M Turab khan ahmadzai

یو کیسته که څومره خیالی هم ده مګر ددنیا ټول پرمختګ په زده کړو پوری تړلی دی یو پوه انسان دډیرو ژوند بدلولی شی کنه په دغه کیسه کی یی ولولی !

مالداره سړی په یو مرکه کې دیوی نجلۍ کیسه کوله.



د ممبۍ په ګڼه ګوڼه ډکو سړکونو کې، یوه ورځ مالداره سړی په خپل دفتر کې ناست و. د معمول سره سم، د فایلونو انبار، برېښنالیکونه، غونډې او د پانګونې بوختیاوې روانې وې. ناڅاپه، د هغه امنیتي ساتونکي خبر ورکړه، "صاحب، بهر یوه نجلۍ ولاړه ده، وايي چې د یو مسلم کالج زده کونکې ده او غواړي له تاسو سره وګوري."

مالداره سړی له حیرانتیا سره وپوښتل، "هغې څه ویلي دي؟"

"صاحب، وايي چې د فیس ورکولو لپاره پیسې نه لري، او غواړي چې تاسو ورسره مرسته وکړئ."

مالداره سړی لږ شېبه فکر وکړ، بیا یې ورو وویل، "راوغواړئ، زه ګورم چې څه وايي."

لږ وروسته یوه نری، ساده جامې اغوستې نجلۍ خونې ته دننه شوه. په سترګو کې شرم، پر مخ معصومیت، او پر شونډو یې غوښتنه وه.

"کښینه، ستا نوم څه دی؟" مالداره سړی په نرمه لهجه وپوښتل.

"فاطمه، صاحب. زه د ممبۍ پوهنتون د MBA محصلې یم. دا مې وروستی سمسټر دی، خو د فیس ورکولو توان نه لرم. زما پلار ناروغ دی، د کور حالت ډېر خراب دی. له تاسو نه مې یوازې دا هیله ده چې زما فیس ورکړئ. وعده کوم چې چې کله مې زده‌کړې پای ته ورسیدې، ټول به بیرته درکړم.

مالداره سړی په چوپتیا کې هغې ته کتل. د هغې په سترګو کې خوبونه وو، هیله وه، او یوه پټه غیرت هم پکې ښکارېده. هغه پوهېده چې که نن دا دروازه وتړل شي، کېدای شي دا نجلۍ بیا هېڅکله هیله ونه لري.

"فاطمه، ته سبا د خپلې پوهنتون ټول تفصیلات راوړه. زه به درسره مرسته وکړم."

بل ورځ فاطمه ټول اسناد راوړل. مکیش سمدلاسه د هغې فیس پوهنتون ته جمع کړ. د فاطمې پر مخ خوشحالي داسې ځلېده، لکه څوک چې د کلونو وروسته یو ځل بیا پر ژوند باور ورکړی وي.

فاطمې خپل MBA بشپړ کړ. خو هغې خپل وعده وفا کړه. هره ورځ، د سهار لس بجې، د مالداره سړی دفتر ته راتله. کله به یې فایلونه تنظیمول، کله به یې چای تیاراوه، او کله به یې له کتابتون نه د سوداګرۍ راپورونه راوستل.

مالداره سړی تری وپوښتل: "فاطمه، ته ولې هره ورځ راځې؟ ته باید ځان ته یو کار پیدا کړې."

هغې موسکی شو او ویې ویل: "صیب، تاسې زما ژوند بدل کړ. زه غواړم هره ورځ، د یو کال لپاره، خدمت وکړم او ستاسو قرض ادا کړم. تاسې چې ته ماته کوم عزت راکړ، هغه به هېڅکله هیره نه کړم."

یو کال پورې هغه نجلۍ هره ورځ راتله. د دې مودې په جریان کې، د مالداره سړی د دفتر ټول کارکوونکي هغې ته آشنا شول. هغه د مرستې له یوې کیسې نه، یوې بېلګې بدله شوه. یوه ورځ مکیش هغې ته وویل: "فاطمه، له نن نه ته زموږ د مارکېټینګ ټیم غړې یې. تا چې کوم علاقمندی ښودلی، هغه د هرې ډګری نه زیات ارزښت لري."

فاطمه اوس یوه بریالۍ سوداګرې ښځه ده. د ټول هېواد په کچه د نجونو د زده کړو لپاره کار کوي. دا وایي:

"یوه ورځ، یوه سړي زما ژوند ته هیله راکړه. اوس زما دنده دا ده چې د نورو د هیلو لامل وګرځم."

کله چې فاطمه شرکت ته راغله، ټولو یې ښه راغلاست ووایه، خو ډېر خلک حیران وو چې یوه ساده او عادي نجلۍ څنګه دومره لوړ مقام ته ورسېده؟ خو فاطمې ژر ثابته کړه چې دا یوازې د بخت خبره نه ده، بلکې د هغې خپله وړتیا هم ده چې هغې ته بریا ورکړې ده.

په مارکیټینګ ټیم کې، هغې یوازې په څو میاشتو کې داسې کارونه ترسره کړل چې د شرکت شهرت او ګټه دواړه بې‌ساري ډول زیات شول. مالداره سړی به اکثراً په غونډو کې د هغې ستاینه کوله او ویل به یې:

"فاطمه، ته یواځې یوه کارکوونکې نه یې، ته یو لید (ویژن) یې."

خو لکه څنګه چې وخت تېرېده، فاطمې په زړه کې یوه عجیبه اندېښنه پیدا شوه.

هغې له ځانه پوښتنې کولې، او پخپله یې ورته ځوابونه لټول.

یوه شپه، کله چې دفتر خالي و او د ښار څراغونه د ښیښې له لارې ښکارېدل، مالداره سړی دفتر ته داخل شو، او ویې لیدل چې فاطمه یواځې ناسته ده او څه لیکي.

"لا هم دلته یې؟" هغه په تعجب سره وپوښتل.

فاطمې په موسکا سره وویل: "صاحب، یو څه د ځان لپاره لیکم."

"د ځان لپاره؟"

"هو، زه دا فکر کوم چې یو داسې بنسټ جوړ کړم چې پکې بې وزلي او وړ زده کوونکي وړیا تعلیم تر لاسه کړي. زه غواړم لکه څنګه چې تاسې زما خوبونه رښتیا کړل، زه هم د چا خوب پوره کړم."

مالداره سړی چپ شو. څو شېبې وروسته یې وویل: "نو بیا دا بنسټ له ماسره په شراکت کې پرانیزه. ته یې مشري وکړه، پانګه به زه درکړم."

همداسې، د "روشن لارې" په نوم یو نوی تعلیمي بنسټ جوړ شو، چې مشره یې فاطمه وه، او سرپرست یې مکیش امباني.

لکه څنګه چې بنسټ بریالی کېده، فاطمې مقام هم لوړېده. اوس خلک هغې ته یوازې د "هغه نجلۍ چې فیس یې امباني ورکړی و" په نوم نه پېژندل، بلکې د یو مشرتابه، یو نجات ورکوونکې، او د رڼا لارښود په توګه یې پېژندل.

یوه ورځ، بله نجلۍ د فاطمې بنسټ ته راغله، د سترګو په کونجونو کې خوبونه، او پر څېره معصومیت، لکه څنګه چې کلونه مخکې خپله فاطمه راغلې وه.

په هماغه ورځ فاطمې ته دا احساس وشو چې دا کیسه پای نه لري، بلکې دا یو تسلسل دی — یوه وړه لمبه چې اوس لمبه شوې او نورو ته رڼا ورکوي.

"روشن لارې" اوس یوازې یو بنسټ نه و، بلکې یو ماموریت و. زرګونه زده‌کوونکي، په ځانګړي ډول نجونې، د فاطمې په مشرتابه کې تعلیم ترلاسه کاوه او خپل ژوندونه یې بدلول.

د فاطمې لپاره هره ورځ یو نوی ننګ و، یوه نوې لاسته راوړنه. د هېواد ستر تعلیمي، ټولنیز او سوداګریز ادارې اوس له هغې سره مشورې کولې. هغې ته د نړیوالو سیمینارونو بلنې ورکول کېدې، ټیډ ټالکونه یې کول، او هر ځل به یې د خپل ژوند د پیل ورځو یادونه کوله.

"یوه ورځ، چا زما فیس ورکړی و... نن زه د زرګونو راتلونکی جوړوم."

خو د بریا سره سره، نیوکې هم زیاتې شوې.

"هغې خو د مالدار سړی لاډلې ده."
"هغې ته خو هر څه تیار په طلايي ټراې کې ورکړل شوي."
"ایا رښتیا هم دا ټول یې خپله کولای شي؟"

یوه ورځ، په یوه تلویزیوني خپرونه کې یو کوربه فاطمې ته وپوښتل:

"فاطمه، که دغه مالدار نه وای، بیا به هم ته دلته وای؟"

فاطمې په موسکا سره وویل:

"نه. خو که د مالدارسړی په زړه کې رحم نه وای، نن به زه دلته نه وم. او که زما په زړه کې جرأت نه وای، ما به دا فرصت له لاسه ورکړی وای. په ژوند کې فرصت اکثر د دروازې درز وي — یوازې هغه بریالی کېږي چې یې واوري."

یوه ورځ فاطمې ته د ملګرو ملتونو (UN) له خوا یو لیک راغی:
"تاسو ته د ښځو د تعلیم او پرمختګ په برخه کې د خدماتو لپاره نړیوال د سولې جایزه ورکول کېږي."
ټول هیواد د خوښۍ نه وناڅېده. خو هماغه ورځ، فاطمه یوازې په خپل کوټه کې ناسته وه، خپله پخوانۍ ډایري یې راوایسته او هغه پاڼه یې ولوسته، چیرې چې هغې لومړی ځل لیکلي و:

"که څوک زما مرسته وکړي، زه به خپل ټول ژوند د یوه انسان د مرستې لپاره وقف کړم."

په هماغه شیبه کې هغې ته احساس وشو — وعده پوره شوې، خو مشن لا هم پاتې دی.

د ایوارډ تر ترلاسه کولو وروسته، فاطمې یو نوی پروګرام پیل کړ — "نور فاونډېشن" — چې د نړۍ په کچه ښځو ته زده‌کړې، روزنې او د کار زمینه برابروله.

مالدار سړی یو ځل په سټېج وویل:

"ما یوازې فیس ورکړی و، خو هغې ټوله نړۍ ته ارزښت ورکړ."

کلونه تېر شوي وو.
فاطمه اوس یوه نړیواله څېره وه. د نړۍ مشهورو ورځپاڼو به د هغې د کار سرلیکونه جوړول. د هغې بنسټ میلیونونه ژوندونه بدل کړي وو.
خو خپله فاطمه... یو خالي‌والي کې وه، له یوې چوپتیا سره.

یوه ورځ، کله چې فاطمه د "نور فاونډېشن" په مرکزي دفتر کې ناسته وه او زاړه لیکونه یې کتله، یو زوړ نسواري رنګه پاکټ یې لاس ته ورغی.
په لیک باندې لیکلي وو:

*"مالدار سړی — شخصي"*

فاطمې په لږه ځنډه سره پاکټ خلاص کړ. دا هغه لیک و چې مالدار سړی کلونه مخکې لیکلی و، خو هېڅکله‌یې نه و ورکړی.

**"فاطمه،
کله چې ته زما دفتر ته لومړی ځل راغلې، ته یو ستونزه وې چې حل ته‌یې اړتیا وه.**

**"خو کله چې ته هره ورځ راتلل پیل کړل، نو ته یوه پوښتنه شوې وې — چې مایی یې هېڅکله ځواب نه شوای ویلی. ، ستا چوپتیا، او ستا په سترګو کې پټ خوب...
ما هېڅکله ونه شوای ویلی چې ته یوازې یوه زده‌کوونکې پاتې نه وې، ته زما الهام شوې وې. خو ستا لاره ډېره جګه وه، او زه یو ښکته ځای کې وم.
یوازې له لرې مې تا ته دعاګانې کولې.
– مالدار سړی

د فاطمه له سترګو اوښکې وبهېدلې. هغه څوک چې هغې یوازې یو محسن ګڼلو، په اصل کې د هغې چوپ همسفر و.

خو وخت تېر شوی و.

څو میاشتې وروسته، په یوه لویه غونډه کې فاطمې خپله وروستۍ وینا وکړه:

"نن چې کله زه شاته ګورم، نو یو دروازه وینم...
هغه دروازه چې چا زما لپاره خلاص کړی و، بې له هېڅ شرطه.

زما ټولې بریاوې، زما دننه دهغه چوپې جګړې دي — چې هېڅ شاهد نه لري،

.. پرته له یوه انسانه — چې تل زما سره و، خو هېڅکله زما تر څنګ نه و.

د دې کیسې نوم و: *"هره ورځ هغه نجلۍ..."*

څو کاله وروسته، فاطمې خپله ټوله شتمني "نور فاونډېشن" ته وسپارله، او د غرونو په منځ کې یوه کوچنۍ کلي ته لاړه. هلته به یې ماشومانو ته سبق ورکاوه، ونې به یې کېنولې، او هر ماښام به یې آسمان ته کتل.

یوه ورځ، یوې وړې نجلۍ ترې وپوښتل:
"ميس، تاسې هره ورځ دلته راځئ؟ ولې؟"

فاطمې موسک شوله او ویې ویل:
"ځکه چې زه هم کله نا کله هره ورځ روانه ومه... د یو امید پسې... او هغه امید ما موندلی و."

د الحاد او ایتیسم د رد په اړه مې دا لیکنه څو کاله مخکې کړې وه. فیسبوک بیا رایاده کړه، بیا یې خپروم که مو لوستې نه وي.
د نړۍ یو مشهور ملحد فیلسوف څنګه پر خدای ایمان راوړ؟
کله چې مشهور برتانوي عالم، فیلسوف او د اګسفورډ پوهنتون پروفیسور انتوني فلو اعلان وکړ چې "خدای شته،" د هغه نژدیو ملحد/ایتیست ملګرو او دوستانو تورن کړ چې عمر یې ډېر شوی او له مرګه ورسته "مرحلې" څخه ډاریږي، په دې اړه یې پوره تحقیق نه دی کړی او علم یې ناقص دی. انتوني فلو شاوخوا ۵۰ کاله ملحد/ایتیست و، خو په ۲۰۰۴م کې يې پر"خالق" ایمان راوړ او یو غټ کتاب "خدای شته." (There Is A GOD) هم ولیکه. دی د یو مسیحي مبلغ زوی و چې په ځوانۍ کې ایتیست شو او په ۲۰۱۰م کې مړ شو. ما یې دا کتاب لوستی دی او دلته يې د هغو دلایلو نچوړ راوړم چې هغه یې د خدای پر موجودیت باوري کړ. دلته د لیکنې د لا ساده کولو لپاره یو لنډ وضاحت لیکم:۱- ایتیست هغه چا ته ویل کیږي چې د خدای/هېڅ ډول خدا پر موجودیت باور نلري. او ۲-اګناسټیک هغه چاته ویل کیږي چې فکر کوي ښايي خدای وي یا نه وي؟
په معاصر وخت کې د نوي ایتیزم مخکښ ریچارد دارکینز دی چې په دې اړه يې کتابونه او مقالې هم لیکلي دي. انتوني فلو وايي: ۱-طبیعت د یوقانون په اساس چلیږي (فاعل لري).۲- د انسان موجودیت چې د درک او فکر مرکز دی.۳- او د طبیعت دا ښکلی ډیزاین، جوړښت، نظم، قانون او د قانون سرچینه، (یو ډیزاینر لري)، هغه مسایل دي چې زه یې د خدای پر موجودیت باوري کړم. وايي د ساینس وروستیو پرمختګونو او فلسفي بحثونو هم په دغه برخه کې راسره ډېره مرسته کړې او باور او فکر یې را بدل کړل. افلاطون ویلي دي: "بحث چې مو هر چېرې بیايي، ورسره ولاړ شئ." البرټ انسټاین وايي: "سایسنپوه خوار فیلسوف دی." د انتوني کتاب په پنځو مهمو دلایلو راڅرخي، هغه دلایل چې دی یې له الحاد څخه راوګرځوه. د خپلو دلایلو د اثبات لپاره خورا ښه فلسفي او علمي مثالونه او د نړۍ د مشهورو فیلسفونو او پوهانو نظریات، خپلې تجربې، مشاهدات او عقلي دلایل راوړي دي.
د خدای د موجودیت په اړه د انتوني فلو پنځه دلایل:
انتوني فلو خپل پنځه دلایل په علمي، ساینسي، فلسفي او عقلي اسنادو او شواهدو څېړلي، واضح کړي او ثابت کړي دي:
۱- د نړۍ فزیکي موجودیت او په دې اړه زموږ معقول مشاهدات او تجربې؛
۲-ژوند، او د خپلواک او مستقل عمل کولو ظرفیت -خود مختاري-؛
۳-پوهه/ درک او د پوهېدو ځواک او ظرفیت؛
۴-فکري ځواک: د ژبو په وسیله د سمبولونو، بېلګو او نور توکیو د پېژندلو ظرفیت؛
۵- انسان- چې په خپله د ادراک، فکر او عمل (مرکز) دی.
دلته د انتوني فلو هر دلیل په ترتیب سره را اخلم.
۱- د نړۍ فزیکي موجودیت او په دې اړه زموږ معقول مشاهدات او تجربې؛
انتوني فلو په خپل کتاب کې د دنیا د موجودیت او طبیعت د نظم، قانون او مدیریت په اړه ډېر خوندور بحث کړی دی. د هغه د فکر د بدلېدو یو ستر علت هم د طبیعت قانون او ډسپلین دی. دی وایي که دا ومنو چې نړۍ د بګ بنګ/ سترې چاودنې په نتیجه کې رامنځ ته شوې ده، نو دا خبره هم باید ومنو چې نړۍ پیل لري او دا پیل یو چا/فاعل کړی دی. دا هم منو چې نړۍ/ځمکه ځای پر ځای ولاړه نه ده، بلکې متحرکه ده. موږ نپوهیږو چې نړۍ کله پیل شوې او چا پیل کړې ده، خو په دې پوهیږو چې یو ځواک دا نړۍ څرخوي او دا هر څه تنظیموي. څنګه امکان لري چې بګ بنګ/ ستره چاودنه دې خپله شوې وي او بیا دې دنیا جوړه شوې وي او ژوند پیل شوی وي؟ د ځمکې کره په خپل مدار کې ښه منظمه تاویږي او سرغړونه نه کوي او له بلې هېڅ سیارې سره ټکر نکوي. دا هر څه تصادف نشي کېدی، یو ځواک شته چې دا هر څه د پلان او نظم له مخې مخ ته وړي. د دنیا دا منظم او پیچلی نظام د "خدای په موجودیت" دلالت کوي. انتوني فلو د نړۍ د ځینو مشهورو فزیکپوهانو او عالمانو لنډ نظرونه هم په دې اړه اخیستي دي. ده لیکلي دي چې انسټاین هم په دې باور و چې نړۍ د بشریت له ذهن او درک وراخوا سرچینه اخلي. هغه دا سرچینه فوق العاده (ذهن) بللی دی. دی وایي په ساینس کې چې هر څومره ننوځي، هماغومره درته ثابتیږي چې د انسان له ذهن او درک وراخوا یو بل څه او فوق العاده ځواک او ذهن هم شته. بل مشهور فزیکپوه سټیفن هاکینګز ویلي: که موږ پوه شو چې ولې دلته یو او هدف مو څه دی، دا به د بشریت د وجود نهايي دلیل وي. خو انتوني‌ وايي هر څومره پلټنه چې وکړی، ‌بیا هم همدا جوتیږي چې د نړۍ نظم او ډسپلین د یو قانون او ځواک په واسطه روان دي او ناظم لري، دا هر څه تصادف نشي کېدی.
د ایزاک نیوتن د تحرک قوانین او د خدای موجودیت ثبوت:
انتوني فلو په خپل کتاب کې د مشهور فزیکپوه او ریاضي دان ایزاک نیوټن تحرک درې فزیکي قوانین تشریح کړي او بیا د همدغو قوانینو او د طبیعت د نظم او ډسپلین اساس یې د خدای موجودیت ثابت کړی دی:
د ایزیاک د ترحکم قوانین:
۱-د انرشا قانون: هر متحرک شی/توکی تر خپل اخري حد متحرک وي‌ او هر ساکن شی/توکی تر اخره ساکن وي.
۲-د ځواک+جم او سرعت قانون: هر څه د یو بل څه د زور،حجم او سرعت د اندازې په اساس متحرک کیږي. هر څومره چې د ځواک، حجم او د سرعت اندازه زیاتیږي، متقابل شی هماغومره چټک او تیزیږي. دا قانون د ځواک، حجم او سرعت ترمنځ‌ رابطه تشریح کوي.
۳- هر عمل بالمثل او برابر عکس العمل لري.
انتوني فلو د ایزاک دنیوتن د فزیکي قوانینو له تشریح وروسته وايي: "ماته دا جالبه نه ده چې په طبیعت کې یو داسې نظم او ډسپلین موجود دی، جالبه دا ده چې دا نظم په نړیواله کچه د ریاضي او فزیک له قوانینو سره هم برابر او له یو بل سره کلک تړلي دي." پوښتنه دا ده چې طبیعت څنګه داسې ښکلی قانون او نظم لري؟ وايي همدا پوښتنه له ایزاک نیوټن نه نیولې تر انسټاین او هیزنبرګ پورې سایسنپوهانو کړې ده، ځواب یې دی: "دا هر څه د خدای د ذهن په اساس تنظیم شوي‌ دي." وايي ایزاک دا قوانین کشف کړل، خو خلک خبر نه دي چې دا قوانین تر کشف کېدو ډېر مخکې هم موجود وو او یو ځواک جوړ کړي وو. وايي "که د طبیعت قانون له خپل چوکاټ او دایرې څخه ووت، ژوند په هماغه ورځ ختمیږي."
ده د خپلو دلایلو لپاره د نړۍ د مشهور فزیکپوه فریمون ډایسن قول رااخیستی دی: "د نړۍ او د هغه معمارۍ او جوړښت په اړه چې څومره پلټنه کومه، په دې مې باور نور هم زیاتیږي چې دا نړۍ داسې جوړه شوې وه چې څوک/موږ ورته را روان وو"- موږ ته جوړه شوې وه-. په بله وینا، د طبیعت قانون د ژوند لپاره جوړ شوی دی. نور فیلسفون لکه مارتن ریس، جان بارو او جان لیسلي‌ هم د دغه نظر په تاکید سره ویلي: "داسې ښکاري چې د طبیعت قانون د ژوند د پېداېښت او ژوند د پرمخ بیولو لپاره جوړ شوی دی." یانې جوړوونکی لري.
دی د نورو مثالونو تر څنګ یو بل ساده مثال هم راوړي: تاسو فکر وکړئ‌ چې تاسو چېرته په سیاحت ځی او هلته په هوټل کې اوسیږی. د هوټل کوټې ته چې ننوځی، ګوری چې ستاسو د خوښې د خوب تخت، پردې، ستاسو د خوښې کتاب، ستاسو د خوښې بالښت، په دیوال ځړېدلی تصویر، خلص دا چې دا کوټه بیخي‌ ستاسو په خوښه جوړه شوې ده. تاسو د دغه هر څه په لیدو حیران کیږی او وار له واره مو زړه ته لویږي چې د هوټل مدیر حتمآ ستاسو په اړه خبر و او پوهېده چې ور روان یاست، چې کوټه یې راته داسې جوړه کړې. داهېڅ تصادف نشي کېدی چې دا کوټه دې ستاسو په اړه له معلوماتو پرته داسې ښه جوړه شوې وي. دنیا ته زموږ راتګ هم همداسې ده، دنیا او (فاعل) خبر وو چې موږ راځو، ځکه یې هوا، اوبه، لمر، سپوږمۍ، او ډېر نور شیان یې موږ ته برابر کړل او موږ ته یې د ژوند لپاره هر څه تنظیم کړل.
۲-ژوند، او د خپلواک او مستقل عمل کولو ظرفیت -خود مختاري-؛
ژوند څنګه پیل شو؟ ساینس یې په اړه دقیق ځواب نلري، البته نظریه لري. انتوني فلو پوښتنه کړې ده: ایا ژوند/هستي له نیستۍ پیدا شوی. د ژوند سرچینه او اساس څه دی.؟ ساینس وايي هر څه چې واياست باید یې ثابت کړی چې موږ یې "ووینو" خو، دوی نه پوهیږي چې "ډېر ړانده هم د خدای پر موجودیت" ایمان لري. ساینس معمولآ پر هغو شیانو تحقیقات او پلټنې کوي چې موجود دي، خو دوی هېڅکله هم دا پوښتنه ونکړه او یا یې په اړه پلټنه ونکړه چې دا شی/توکی څنګه هست شوی دی؟ د انسان خلقت او له انسان څخه د بل انسان د زېږېدو او تولید دا پروسه دا ثابتوي چې یو قانون او ناظم شته. انتوني فلو د هستۍ په بحث کې د انسان پر ډي ان اې (DNA) تم شوی، دا مسئله یې څېړلې او بیا یې ویلي دي چې ډي ان اې د خدای د موجودیت بل ثبوت دی.
ډاکټران ښايي د ډي ان اې لپاره مفصل علمي تعریف ولري خو زه به یې په لنډو درته ووایم: ډي ان اې د انسان د حجرې د ترکیب یو ډېر کوچنی واحد دی چې د خلقت ټولې ځانګړنې او ارثي خواص لېږدوي. هر انسان جلا ډي ان اې لري.
انتوني فلو وايي د انسان ډي ان اې داسې پیچلی اومغلق سیستم لري ته وا د اوسنۍ زمانې کوم پرمختللی کمپیوټر او کومه بله سایسني وسیله وي. وايي چې د یو قوي او "غښتلي ذهن" څخه پرته هېڅ امکان نلري چې دا سیستم دې دومره منظم وي او کار وکړي، دا له باوره لېرې خبره ده. په ډي ان اې کې ډېر پیچلي مواد دي او دا مواد په بېلابېلو لارو په یو منظم شکل فعالیت کوي. فزیکپوه ورنر ګیت وايي: "د ډي ان اې په اړه یو کوچنی حقیقت دا دی چې د اطلاعاتي ژنیتیکي کوډونو موجودیت، د مادې، انرژۍ او طبعیت اړوند له هېڅ ډول اصولو سره سمون نه خوري. دا په دې مانا ده چې ماده د هېڅ کوډ د خلقت صلاحیت نلري او همدلته ده چې یو خالق ته ضرورت دی." انتوني فلو د ډي ان اې دا پیچلی سیستم د یو ځواک تخلیق او د خدای د موجودیت بل علمي ثبوت ګڼي.
انتوني فلو د انسان د پوهېدو د درک (۳)،د فکري ځواک(۴) او په خپله انسان- چې د ادراک، فکر او عمل (مرکز) دی (۵)، د خدای د موجودیت نور قوي ثبوتونه ګڼي. دی وايي انسان په ژوند کې یو هدف تعقیبوي، عامل دی، نسل تولیدوي، موجودیت یې پر اخلاقیاتو تکیه دی، ژبه لري، افهام تفهیم لري، قانون لري، کنترول لري، معلومات لري، انرژي لري، ځواک لري او ماده لري. دا ټول هغه شیان دي‌ چې یوازې انسان يې په ژوند کې لري. انسان چې هر څه کوي، پوهیږي چې څه کوي او څه نکوي داسې بل هېڅ موجود نشته چې د "درک او تمیز" دغه ځواک دې ولري. کمپیوټر چې د ساینس او تکنالوژي تر ټولو پرمختللی ابتګاراو وسیله ده او ډېر پیچلي کارونه کولی شي، خو "درک" نلري او انسان ته نشي رسېدلی. د فکر ټول محصول په "درک او تمیز" پورې تړلی دی، انسان درک لري او تمیز لري. هغه دلته یو بل فلسفي بحث هم کوي او وايي چې فکر" د وجدان او درک وراخوا، د مفاهیمو د پوهېدو پدېده ده." د هرې ژبې د هر توري په کارولو موږ ته دا درک کیږي چې یو محسوس موجود له پخوا هست دی. زموږ په خبرو اترو، مفاهیمو، افهام تفهیم او فکر کولو کې یو "معجزوي ځواک" موجود دی. یوازې انسان دا "معجزوي ځواک" او صفت لري چې له نورو موجوداتو سره یې توپیر کیږي. دا ځواک آن د داسې شیانو په اړه هم فکر کولو ته انسان مجبوروي چې لمس کولی یې نشی او نه یې لیدلی شي لکه "آزادي او د ملایکو/انجلز" کړه وړه. دا د دې څرګندوی دی چې دا ټول له طبیعت د باندې د یو "ځواک" کار دی.
ده په کتاب کې ځای-ځای سایسنپوهان پوښتلي دي:د طبیعت قانون څنګه جوړ شو؟ چا جوړ کړ؟
ژوند/هست څنګه له نیست څخه پیدا شو؟
دا نړۍ څنګه منځ‌ ته راغله؟
د ډي ان آې پیچلی او مغلق سیستم څنګه تصادف وګڼل شي؟
او دا طبیعت څنګه اوولې ښکلی ډیزاین لري او ولې داسې منظم فعالیت کوي؟

کاپی

https://x.com/Doctor_A50/status/1837346622394486823

ښه خبر دا دی: چې تر کلونو وروسته بلخ کې د باختر پنبې غوړیو تولید فابریکې بیا خپل فعالیت پیل کړ.
د معلوماتو پر بنسټ دغه فابریکه په ۲۴ ساعتونو کې ۳۷۰۰ کیلو معیاري غوړي تولیدوي.
دا هم وايي که نور ماشینونه هم فعاله شي، تولید به یې تر ۶۰۰۰ زره کیلوګرامو ورسېږي.

https://x.com/i/status/1815992232635457910

دنن ورځی ښه خبرونه د مس عینک او دداسی کارخانو جوړیدل زمونږ هیواد د ځان بساینی په طرف ولی.

اوبه څه دی او ګټی یی څه دی او زمونږ د هیواد اوبه څومره دی؟چیرته مصرفیږی ایا مونږ تر سمه ګټه پورته کولی شو؟ او که چیرته تری سمه ګټه پورته کړو نو داقتصاد له نظره کومی ګټی مونږ تری اخیستلی شو؟
اوبه : يوه کيميايي ماده ده چې کيميايي فورمول يې H2O دی. دا يو داسې ماليکيول دی چې د آکسيجن له يوه او د هايډروجن له دوؤ اټومونو د کوالېنټ تړنگ په پايله کې رامېنځ ته کېږي. په ثابتې تودوخې او حالت کې اوبه د يوه مايع په بڼه وي، خو په زمکه باندې اوبه د مايع تر څنگ په جامده بڼه لکه يخ او کنگل او د گاز په بڼه لکه بړاس هم موندل کېږي. اوبه په اوب-کرکجنو هوارو د مايع کرېسټالونو په بڼه هم موندل کېږي.

اوبو د زمکې د سرمخ ۷۰،۹% پوښلې، د ژوند هر يوې بڼې او اړخ ته يو اړين شی دی د زمکې پر سر اکثراً اوبه په سمندرونواو سمندرونو نه دباندې په نورو اوبزېرمو کې موندل کېږي، ۱،۶٪ اوبه د زمکې نه لاندې زېرمو کې موندل کېږي او ۰،۰۰۱ % اوبه په اتمسفير کې د بړاس، ورېځو او نورو بخاراتو په بڼه موندل کېږي سمندرونه د ټولو اوبو ۹۷ ٪ برخه، کنگلتونونه او د واورو قطبي غرونه د اوبو ۲و۴ ٪ برخه او په وچه کې د اوبو زېرمې، دريابونه، ډنډونه او رودونه دا ټول ۰،۱ ٪ برخه جوړوي. د زمکې د اوبو ډېره لږه برخه په ژونديو بيالوژيکي اورگانيزمونو او نورو صنعتي توليداتو کې موندل کېږي.
ټولی هغه اوبه چی د ځمکی لاندی‌،‌د ځمکی په سر او یا سطح پیدا کیږی د د هایدرو سفیر په نامه سره یادیږی. د خاوری په سر د اوبو تمویل په حجمی ډول سره 1,338,000,000 km3 دی.
د اوبو دوران : د اوبو دوران په علمی ډول سره د هايډرولوژیک دروان په نامه سره یادیږی. عبارت د یو دوامداره تبادل اوبو دی چی د هايډروسفیر، اتموسفیر ،‌ دخاوری د اوبو ، د څمکی د سری اوبه ، دځمکی لاندی اوبو او نباتاتو تر منځ صورت نیسی.
اوبه پورته یادو شوی ځایونو ته په لاندی طریقو انتقال مومی.
تبخیریevaporation
ورښت precipitation
سیلاب runoff
اوبه په اسلام او ساینس کی : ساینس پوهان په دې باور دي چي د اوبو ارزښت دومره زیات دی د (Viscosity) یعني لزوجیت له پلوه چي په هیڅ مایع شي کي نسته چي ورسره پرتله او وروسره مقابله سي.
اسلامي ساینس پوه هارون يحی وايي:
اوبه د خپلو کیمیاوي او طبعي ځانګړتیاوو سره سره د ژوند اصلي جوهر او بنسټ دی، او ځمکه او د ځمکې ژوند پر اوبو ولاړ دی، الله جل جلاله انسان پیداکړ او و مځکي ته ئې راواستاوی چي پرځمکه ژوند وکړي او بشریت يې هدایت ته چمتو او اماده کړی، وروسته د انسان ژوند پر اوبو وتړل سو او همدارنګه اوبه د انسان د ژوند لپاره یو بنسټ او د انسان و ژوند ته ئې توازن ورکړی دی.

د اوبو ارزښت : هر شی په اوبو سره ژوندی دی، یقینا که انسان د مځکې وکُرې ته ځیر سي او یو نظر ورته واچوي او څه فکراو د ښکلي تصور مزي وغزوي نو دابه ورته جوته سي چي د هر ژوندي شي (حیوان او نبات) د ټولو ژوند په اوبو پوري تړلی دی، چي دا یو نړیوال ساینسي ، انساني او معقول واقعیت دی هیڅوک ور څخه سترګي نسي پوټولای، د انسان بدن که څه هم غوښه، هډوکي، مالګي او نور څه لري خو زیاته ونډه د اوبوپکښې ده، او هر څه چي دی خوري زیاته برخه ئې اوبه دي؛ که چیري په یوه انسان کي اوبه کمي سي یعني د اوبو د کموالی (Dehydration) سره لاس او ګرېوان سي نو انسان د پښتورګو په ناروغۍ (Nephritis) اخته کیږي.

دافغانستان او ایران ترمینځ داوبوویش او موجوده ستونزه:
دافغانستان او ایران ترمینځ داوبو دویش ټړون په کال1351 هجری شمسی کسی دکب دمیاشتی په22 نیټه چی د 1973 میلادی دکال دمارچ له 13 نیټی سره سمون خوری دهیواد پلازمینه کابل ښارکی دوخت صدراعظم شهید محمد موسی شفیق او دایران صدراعظم امیر عباس هویدا لخوا لاسلیک شو.
د یادې ټړون له مخې ایران ته د هلمند له سیند څخه باید په کال کې ۸۵۰ میلیونه متر مکعبه اوبه ولاړې شي.

د افغانستان کابو ۷۰ سلنه اوبه د دوی په لور روانې دي، او دکورنی جګړو اوګړکیچونو له امله دهغه ټړون دایرانه له خوا په صداقت سره عملی نشو او دمعلوماتو له مخی حتی ایران هیڅکله د پورتنۍ پریکړې له مخې عمل ندی کړی او دټړون پریکړی یی هم عملی کړی ندی ایران تقریبآد ۴۴ کلنو کې خپل تر حق ٧٥ فیصده زیاتي اوبه وړې دي

افغانستان په مجموع کي ۱۸ ملیارده متره مکعبه تر ځمکي لاندي اوبه لري چي د همدې اوبو څخه یې د کاله ۳ ملیارده متره مکعبه مصرفیږي.
همدارنګه افغانستان د کاله ۵۷ ملیارده متره مکعبه اوبه چي د اورښتونو په پایله کي په رودونو او سیندونو کي بهیږي لري، د همدي ۵۷ ملیارده متره معکبه اوبو څخه یې صرف ۱۸ ملیارده متره مکعبه اوبه په هیواد کي د ننه مصرفیږي او پاته ۳۹ ملیارده متره مکعبه اوبه یې و ګاونډيو هیوادونو ته په وړیا توګه ورکول کیږي، په داسي حال کي چي په نړیوالو بازارونو کي د اوبو بیه فی متره مکعبه په ۱،۵ یو اعشاریه پنځه ډالره پلورل کیږي.

که چيري افغانان وکولای سي چي د خپلو اوبو مدیریت په ښه او دقیقه توګه وکړي، کولای سي چي د کاله ۶۰ ملیارده ډالره یواځي د خپلو ګاوندیو هیوادونو څخه تر لاسه کړي،
که چیري افغانان په دي وتوانیږي چي نوموړي اوبه په افغانستان کي د ننه مصرف کړي، ۷ ملیونه وزګار وګړي به په دندو بوخت سي او د کاله به تر ۲۰۰ ملیارده ډالرو پوری عواید هم تر لاسه کړي، چي په دي سره به افغانان اقتصادي خپلواکي تر لاسه کړي او د مصرفي هیواد څخه و صادراتی هیواد ته او د مرسته غوښتونکي هیواد څخه و مرسته کونکي هیواد ته تبدیل سي.
په مجموع کي هغه هیوادونه چي لوړ اوپرمختللی اقتصاد لري امنیت یې تامین او د لوړ نړیوال اعتبار څخه برخمن دي، چي اتباع یې کولاي سي بیله سوداګریز او یا هم سیاحتی ویزو څخه نورو پر مختللوهیوادونو ته سفرونه ولري.
ایران او پاکستان د کاله تر ۳۰۰ ملیارده ډالرو پوري د افغانستان او اوبو څخه د کښت او کروندو په واسطه تر لاسه کوي او ترکمنستان هم د کاله ۱۶۰ ملیارده ډالرو پوري د افغانستان د اوبو په واسطه د بریښنا د تولید څخه تر لاسه کوي.

افغانستان خپلې یوازې ۳۰ سلنه اوبه کاروي او پاتې نورې
پرته له اغیزناکې کارونې ګاونډيو هیوادونو ته ورځي.
''هرکال زموږ ۱۹ میلیارده متره مکعبه اوبه پاکستان ته ورځي، که يې په پيسو وشمېرو او هر متر مکعب په دوه ډالره حساب کړو شاوخوا ۳۸ میلیارده ډالره مو د اوبو له حسابه پاکستان ته ورځي. هغه معلومات چې موږ راټول کړي ۳۴ میلیارده متره مکعبه اوبه مو ایران ته ځي. سترې سترې زیرمې يې ورته جوړې کړې. ان ايران پر کوېټ د افغانستان اوبه پلوري. ايران دولت موږ ته يوه روپۍ هم نه راکوي. پاکستان ته چې ځي يوه روپۍ نه راکوي. په مقابل کې هره ورځ پنځه او شپږ زره کډوال زموږ له پاکستانه راباسي . ښاغلی هیواد وايي افغانستان یواځې له ایران دولت سره تړون لري چې له مخې يې افغانستان بايد په ثانيه کې ۲۶ متره مکعبه اوبه هغه هیواد ته ورکړي. ''
د نړیوال بانک موندونو له مخې؛ افغانستان د خپلو نورو سرچینو تر څنګ د دریوو سترو، په شمال کې آمو ، په ختیځ کې کابل سیند او په جنوب کې هلمند سیند په درلودو سره ۵۷ ملیارد متر مکعبه اوبه لري، چې د هغه له جملې یواځې ۱۷ ملیارد متر مکعب څخه کار اخیستل کیږي او داسې اټکل شوی چې راتلونکي کې له ۳۰ ملیارده متر مکعب اوبو څخه کار واخیستل شي. (نړیوال بانک راپور)
افغانستان دټولي سیمې داوبو دتولید مرکز دی:
کونړ،هلمند،کابل،بلخ اب، کوکچه اومرغاب هغه مهم سیندونه دي،چي زموږ له خاوري سرچینه اخلی، خوموږ په خپل وطن کی له تندي مرو، نه دڅښلوپاکی اوبه لرو اونه هم اوبه خور لپاره اوبه لرو،مګر زموږسیندونه ګاونډیانوته په ملیاردونولیټره اوبه ورکوي او موږ تراوسه دخپلواوبو یوازی ۱۰% مهار کړې دي.
همدا ډول باید ګاونډی هیوادونه هم داوبو دعادلانه وېش لپاره یوه اصولی موافقه وکړي.
موږ دهلمند داوبو پرسر له ایران سره موافقه لرو او ددې موافقې په چوکاټ کي کیدای سي ډېر اغېزمن ګامونه واخلو.
اوسني نړېوال شرایط دامني چي دځینو طبیعي موادو دکارونې لپاره باید منظم سمیز تیاری ونیول سي،ځکه داهم حقوقي اوهم عملي اړخونه لري.
معادن او اوبه زموږ دهیواد دطبیعي پانګې ستره برخه جوړوي ،خوموږ ترې تراوسه کومه دپام وړ ګټه نه ده اخستې .
ځنګل زموږ هغه ستره طبیعي پانګه ده چي موږ ورڅخه ډېره ناوړه اوناچیزه ګټه اخستې.

wow! what a match! Afghanistan beat Bangladesh too. now our tigers move to the third step to the semi final. congratulation to all Afghans and blue tigers fans for this big win.

افغانستان د کریکیټ په دنیا کی نن یو بل قوی رقیب ته هم ماتی ورکړه له دی سره دغه قوی هیوادونه مات شول پاکستان، لندن، نیوزلینډ او نن یی اسټریلیا. زمونږ اتلان ډیر ښه روان دی که په تیره لوبه کی مو غلتی نه وه کړی نو هندوستان مو هم ماتولی شو. له نن څخه روسته ددنیا هره لوبډله زمونږ سره لوبه کوی نو ویره به لری.

ټولو ته دی مبارک وی.

How much YouTube pays you to start a faceless YouTube channel

1,000 views = $6
10,000 views = $60
100,000 views = $600
1,000,000 views = $6,000
10,000,000 views = $60,000
100,000,000 views = $600,000

څومره اوبه وڅښو او نه څښل یې څه تاوانونه لري؟

اول آیا پوهیږی چې په دنیا کی څومره اوبه د څښلو دی؟ ټولی اوبه د څښلو نه دی خاص ٪۳ اوبه د څښلو وړ دی!
او په دنیا کی په هر څلور نفرو کی یو نفر یا ۲۵ ٪ خلک چی ۲ میلیارده کیږی پاکو اوبو ته لاسرسی نه لری او که د پاکو اوبو د پیداکیدو کوښښ وشی نو هرکال ۱۰۰۰ میلیارده ډالرو ته ضرورت دی.

نو ځکه داوبو په استعمال کی احتیاط کوی !

اوبو ته د هر شخص اړتیا د هغه د اوسېدو ځای، کار او د وجود طبیعت ته اړه لري. د بېلګې په توګه اوبو ته د یوه خټګر بدن چې د دوبي په تودو ورځو کې د سوځنده لمر لاندې خټې پخوي، د هغه کس په پرتله چې په دفتر کې د کمپیوټر تر شا ناست دی ډېره ده. د دې پر بنسټ هر کس اوبو ته یو شان اړتیا نه لري.

د امریکا د ملي علومو اکاډمۍ وړاندیز کړی چې یو سړی باید په یوې شپې ورځې کې ۳،۷ او ښځې باید ۲،۷ لیټره مایعات وڅښي. خو له دې کبله چې په یو شمېر خواړو کې مایعات شته نو سپارښتنه کیږي چې لږ تر لږه اته پیالې/دوه لیټره اوبه وڅښي.

ایا اوبه د انسان پر ځواکمنتیا او ماغزو اثر لري؟
ډېرو څېړنو ثابته کړې چې د ورځې په اوږدو کې د اوبو نه څښل د ټول بدن کم ځواکمنېدو او د ماغزو د لږ فعالیت سبب کیږي.

بله خوا پر ښځو باندې شوې څېړنې ښيي چې د ورزش په اوږدو کې کله چې د دوی بدن اوبه ضایع کوي له هغه وروسته د دوی تمرکز کمزوی کیږي.

بله څېړنه ښيي چې په منځنۍ توګه د اوبو کمښت د ماغزو پر فعالیت منفي اثر کولی شي.

اوبه څښل د وزن کمولو سره څه تړاو لري؟
یو شمېر څېړنې اوبه څښل او د وزن بایللو سره تړلي ثابت کړي دي.

د څېړونکو د اټکل له مخې په یوې شپې ورځې کې د دوه لیټرو اوبو د څښل د بدن ۹۶ سلنه کالوري سوځوي.

سپارښتنه کیږي چې او به سړې وڅښل شي تر څو بدن یې خپل طبیعت سره سم یعنې ۳۷ درجې سانټیګرېت ته ګرمې کړي او دا لړۍ خپله کالوري سوځوي.

بله څېړنه ښيي چې له ډوډۍ خوړلو یو ساعت مخکې د اوبو څښل د اشتها کمزورې کوي. په دې اساس په ځانکړې توګه په مشرانو کسانو کې د دېرې ډوډۍ له خوړلو ډډه کیږي.

نورې څېړنې ښيي چې د اوبو د ډېر څښل، د سرطانونو، قبضیت او پوښتورګي کې د تیږې د پیدا کېدلو ګوښ راکموي.

ځينې کسان د اوبو پر ځای چای یا قهوې څښي خو په یاد لرئ چې په دې څښاک کې د کفین شتون د میتیازې ژر راولي او د مایعاتو د ضایع کېدو سبب ګرځي.

د بدن د مایعاتو ضایع کېدل
کارپوهان وايي چې هغه کسان چې په منظمه توګه ورزش کوي یا په ګرمې/سړې هوا کې کار کوي باید په کافي اندازه او ان تر هغه هم ډېرې اوبه وڅښي.

له دې سره سم هغه مېرمنۍ چې په رحم کې ماشوم لري باید ډېرې اوبه وڅښي ځکه د قی کولو او نس ناستي نه مخ نیوی کوي.

په ټوله کې له دې لپاره چې د انسان د بدن ۶۰ سلنه برخه له مایعاتو جوړه شوې ده نو د اوبو کمښت د بدن غړي خپلې دندې په سمه توګه سر ته نشي رسولی.

تر ټوله ښه لاره ده دا ده چې ډېرې اوبه وڅښل شي. له ډوډۍ خوړلو مخکې، په اوږدو کې او وروسته باید یو یو ګیلاس وڅښل شي.

همدا شان هغه کسان چې درانه فزیکي کارونه یا ورزش کوي باید د فعالیت مخکې وروسته او په اوږدو کې اوبه هېرې نه کړي.

کلودیا شینباوم په تیر ۲۰۰ کالو کی اوله ښځه ده چی دمکسیکو هیواد جمهور رئیسه شوه او د دریاست جمهور چاری به مخکی وړی

د جام جهانی په لور اول کامیاب قدم!