też odwiedzić Carla Mittersteig w centrum miasta. Sklepy te oferują przedmioty w dobrym stanie, a przy odrobinie szczęścia można tam w bardzo niskich cenach skompletować całe wyposażenie domu lub kuchni.

48er Tandler

Podobne sklepy prowadzone przez miasto Wiedeń to 48er Tandler. Sklep zajmuje się przyjmowaniem i sprzedażą używanych przedmiotów – od rzeczy domowych, przez meble, dekoracje, sprzęt, po książki i gry. Ceny są bardzo korzystne, a przed świętami można trafić na fajne przedmioty, które świetnie sprawdzą się jako prezenty. Wszystkie te sklepy działają w prosty sposób: ludzie przynoszą niepotrzebne przedmioty, a klienci mogą je odkupić za niższą kwotę, wspierając w ten sposób cele charytatywne.

Macie może własne doświadczenia lub wskazówki związane z tanimi zakupami w Wiedniu? Podzielcie się nimi w komentarzach! Razem możemy więcej!

06/11/2025

Bezrobocie - AMS

Niestety, ostatniego dnia okresu próbnego szef Adriana poinformował go, że kończy z nim współpracę. Po 30 dniach pracy w Wiedniu Adrian został bezrobotny.

Nie czekając ani chwili, poszedł do AMS – austriackiego urzędu pracy i złożył wszystkie dokumenty potrzebne do rejestracji jako osoba bezrobotna. Takie placówki najłatwiej znaleźć, wpisując w mapie google: „AMS Arbeitsmarktservice”.

Najlepiej zgłosić się do urzędu od razu po otrzymaniu wypowiedzenia, ale nie wcześniej niż 3 tygodnie przed końcem umowy. Na miejscu Adrian od razu został zarejestrowany, wypełnił wniosek o zasiłek dla bezrobotnych (Arbeitslosengeld) i otrzymał termin spotkania z doradcą zawodowym. Wszystkie potrzebne dokumenty otrzymał i wypełnił podczas pierwszej wizyty.

W placówkach urzędu znajdują się komputery z drukarkami, z których można bezpłatnie wydrukować wszystkie potrzebne dokumenty.

Co zabrał ze sobą?

- dokument tożsamości (paszport lub dowód),
- Meldezettel (zaświadczenie o zameldowaniu w Austrii),
- numer ubezpieczenia społecznego (Sozialversicherungsnummer),
- ostatnia umowa o pracę i wypowiedzenie (jeśli miał).

Dobrze jest również od razu zarejestrować się online w systemie eAMS – to główny portal do załatwiania wszelkich formalności z urzędem.
https://www.ams.at/arbeitsuchende/arbeitslos-was-tun/eams-konto--ein-konto--viele-vorteile

Rejestracja w systemie trwa jednak kilka dni, ponieważ trzeba poczekać na list z hasłem dostępowym, który przychodzi pocztą. Dopiero po jego otrzymaniu można zalogować się na swoje konto.

Ile pieniędzy dostanie Adrian?

Adrian pracował w Austrii tylko 1 miesiąc, więc niestety pełny zasiłek mu się nie należy – w Austrii zwykle trzeba przepracować min. 6 miesięcy w ostatnich 12 miesiącach.

Na szczęście Austria i Polska współpracują w kwestii ubezpieczeń, więc jego składki z Polski mogą być częściowo uwzględnione. We wniosku o zasiłek Adrian uzupełnił informacje dotyczące swojego stażu pracy w Polsce. Na ich podstawie zostanie wyliczona przez urząd pracy wysokość przysługującego mu zasiłku.

Dla przykładu, gdyby Adrian pracował rok w Austrii i zarabiał 1600 € miesięcznie na rękę, to zasiłek jaki by otrzymał wynosiłby ok. 900€ miesięcznie, czyli 55% wynagrodzenia netto. AMS oblicza dokładną dzienną stawkę i wypłaca pieniądze za każdy dzień bezrobocia.

Adrian nie dostaje tylko pieniędzy – ma też dostęp do:
- doradztwa zawodowego,
- kursów dokształcających,
- ofert pracy oferowanych przez urząd,
- darmowych kursów języka niemieckiego.

Urząd regularnie będzie mu przedstawiał oferty pracy i szkolenia, które mogą mu pomóc w znalezieniu nowej pracy. Ewentualnie wyśle go na kurs niemieckiego finansowany przez AMS.

Obowiązki Adriana wobec AMS
Żeby nie stracić zasiłku, musi:

- Aktywnie szukać pracy, co oznacza, że musi wysyłać swoje CV na oferty przedstawiane mu przez urząd. Jeżeli uczestniczy w kursie języka niemieckiego – wtedy nie otrzymuje ofert pracy od urzędu, na które musiałby odpowiadać.

- stawiać się na umówione spotkania i szkolenia,

- zgłaszać każdą zmianę w życiu (nowa praca, dochody, choroba, pobyt za granicą).

Od 1 lipca 2025 wprowadzono zasadę że o chorobie (gdy lekarz wystawi zwolnienie lekarskie) trzeba poinformować urząd najpóźniej następnego dnia.
Dodatkowo Adrian musi informować AMS, gdy opuszcza Austrię. Zasiłek przysługuje tylko za dni spędzone w kraju – za czas pobytu w Polsce lub innym kraju pieniądze będą odliczane.

Adrian w wyznaczonym terminie udał się na spotkanie z doradcą zawodowym w urzędzie. Razem ustalili, że rozpocznie kurs języka niemieckiego finansowany przez urząd.

Macie może własne doświadczenia lub wskazówki związane z bezrobociem w Austrii? Podzielcie się nimi w komentarzach! Stwórzmy praktyczny poradnik dla Polaków w Wiedniu — Razem możemy więcej!

30/10/2025

Prawa pracowników

Adrian rozpoczął swoją pierwszą pracę w restauracji w Wiedniu i od razu mógł korzystać z tego, co austriacki rynek pracy wypracował przez lata. Dzięki działaniom związków zawodowych udało się poprawić warunki pracy, kierując się mottem: „Nie walczymy tylko o chleb i przetrwanie, chcemy, żeby życie pracowników było naprawdę godne.” Dziś Adrian może cieszyć się ich osiągnięciami korzystając z wypracowanych przywilejów.

Kollektivvertrag (umowa zbiorowa)

To dokument, który ustala jednolite minimalne standardy wynagrodzenia i warunków pracy dla wszystkich zatrudnionych w danej branży. To taki zestaw zasad pracy ustalony przez związki zawodowe i pracodawców. Umowa ta tworzy większą równowagę sił między pracownikami a pracodawcami. Każda branża ma swój własny Kollektivvertrag (gastronomia, handel czy budownictwo). W Austrii 98% pracowników jest objętych układem zbiorowym.

Co to oznacza w praktyce dla Adriana? To że ma on zapewnioną od razu minimalną wysokość pensji jaka musi otrzymać. Każdy pracownik gastronomii jest objęty układem zbiorowym, dzięki czemu wie, ile minimum musi zarobić. A jeśli inflacja zje wartość pensji, nie musi sam prosić szefa o podwyżkę. Raz do roku związek zawodowy ustala wysokość podwyżek dla wszystkich pracowników. Dzięki temu Adrian automatycznie otrzyma podwyżkę zgodnie z wynikiem tych negocjacji.

W Austrii nie ma jednej ogólnokrajowej płacy minimalnej – obowiązuje płaca minimalna ustalana dla każdej branży w ramach Kollektivvertrag. Wynagrodzenie Adriana, zgodnie z układem zbiorowym dla gastronomii, wynosi co najmniej 2 050 € brutto miesięcznie przy pełnym etacie. Po odliczeniu składek na ubezpieczenie zdrowotne, emerytalne i podatku dochodowego, na rękę dostanie zwykle około 70–75% pensji brutto, czyli około 1650 € miesięcznie.

Kollektivvertrag reguluje również takie kwestie jak nadgodziny (w jaki sposób są wynagradzane), pracę w święta itp. Dotyczy też dni wolnych od pracy, które nie wymagają wykorzystania urlopu (np. pogrzeb w rodzinie, przeprowadzka). Oznacza to, na przykład, że gdy Adrian będzie się przeprowadzał, pracodawca musi przyznać mu dodatkowy dzień wolny oprócz standardowych dni urlopowych. Adrian musi jedynie poinformować o tym pracodawcę, aby uzyska dodatkowy dzień wolny na przeprowadzkę.

Urlop

Każdy pracownik w Austrii ma 5 tygodni płatnego urlopu w roku, czyli 25 dni roboczych. Prosto mówiąc – za każde 2 tygodnie pracy przysługuje około 1 dzień urlopu. Adrian zaczął pracę 1 września, więc do końca roku będzie miał ok. 8–9 dni płatnego urlopu.

Dodatkowe wypłaty 13 i 14 pensja

Każdy pracownik ma prawo do 13. i 14. pensji – dodatkowego wynagrodzenia wypłacanego przeważnie w czerwcu (Urlaubsgeld) i listopadzie (Weihnachtsgeld), naliczonego proporcjonalnie do liczby miesięcy przepracowanych w danym roku.

Adrian oprócz swojej normalnej pensji ok. 1 650 € netto dostaje w ciągu roku dwie ekstra wypłaty: na koniec czerwca i listopada, każda w wysokości około 1 650 € na rękę.

Wysokość dodatkowych pensji można sprawdzić na stronie urzędu pracy po wpisaniu wysokości swojej pensji brutto:
https://bruttonetto.arbeiterkammer.at

Jeśli Adrian zacznie pracę 1 września, nie dostanie całej ekstra pensji świątecznej i wakacyjnej, tylko ich część, proporcjonalna do przepracowanych dni w roku kalendarzowym. Tak samo, jeśli ktoś odejdzie z pracy w ciągu roku, pracodawca musi wypłacić proporcjonalną część dodatkowej pensji.

Na przykład: jeśli Adrian zwolni się w kwietniu, dostanie w ostatnim rozliczeniu oprócz ostatniej wypłaty także proporcjonalna część 13 i 14 pensji (czyli 4/12 każdej z pensji dodatkowych).

Co robić gdy są łamane Twoje prawa w pracy ?

Jeśli ktoś łamie Twoje prawa (np. nie płaci pensji lub nie daje umowy), możesz zgłosić to do Arbeiterkammer (AK) – Izby Pracowniczej. Doradcy z AK przeprowadzą Cię przez cały proces naprawy sytuacji w miejscu pracy. Najważniejsze to nie pozostawać biernym i podjąć działania. Poniżej znajdziecie link, pod którym można skontaktować się telefonicznie z konkretnymi doradcami i uzyskać pomoc.

https://wien.arbeiterkammer.at/ueberuns/kontakt/index.html

Macie może własne doświadczenia lub wskazówki związane z prawami pracowników w Wiedniu? Podzielcie się nimi w komentarzach! Stwórzmy praktyczny poradnik dla Polaków w Wiedniu — Razem możemy więcej!

27/10/2025

Pierwsza umowa o praca „Arbeitsvertrag" i e-card

Na Facebooku, w jednej z grup, Adrian znalazł swoją pierwszą pracę — na zmywaku w lokalnej restauracji. Umówił się na spotkanie z przyszłym pracodawcą, który poprosił go o kilka podstawowych rzeczy: dowód tożsamości, aktualny adres zamieszkania i numer konta bankowego w euro (do wypłaty pensji). To wystarczyło, żeby przygotować umowę - Arbeitsvertrag.

Dokument ten zawsze musi być zawarta w formie pisemnej. W umowie o pracę muszą znaleźć się przede wszystkim: data rozpoczęcia pracy, wysokość wynagrodzenia brutto, czas pracy (ile godzin tygodniowo), długość okresu wypowiedzenia, oraz nazwa obowiązującego Kollektivvertrag, czyli branżowej umowy zbiorowej. Adrian otrzymał swoją pierwszą pracę, początkowo na okres próbny (30 dni to tzw. Probezeit).

Pracodawca ma obowiązek zgłosić pracownika do systemu ubezpieczeń społecznych (Sozialversicherung) najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy. Dzięki temu Adrian od razu został objęty ubezpieczeniem zdrowotnym (ÖGK).

Warto dopilnować, żeby pracodawca przekazał Ci Twój numer ubezpieczenia – Sozialversicherungsnummer (SV). To ważny numer, który będzie Ci potrzebny m.in. do wyrobienia e-card, czyli karty ubezpieczenia zdrowotnego potrzebnej np. u lekarza.

Gdy tylko Adrian dostał od szefa swój numer SV, zajął się wyrobieniem e-card. Zarezerwował online termin: https://citizen.bmi.gv.at/at.gv.bmi.fnsetvweb-p/etv/public/Terminvereinbarung?locale=de
Umówił się na spotkanie w najbliższym urzędzie (najczęściej takie punkty znajdują się przy komisariatach policji).

Na umówione spotkanie Adrian zabrał ze sobą:

- aktualne zdjęcie paszportowe (można je zrobić w wielu fotobudkach - ProntoPhot),
- numer ubezpieczenia SV otrzymany od pracodawcy,
- oraz dowód osobisty.

Po złożeniu dokumentów mógł spokojnie czekać na swoją nową e-card, która przyjdzie do niego pocztą.

Macie własne doświadczenia albo wskazówki związane z pierwsza praca i wyrobieniem e-card w Wiedniu? Podzielcie się nimi w komentarzach! Stwórzmy praktyczny poradnik dla Polaków w Wiedniu — Razem możemy więcej!

e-card Adriana

27/10/2025

Pierwsze kroki w Wiedniu - Zameldowanie

Adrian z Polski postanowił przeprowadzić się na stałe do Wiednia. Nie było łatwo, bo Austria ma swoje przepisy, ale Adrian wziął sprawy w swoje ręce. Najważniejsze to mieć gdzie mieszkać, skombinować adres pod którym możesz się zameldować. Myślał o wynajmie krótkoterminowym albo hostelu dla pracowników, ale przypomniał sobie, że ma kuzyna w Wiedniu. Zadzwonił – i bingo! Kuzyn zgodził się wynająć mu pokój i pomóc w formalnościach.

Meldunek czyli Meldezettel

Po przyjeździe do kuzyna Adrian wypełnił i wydrukował ze strony miasta formularz - Meldezettelhttps://www.wien.gv.at/pdf/ma62/meldezettel.pdf
Wypełnił go razem z kuzynem, który jako właściciel mieszkania (lub główny najemca) musiał podpisać dokument. Według przepisów każdy, kto przyjeżdża do Austrii, musi zameldować się w urzędzie w ciągu 3 dni od przybycia.

Mając wypełniony formularz, Adrian umówił się online na wizytę w urzędzie w dzielnicy w której zamieszkał. Wpisał w google "Meldeservice - Online Terminvergabe" i zarezerwował termin.
W umówionym dniu zaniósł dokument osobiście razem z dowodem osobistym (lub paszportem). Otrzymał potwierdzenie zameldowania -Meldezettel– bardzo ważne, żeby go nie zgubić! Od tego momentu Adrian był oficjalnie zameldowany w Wiedniu.

Choć za samo zameldowanie nic nie zapłacił to jednak od 01.07.2025 przy pierwszym okazaniu (rejestracji) dokumentu tożsamości w Magistracie musiał wnieść opłatę w wysokości €21 dla dowodu osobistego (bądź €42 dla paszportu).

Macie własne doświadczenia albo wskazówki związane z zameldowaniem w Wiedniu? Podzielcie się nimi w komentarzach!
Stwórzmy praktyczny poradnik dla Polaków w Wiedniu — Razem możemy więcej!

W kolejnych wpisach poznacie dalsze losy Adriana — jego przygody i zmagania związane z nowym życiem w Wiedniu.wyznaczonym